Hà Nội: Tranh cãi bất ngờ trước bia đá nghi “vênh” thông tin lịch sử
GiadinhNet - Trong lúc tham quan khu di tích lịch sử đình Quán La (quận Tây Hồ, Hà Nội), nhiều cụ cao niên bất ngờ phát hiện nhiều thông tin trên tấm bia giới thiệu bị nhầm lẫn theo kiểu “râu ông nọ cắm cằm bà kia”. Tuy nhiên, chủ nhân soạn bia thì cho rằng có đủ bằng chứng lịch sử để chứng minh nội dung viết là “chuẩn”.
Nhầm lẫn nghiêm trọng?
Theo tìm hiểu của phóng viên, chùa Quán La còn gọi là chùa Xuân La, tên chữ là Khai Nguyên tự, có từ cuối thế kỷ 17. Năm 1984, chùa được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa - nghệ thuật kiến trúc cấp quốc gia. Đình Quán La nằm trong tổ hợp cụm công trình này và thu hút nhiều du khách trong và ngoài nước tham quan. Đáng chú ý, trước cổng đình Quán La có dựng một tấm bia cao khoảng 1m7, rộng 1m với nội dung viết về 18 sắc phong quý. Theo lời các cụ cao niên trong làng, tấm bia này xuất hiện ở đây từ hơn 4 năm trước nhưng gần đây qua tìm hiểu, họ phát hiện nhiều chi tiết về lịch sử bị sai lệch. “Ở đoạn viết về 18 sắc phong quý mà Thành hoàng làng Quán La được phong có ghi “sắc đầu tiên là sắc Thịnh Đức nguyên niên (1653) đời vua Lê Thánh Tông”. Thực tế, Thịnh Đức nguyên niên là niên hiệu dưới thời vua Lê Thần Tông. Đây là một sự nhầm lẫn nghiêm trọng khiến thế hệ con cháu hiểu sai về lịch sử phong kiến”, cụ Trung, một cao niên địa phương phân tích.
Khi PV Báo GĐ&XH cung cấp thông tin trên đến Giáo sư Trần Lâm Biền, Nhà nghiên cứu văn hóa Việt Nam thì ông tỏ ra khá bức xúc về sự sai lệch này. Tác giả của nhiều công trình nghiên cứu về văn hóa khẳng định: “Thịnh Đức nguyên niên (1653) là niên hiệu dưới thời vua Lê Thần Tông; sống 1607 – 1662; trị vì: 1619-1643 và 1649-1662. Lê Thần Tông là vị vua thứ 6 của nhà Lê Trung hưng trong lịch sử Việt Nam. Còn vua Lê Thánh Tông sinh năm 1442 - 1497; trị vì từ năm 1460 đến năm 1497. Vua Lê Thánh Tông là hoàng đế thứ 5 của nhà Lê sơ trong lịch sử Việt Nam. Như vậy, giữa vua Lê Thánh Tông và vua Lê Thần Tông sống và trị vì cách nhau gần 200 năm. Tôi không hiểu vì sao người ta có thể viết và dựng một tấm bia đá có sự nhầm lẫn đến như vậy. Thực trạng này nói lên sự thiếu quan tâm đến di tích lịch sử văn hoá, thiếu trách nhiệm với nhân dân của nhà quản lý di tích”.
Tác giả văn bia là của Phó Chủ tịch phường
Tiếp tục đi tìm hiểu nguyên nhân về sự nhầm lẫn về lịch sử trên tấm bia trước đình làng Quán La, phóng viên nhận được câu trả lời khá lúng túng của ông Nguyễn Văn Ngư, Trưởng ban di tích đình chùa Quán La. Theo phân trần của ông Ngư, do không hiểu biết cặn kẽ về lịch sử nên khi lập tấm bia giới thiệu, ông đã nhờ ông Nguyễn Văn Dũng, Phó chủ tịch UBND phường Xuân La (Tây Hồ) soạn. Khi phóng viên đặt câu hỏi về việc lập bia giới thiệu trước cổng đình làng, phía ban quản lý di tích có xin phép cơ quan chức năng không thì ông Ngư cho hay: “Vì đây chỉ là tấm bia ghi lại lịch sử đình và làng nên tôi nghĩ không cần phải xin phép. Trước phản ánh của báo chúng tôi sẽ họp bàn để kiểm tra lại. Nếu đúng có nhầm lẫn chúng tôi sẽ sớm chỉnh sửa lại cho đúng”.
Chiều ngày 19/7, trao đổi với ông Nguyễn Văn Dũng, Phó chủ tịch UBND phường Xuân La, ông Dũng xác nhận nội dung trên bia là do ông soạn. Ông Dũng cho rằng, ông và UBND phường có đủ bằng chứng lịch sử để kiểm chứng nội dung trên bia đá. Cũng theo ông Dũng, nội dung được khắc trên bia đá mang tính chất như lời giới thiệu. Hiện nay, trên địa bàn phường Xuân La có nhiều di tích và di vật đang gây tranh cãi về các thông tin liên quan. Tuy nhiên, trước các thông tin PV nêu, ông Dũng cho biết ông sẽ kiểm tra lại và cung cấp thông tin trả lời sớm.
Theo sử sách lưu lại, vùng đất thuộc làng Quán La hiện vẫn còn tồn tại 3 gò đất trong quần thể Thất Tinh. Trên gò Thất Diệu có đình Quán La, một gò có chùa Khai Nguyên và một gò có miếu thờ các kỹ nữ Chiêm Thành. 3 gò đất này đều nằm sát cạnh nhau, cách vài chục bước chân. Qua lời kể của các cụ cao niên trong làng, hệ thống gò Thất Tinh ở Quán La dùng trong lễ cầu mưa cầu mát. Hàng năm, cứ đến ngày 14/4 âm lịch, dân làng lại tổ chức lễ cầu mưa cầu mát tại đình Quán La.
BQL di tích không được tự ý lập bia giới thiệu
Ngày 19/7, trao đổi với PV Báo GĐ&XH, đại diện Sở Văn hóa – Thể thao & Du lịch Hà Nội cho biết: “Để tu bổ, tôn tạo di tích hay là lập bia tuyên truyền, giới thiệu thì phải được sự cấp phép của cơ quan có thẩm quyền, cụ thể là Bộ VH-TT&DL, Sở VH-TT&DL theo cấp quản lý di tích xếp hạng. Việc Ban quản lý di tích tự ý lập bia giới thiệu là sai còn việc ghi thông tin sai càng không thể chấp nhận được”. Bộ VH-TT&DL cũng đưa ra khuyến cáo, việc đưa các hiện vật vào Khu di tích phải thực hiện theo quy trình, thủ tục của pháp luật về di sản văn hóa hiện hành. Cụ thể, Sở VHTT&DL cần mời các nhà khoa học (sử học, Hán nôm, di sản văn hóa, mỹ thuật cổ, bảo tồn di tích…) thẩm định nội dung các văn bia, nếu nội dung có nhiều sai sót thì cần loại ra khỏi di tích. Bia nào đáp ứng yêu cầu nên xem xét làm thủ tục cho phép dựng tại di tích.
Cao Tuân – Văn Thanh
