Góc nhìn pháp lý: Hoài Linh “nợ” đồng bào miền Trung một lời xin lỗi

Sáng 24/5, nghệ sĩ Hoài Linh chính thức thừa nhận, đến thời điểm hiện tại, số tiền quyên góp ủng hộ miền Trung từ 10/2020 không phải là hơn 13 tỷ đồng mà chính xác là hơn 14,67 tỷ đồng. Lý do nam danh hài đưa ra cho sự chậm trễ trong việc trao gửi tới bà con miền Trung là ảnh hưởng của tình hình dịch bệnh bùng phát. 

Thậm chí, lần gần nhất anh dự kiến tiến hành chuyến đi là ngày 10-17/5 cũng vì dịch bệnh lại bùng phát nên đành phải dời. Hoài Linh đồng thời khẳng định luôn ý thức mình là người của công chúng, cần phải làm gương, không thể tập trung đông người trong lúc dịch bệnh diễn biến phức tạp. Anh mong mọi người hãy tin vào sự minh bạch của anh.

Ngay lập tức những chia sẻ của nam danh hài đã nhận những phản hồi trái chiều từ dư luận. Đa phần ý kiến đều tỏ ra vô cùng thất vọng khi Hoài Linh giữ im lặng trong suốt thời gian vừa rồi và cho rằng nam nghệ sĩ nên lên tiếng ngay từ đầu, chứ không phải đợi đến khi khán giả thắc mắc.

Nghệ sĩ Hoài Linh giải thích việc cứu trợ chậm trễ đồng bào miền Trung là do dịch bệnh

Bình luận về vụ việc này, luật sư Ngụy Thành Thắng (Đoàn luật sư Hà Nội) cho rằng, theo quy định của pháp luật thì đây là quan hệ dân sự về việc thực hiện công việc theo nội dung ủy quyền tặng cho tài sản. Người tặng cho là người có tiền, tài sản. Người được tặng cho là đồng bào miền Trung đang gặp khó khăn vì thiên tai. Nghệ sĩ Hoài Linh trong trường hợp này chỉ là người đại diện theo ủy quyền của người có tài sản, có trách nhiệm chuyển giao tài sản của bên cho sang cho bên nhận tài sản theo thỏa thuận, cam kết trước nó.

Việc ủy quyền tặng cho tài sản này được thực hiện theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015 và các văn bản pháp luật có liên quan. Với tư cách là người nhận ủy quyền thể nghệ sĩ Hoài Linh phải thực hiện đúng thỏa thuận, cam kết với người có tài sản, người đã chuyển tiền cho nghệ sĩ Hoài Linh. Đây là nghĩa vụ dân sự theo quy định của pháp luật, đồng thời cũng là vấn đề đạo đức xã hội.

Số tiền này không phải ngẫu nhiên mà nhiều người đã gửi vào tài khoản của Hoài Linh để nhờ nghệ sĩ này chuyển tiền cho đồng bào miền Trung đang gặp thiên tai. Việc chuyển tiền từ thiện xuất phát từ thông tin, thông báo của Hoài Linh về việc tiếp nhận từ thiện, từ sự tin tưởng, mến mộ nghệ sĩ này. Đây là uy tín, là "tín nhiệm", là danh dự của nghệ sĩ chứ không đơn giản chỉ là chuyện tiền bạc. Khi người hâm mộ, những nhà hảo tâm đã tin tưởng chuyển tiền thì họ luôn hy vọng số tiền đó sẽ sử dụng kịp thời, đúng mục đích, khắc phục phần nào khó khăn cho đồng bào miền Trung. Vậy mà thông tin đến bây giờ, khi được hỏi thì nghệ sĩ Hoài Linh vẫn giữ số tiền đó, chưa chuyển cho đồng bào miền Trung sau một thời gian rất dài như vậy khiến nhiều người khá bất ngờ, bức xúc, thậm chí sốc, không tin nổi chuyện đó lại có thể xảy ra.

Đến nay nghệ sĩ Hoài Linh đã xác nhận sự việc trong tài khoản của nghệ sĩ có hơn 14 tỉ đồng là tiền của các nhà hảo tâm gửi để mang từ thiện cho đồng bào lũ lụt miền Trung. Với thông tin tài khoản, giao dịch tại ngân hàng qua sao kê tài khoản có lẽ cũng sẽ thể hiện rất rõ số tiền chuyển đến và tiền có trong tài khoản của nghệ sĩ này. Nghệ sĩ Hoài Linh giải thích sự chậm trễ trong việc chuyển tiền từ thiện này là do bận và do dịch bệnh. Tuy nhiên, giải thích như vậy là không thuyết phục. Công việc của nghệ sĩ đúng là rất bận, nhưng nhiều nghệ sĩ đứng ra quyên góp ủng hộ đồng bào lũ lụt miền Trung thời điểm đó đều đã hoàn thành "sứ mệnh" của mình.

"Dịch bệnh diễn ra nhưng không phức tạp đến mức không thể chuyển số tiền cho đồng bào đang gặp khó khăn một thời gian dài như vậy. Việc chậm trễ rõ ràng là gây thiệt hại nghiêm trọng đến đồng bào miền Trung. Nếu số tiền đó được chuyển đến đúng địa chỉ, đúng thời điểm thì đã khắc phục được rất nhiều khó khăn đối với đồng bào. Nghệ sĩ Hoài Linh đang nợ đồng bào miền Trung một lời xin lỗi chân thành. Nếu dư luận không phát hiện ra sự việc này, không lên tiếng thì số tiền này sẽ được giải quyết như thế nào?

Trong những trường hợp ủy quyền thực hiện hoạt động từ thiện như thế này nếu như phát hiện có việc gian dối để chiếm đoạt số tiền từ thiện từ 4.000.000 đồng trở lên hoặc sử dụng số tiền từ thiện sai mục đích dẫn đến mất khả năng trả lại tài sản thì người nhận ủy quyền có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản" theo quy định tại Điều 175 (Bộ luật Hình sự 2015)", luật sư Thắng phân tích.

Trước lùm xùm về chậm ủng hộ tiền bão lụt, nghệ sĩ Hoài Linh cho rằng mình không biển thủ 14 tỷ tiền quyên góp từ thiện

Cũng theo luật sư Thắng, giải pháp tích cực nhất của Hoài Linh trong tình huống này là phải xin lỗi đồng bào miền Trung, xin lỗi người hâm mộ, những người đã chuyển tiền cho nghệ sĩ này để thực hiện từ thiện. Đồng thời, phải công khai minh bạch về việc nhận tiền và thực hiện ngay nghĩa vụ của mình là chuyển tiền cho đồng bào miền Trung theo đúng cam kết trước đó. Việc chuyển tiền vào thời điểm này khi khó khăn của đồng bào đã qua rồi là có vẻ hơi "vô duyên", khó có lời giải thích nào thuyết phục.

Tuy nhiên, đó là trách nhiệm pháp lý, là đạo đức của con người. Trường hợp nghệ sĩ không chuyển tiền theo cam kết hoặc có sự gian dối trong việc chi tiêu sử dụng số tiền này mà có đơn thư tố cáo thì cơ quan điều tra sẽ vào cuộc xác minh làm rõ có dấu hiệu lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản hay không để giải quyết vụ việc theo quy định của pháp luật.

"Dù vụ việc có diễn ra theo hướng nào chăng nữa thì việc chậm trễ trong việc thực hiện nghĩa vụ dân sự từ thiện khi đồng bào đang gặp khó khăn, hoạn nạn trong tình huống này cũng là chuyện rất đáng tiếc. Chắc chắn là uy tín và các fan hâm mộ của nghệ sĩ này sẽ giảm đi rất nhiều. Bởi lẽ, người xưa thường nói "một miếng khi đói bằng một gói khi no". Khi đồng bào đang gặp khó khăn, hoạn nạn mới cần có sự giúp đỡ kịp thời của nhân dân trong và ngoài nước theo tinh thần "lá lành đùm lá rách". Những nghệ sĩ có tên tuổi, có uy tín như nghệ sĩ Hoài Linh đứng ra kêu gọi quyên góp ủng hộ thì sẽ được rất nhiều người hưởng ứng, tin tưởng chuyển tiền.

Vậy nhưng, nghệ sĩ này đã không chuyển tiền từ thiện cho đồng bào theo đúng cam kết, lại không công khai thông tin, không có lời xin lỗi, chậm trễ một thời gian quá dài như vậy thì rõ ràng là chuyện chưa từng xảy ra trên thực tế. Chuyện này sẽ tác động xấu đến dư luận xã hội, ảnh hưởng đến niềm tin của con người đối với lòng tốt, cái thiện và sẽ là bài học sâu sắc đối với những nghệ sĩ, những người nổi tiếng trong việc thực hiện quyền góp từ thiện", luật sư Thắng chia sẻ.

Bình Minh