Hà Nội: Bi kịch và hài kịch từ vụ xiết nợ chấn động 4 năm trước

Vụ xiết nợ chấn động 4 năm trước

Ông Lê Đình Thám, nguyên là cán bộ Đài Truyền hình Việt Nam, đại diện gia đình các nạn nhân của vụ xiết nợ bức xúc kể lại: Khoảng 8 giờ tối ngày 4/12/2011, một nhóm hơn chục người gồm nhiều đối tượng xã hội đen đi xe ba bánh tông thẳng vào cửa sắt nhà ông ở số 03B –N3 – Khu tập thể quân đội – Viện Lịch sử quân sự thuộc phường Nghĩa Đô, quận Cầu Giấy, Hà Nội.

Người bị tố chủ mưu là ông Nguyễn Đức Tiến có hộ khẩu thường trú tại số 55, ngõ 205, đường Giải Phóng, phường Đồng Tâm, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội. Trước đó, Tiến và anh Lê Việt Bách, con trai thứ hai của ông Thám có quan hệ vay mượn tiền bạc. Theo anh Bách kể lại, anh đã vay nặng lãi của Tiến nhiều lần. Đến lúc lãi mẹ đẻ lãi con không trả được, đường cùng, anh Bách phải gán nhà trả nợ.

Ngôi nhà (phía bên trái) của ông Thám ở phường Nghĩa Đô, quận Cầu Giấy, Hà Nội

Khi Nguyễn Đức Tiến nhận được “sổ đỏ” từ Lê Việt Bách liền “nhờ cậy” các mối quan hệ ở Phòng Tài nguyên- Môi trường và UBND quận Cầu Giấy “sao y bản chính” thành “sổ đỏ” mới, mà không làm thủ tục huỷ “sổ đỏ” cũ. Do làm tắt quy trình, nên nhà và đất thể hiện trong “sổ đỏ” mới vênh hẳn so với hiện trạng tới 2,5 tầng nhà, tương đương hơn 50m2 diện tích sử dụng. Tuy nhiên, Nguyễn Đức Tiến vẫn không ngần ngại sử dụng thứ “căn cứ” đầy lỗi kỹ thuật đó để tấn công cưỡng đoạt, giành quyền kiểm soát ngôi nhà từ gia đình ông Thám.

Cuộc chiếm giữ đã kéo dài từ ngày 4 đến ngày 18/12/2011. Ngoài việc làm náo động tại khu dân cư suốt nửa tháng, nó còn gây hậu quả làm anh Lê Thanh Tùng, con trai cả của ông Thám đêm 16/12/2011 phải vào Viện 198 Bộ Công an cấp cứu vì kiệt sức. Nghiêm trọng hơn, đêm 18/12/2011, sau khi chứng kiến Nguyễn Đức Tiến cùng nhiều kẻ côn đồ đập phá đồ đạc, doạ nạt, khủng bố tinh thần, bà Bùi Thị Phương, là vợ ông Thám đã phải treo cổ tự tử. Bà Phương được hàng xóm phát hiện, nhưng do cửa bị khóa trái nên khi bà Phương được đưa vào Bệnh viện E đã không còn cứu chữa kịp. Bà sống thực vật suốt 2 năm 7 tháng, trước khi mất vào ngày 26/6/2014.

Đáng tiếc, khi vụ việc xảy ra, gia đình ông Thám đã liên tục cấp báo với các cấp chính quyền và cơ quan bảo vệ pháp luật, nhưng đều vô tác dụng. Chỉ đến lúc bà Phương tự tử, chính quyền và các cơ quan công an, kiểm sát mới vào cuộc niêm phong tài sản tranh chấp, rồi sau đó giao lại cho gia đình ông Thám tạm quản lý, sử dụng, chờ giải quyết theo thủ tục tố tụng.

Ông Lê Đình Thám cho biết, trong 4 năm qua, ông và các con của mình đã nhiều lần làm đơn tố giác tội phạm, đơn khiếu nại về việc bị xâm phạm chỗ ở, bị cưỡng đoạt tài sản gửi đến Công an, Viện Kiểm sát nhân dân quận Cầu Giấy cùng nhiều cơ quan chức năng khác, nhưng đều không được hồi đáp.

Bi hài ở cấp tòa sơ thẩm

Trong khi gia đình ông Thám vẫn đang nỗ lực tìm cách lay chuyển các cơ quan chức năng chú ý tới những yêu cầu tố tụng của mình, thì yêu cầu của “người bị tố giác tội phạm” Nguyễn Đức Tiến dù “đi sau” lại được đáp ứng trước.

Trong phiên xử vào ngày 23/9 vừa qua, TAND Cầu Giấy đã vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng?

Không những thế, trong phiên xử sơ thẩm ngày 23/9 vừa qua, Toà án quận Cầu Giấy còn không ngại ngần vi phạm hàng loạt thủ tục tố tụng như: Chấp nhận tư cách tham gia tố tụng của Nguyễn Đức Tiến khi việc uỷ quyền tham gia tố tụng của đương sự cho một văn phòng luật sư vẫn còn hiệu lực; chấp nhận yêu cầu đơn phương giải quyết tranh chấp đối với tài sản hình thành trong hôn nhân của Nguyễn Đức Tiến khi không có sự uỷ quyền của vợ đương sự;...

Song tất cả những quyết định đi ngược thủ tục ở ngoài phiên toà là chưa thể so sánh với những vi phạm tố tụng diễn ra trong phiên toà. Cụ thể:

Thứ nhất, việc công chứng uỷ quyền định đoạt tài sản của ông Thám - bà Phương cho Bách không được thực hiện tại Văn phòng công chứng và không có mặt của công chứng viên là vi phạm Luật Công chứng; việc Bách - người được uỷ quyền không thông báo cho ông Thám, bà Phương - người uỷ quyền và được ông Thám, bà Phương đồng ý khi thực hiện nội dung uỷ quyền định đoạt tài sản là vi phạm Điều 594 Bộ luật Dân sự. Đây đều là lỗi khiến cho việc công chứng và uỷ quyền phải bị bác bỏ.

Thứ hai, viêc chuyển nhượng nhà, đất và trong “sổ đỏ” sang tên cho Nguyễn Đức Tiến đều được ghi thấp hơn so với hiện trạng sở hữu bất động sản của gia đình ông Thám 2,5 tầng nhà, tương đương hơn 50m2 diện tích sử dụng. Điều này được xác định không phải do lỗi kỹ thuật, mà do quy trình chuyển nhượng và quy trình sang tên “sổ đỏ” đều không đúng thủ tục. Chính vì lẽ đó, cả Hợp đồng chuyển nhượng được ký giữa Bách và Tiến cũng như Quyết định cấp “sổ đỏ” mới của UBND quận Cầu Giấy cho Tiến cũng phải bị tuyên huỷ.

Thứ ba, tại phiên toà, Nguyễn Đức Tiến thừa nhận mục đích hạ thấp giá trị giao dịch bất động sản từ con số 5,9 tỷ đồng xuống còn 600 triệu đồng như đã ghi trong Hợp đồng chuyển nhượng là để trốn thuế. Mà theo thoả thuận, Tiến là người phải nộp khoản thuế này (khoảng 132,5 triệu đồng). Như vậy, hành vi vi phạm pháp luật đó không chỉ dẫn đến việc bắt buộc tuyên huỷ Hợp đồng chuyển nhượng mà còn đặt Nguyễn Đức Tiến trước nguy cơ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội trốn thuế.

Thứ tư, những diễn biến tại phiên toà còn cho thấy có một file ghi âm đã được Lê Việt Bách nộp kèm theo Đơn phản tố. Qua nội dung trao đổi này cho thấy, giữa Bách và Tiến thật sự đã diễn ra việc vay và cho vay nặng lãi trước khi ký kết Hợp đồng chuyển nhượng nhà, đất. Điều này thêm lần nữa chứng minh rằng, giao dịch chuyển nhượng nhà, đất giữa Bách và Tiến thực chất chỉ để che dấu việc gán nợ, xiết nợ. Vì lý do vi phạm pháp luật nghiêm trọng đó, nó phải bị tuyên huỷ. Tuy nhiên, file ghi âm đã không được Hội đồng xét xử xem xét, trưng cầu giám định mọi thứ đều bị Hội đồng xét xử đều phớt lờ.

Và rồi, kết cục của phiên toà đã được định trước: Ông Bùi Anh Tuấn - Thẩm phán, Chủ toạ đã tuyên án cho “người bị tố giác tội phạm” Nguyễn Đức Tiến thắng kiện. Đó là lúc 17 giờ 16 phút ngày 23/9/2015.

Hoàng Vinh/Báo Gia đình & Xã hội