Hà Nội: Nguy cơ dịch bệnh từ hồ nước ngập rác thải

Sống liều cạnh “ổ bệnh”

Ngày 25/9, chỉ sau trận mưa lớn giữa trưa, mặt nước hồ Linh Quang, phường Văn Chương (quận Đống Đa – Hà Nội) đã nổi lềnh bềnh rác thải cùng mùi hôi thối bốc lên nồng nặc. Tại khu vực bờ hồ, đất đá, gạch vữa, rác thải... của các hộ gia đình đổ bừa bãi để lấn chiếm, mở rộng diện tích chăn nuôi gia súc, gia cầm và làm nhà trọ cho những người lao động nghèo từ các tỉnh đổ về thuê.

Vươn tầm mắt ra xa là những loại cây dại, bèo tây mọc lên ngút ngàn, che lấp diện tích mặt nước rộng hơn 2ha. Cả hồ nước thoạt nhìn như ao tù, đặc quánh một màu xanh đen cùng những đàn ruồi muỗi bay vo ve trên bề mặt.

Vào sâu hơn nữa là khu vực sinh sống của hàng chục người dân lao động ngụ cư từ khắp nơi lân cận đổ về Hà Nội mưu sinh. Cụm dân cư không số nhà nằm trong ngách 59, ngõ Linh Quang, phường Văn Chương với hơn chục mái nhà lợp tạm bợ ngăn cách với khu vực hồ bằng những ụ rác cao ngang ngực người.

Điều kiện sống nơi đây khiến không ít người phải giật mình. Nhà vệ sinh lộ thiên được che bằng những tấm bì rách rưới, trống huếch hoác lại liền kề với lu nước sinh hoạt. Thùng chứa nước bằng nhựa cáu bẩn do để lâu ngày, người dân vẫn dùng để rửa rau.

Ô nhiễm, ẩm thấp, nơi đây chính là điều kiện lý tưởng cho ruồi muỗi, mầm bệnh phát triển. “Đợt bùng phát sốt xuất huyết ở Hà Nội vừa qua, cả xóm có gần chục người sốt xuất huyết”, một người dân ở xóm ngụ cư này cho biết thêm.

Dù muốn được cơ quan chức năng vào gom rác xử lý và bơm thuốc phòng bệnh sốt xuất huyết nhưng những hộ dân nơi đây lại không dám bởi đây là khu đất ngụ cư tạm bợ. “Không đủ điều kiện sinh hoạt phường mà đến giải tỏa cả khu này thì chúng tôi lấy đâu ra chỗ ở mà mưu sinh”, chị Nguyễn Thị Thủy (Lý Nhân, Hà Nam) làm nghề đồng nát, sống ở khu ngụ cư này đã gần 10 năm cho biết.

“Không biết rác từ đâu mà quanh hồ mỗi ngày một nhiều, đùn lên cao ngất. Ruồi muỗi, chuột bọ thì cứ sinh sôi. Chúng tôi dân lao động thì phải chấp nhận thôi”, một nam thanh niên khác vừa nói vừa chỉ tay vào 2 con chuột đuổi nhau lít chit trong ụ rác cao ngút trước mặt.

“Lá phổi xanh” đang bị “bức tử”

Trao đổi với với PV Báo Gia đình và Xã hội, ông Lê Quang Trung - Tổ trưởng tổ dân phố 34, phường Văn Chương cho biết: “Hồ Linh Quang từng được coi là “lá phổi xanh” điều hòa không khí của khu vực. Thế nhưng tình trạng lấn chiếm và gây ô nhiễm quanh hồ diễn ra khoảng 10 năm nay. Cứ thế, hồ bị lấn chiếm xây nhà, làm nhà tạm cho thuê. Tiếp đến là rác thải đủ các loại đổ xuống hồ tích tụ nhiều năm gây ra ô nhiễm, ảnh hưởng đến cuộc sống, môi trường xung quanh”.

Cũng theo ông Trung, ngoài rác thải sinh hoạt, hồ Linh Quang còn bị “bức tử” bởi những phế thải xây dựng. Đó là những trạc, sắt, cốt pha xây dựng đổ trộm vào ban đêm nên không thể xác định của đơn vị nào.

Vị tổ trưởng dân phố cũng cho hay, khu vực tổ dân phố 34 gồm 128 hộ dân, 480 nhân khẩu sống gần hồ Linh Quang, hàng năm có rất nhiều trường hợp mắc tiêu chảy, sốt xuất huyết nghi do bị ảnh hưởng bởi ô nhiễm hồ. Người dân bức xúc từng nhiều lần kiến nghị lên phường về việc xử lý ô nhiễm môi trường và ngăn chặn lấn chiếm hồ Linh Quang nhưng vẫn chưa nhận được sự quan tâm giải quyết thỏa đáng.

Đáng lưu ý, theo lời chị Hương ở tổ dân phố 34, phường Văn Chương, chị từng nhiều lần chứng kiến cảnh người dân xả rác ra hồ, có những người còn kéo cả xe cải tiến rác ra đổ. “Trước đây, hàng ngày, có 2 nhân viên môi trường vớt rác trong lòng hồ nhưng họ lại đổ rác ngay trên bờ hồ. Cách đây 1 năm, việc vớt rác này đã ngừng hẳn”, chị Hương cho hay.

Chiều 25/9, trao đổi với PV Báo Gia đình & Xã hội, ông Vũ Tiến Hưng, Chủ tịch UBND phường Văn Chương (Đống Đa) cho biết: “Dự án được triển khai từ năm từ năm 2007 làm đến năm 2013 thì Trung ương và thành phố không cấp vốn nữa. Từ năm 2016 đến nay dự án được khởi động lại. Hiện tại khâu bàn giao mặt bằng cơ bản đã hoàn tất xong cho chủ đầu tư từ ngày 21/8”. Chia sẻ về nguyên nhân gây ô nhiễm hồ, ông Hưng cũng cho biết đó là do chính các hộ dân ven hồ xả rác ra. Đã nhiều lần phường nhắc nhở, thậm chí đã làm văn bản yêu cầu các hộ dân không được xả rác tùy tiện, tuy nhiên tình hình chưa được cải thiện.

Được biết, dự án Xây dựng hạ tầng kỹ thuật xung quanh hồ Linh Quang, quận Đống Đa, Hà Nội đã được UBND TP. Hà Nội phê duyệt từ năm 2004 với tổng mức đầu tư 130,912 tỷ đồng.

Tháng 10/2007, UBND thành phố Hà Nội đã ra Quyết định về việc thu hồi 46.168,8m2 đất và mặt nước tại phường Văn Chương giao cho Sở Giao thông công chính (lúc đó) để thực hiện Dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật xung quanh hồ Linh Quang bao gồm 10.566 m2 đất thổ cư và 35.200 m2 mặt nước. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện, dự án gặp nhiều khó khăn do khâu giải phóng mặt bằng nên đến nay vẫn… dậm chân tại chỗ.

C.Tuân – T. Tuấn