Tags:
Hai tấm bia cổ kỳ lạ về chống sách nhiễu dân
GiadinhNet - Hai tấm bia đá cổ có nội dung y hệt nhau được tìm thấy trên địa bàn Hà Nội mang những nội dung chống tiêu cực khá rõ nét.
 |
|
Ông Đức Vịnh, cán bộ Bảo tàng Lịch sử Việt Nam giới thiệu về tấm bia. Ảnh: HP. |
Thông qua tấm bia, có thể thấy rõ những mảng tối của xã hội một thời và sự trăn trở của những nhà lãnh đạo thuở ấy với việc chống lại tệ sách nhiễu của một bộ phận công quyền.
Phản ánh tệ hạch sách
Trong khuôn viên của Bảo tàng Lịch sử Việt Nam có một tấm bia khá đặc biệt, được trưng bày khu vực ngoài trời. Ông Lê Đức Vịnh – cán bộ phòng quản lý Trưng bày ngoài trời và không gian tưởng niệm – Bảo tàng Lịch sử Việt Nam cho biết tấm bia này có tên “ Thân cấm khử tệ” đã được Bảo tàng sưu tầm và tiếp nhận lại trên địa bàn Hà Nội. Bia được làm bằng đá, khắc chữ Hán. Các cứ liệu ghi trên văn bia cho thấy bia được làm vào thời vua Tự Đức. Cụ thể, bia do “Hoàng Tổng đốc Hà Ninh” và “Hoàng tuần phủ Hà Nội” ban hành, ghi chi tiết thời gian ra đời là “Tự Đức năm thứ 34 (1881) tháng tư, ngày 12”. Theo sử sách, vào thời điểm nói trên, Tổng đốc Hà Ninh (Hà Nội và Ninh Bình) là tướng Hoàng Diệu và Tuần phủ Hà Nội lúc bấy giờ là ông Hoàng Hữu Xứng. Điều này trùng hợp với cứ liệu được lưu lại trên tấm bia đá.
Ngoài ra, ông Lê Đức Vịnh còn cho biết thêm, nội dung văn bia cho thấy, hai vị Tổng đốc và Tuần phủ nói trên đã ra một tờ sức (một dạng văn bản) về việc cấm sách nhiễu nhân dân. Tờ sức này sau đó được Tổng đốc Hà Ninh và Tuần phủ Hà Nội cho triển khai khắc bia để ở những nơi đông người qua lại.
Tấm bia ghi rõ các ví dụ về tật sách nhiễu nhân dân của các đinh phu trong việc tang ma, “Nghiêm sức về việc sau. Căn cứ vào các hội phố (nhà dân ở phố), thân sĩ (tầng lớp thượng lưu trong xã hội) trong hạt bẩm báo thì hạt ấy nguyên là dân tứ chiếng ở lẫn lộn, không có hương ước. Lý lịch các thôn phường thảng hoặc có dung dưỡng bọn không chỗ nương tựa, cho ứng trực canh điếm. Không chỉ bất lực trong tuần phòng mà nhà dân có việc tang ma, tất cả bọn đến chiếm cứ địa phương, vòi vĩnh tang gia, chẳng kể xa gần, nhiều ít, cố ý đòi giá, không theo phép tắc, cản trở người ta (tức như năm Tự Đức thứ 32 (1879), có người ở phố Hàng Bạc là Lã Khắc Tế, nhà nghèo, con mồ côi 6 tuổi ốm chết, cho nên thuê 4 người khiêng áo quan mà điếm phu sở tại bắt thuê 8 người, vòi tiền 24 quan mới nhận làm. Lần ấy hàng xóm gần gũi bất đắc dĩ phải quyên góp đủ số tiền ấy để chúng làm”...
 |
|
Nội dung tấm bia được giới thiệu sơ lược. |
Bảo vệ dân nghèo, răn đe quan lại
|
Không thấy những tấm bia tương tự ở triều đại khác
“Tấm bia này vừa cho thấy sự rối ren của xã hội vào thời điểm đó nhưng cũng thể hiện sự nghiêm minh của 2 vị Tổng đốc Hà Ninh và Tuần phủ Hà Nội. Qua nội dung tấm bia, ta cũng có thể nhìn nhận thêm được về nhân cách của hai con người ấy. Ngoài 2 tấm bia có nội dung cấm nhũng nhiễu dân nói trên thì đến giờ vẫn chưa phát hiện được tấm bia nào có nội dung tương tự ở các triều đại khác”. Ông Lê Đức Vịnh Cán bộ Bảo tàng Lịch sử Việt Nam |
Ngoài ra, chuyển cho các viên chức đó khuyên góp khắc một tấm bia đá dựng trước nha môn ấy hoặc quay mặt ra ngoài quan lộ để mọi người qua lại đều biết các lời bẩm báo về việc làm. Vả theo lời bẩm báo thì bọn lý dịch ở hạt ấy, bình nhật không phải không thông đồng với nhau, dung túng bọn phu điếm và không nghiêm cấm bọn được nuôi dưỡng cứu giúp dẫn đến thói quen tệ hại quá mức, cần phải nghiêm cấm. Sức cho theo như các khoản trong tờ bẩm, lập tức niêm yết, lệnh cho các phố và tổng lý trong hạt trừng trị bọn phu điếm và bọn dưỡng tế. Từ nay về sau tất cả cứ chiếu theo như thế mà làm, không được sách nhiễu như đã có lệnh nghiêm cấm. Nếu ở nơi nào vẫn còn tình cảnh tệ hại như vậy, phát giác ra thì phải trừ bỏ kẻ phạm tội ấy cũng như trị nặng người trong làng, tổng. Ngoài ra, nếu như huyện, nha cũng khó nói cái tệ hại liên quan tới việc vì dân bỏ điều xấu, cẩn thận chớ cản trở viết giấy hay sơ suất gác lại. Như thế có thể lại truyền sức cho chức cai quản và thân sĩ biết, giải quyết hết sức cho nghiêm theo lời sức”.
Trong tấm bia cũng đề nội dung trong bia được triển khai trên địa bàn 2 huyện Thọ Xương và Vĩnh Thuận thời bấy giờ.
Theo ông Lê Đức Vịnh, điều kỳ lạ là các nhà nghiên cứu cũng đã phát hiện ra 1 tấm bia khác được coi là “song sinh” với tấm bia kể trên. Tấm bia thứ 2 có kích cỡ, hoa văn trang trí và nội dung giống y hệt với tấm “Thân cấm khử tệ” chính là tấm bia được gắn ở cửa Ô Quan Chưởng. Thời bấy giờ, Ô Quan Chưởng chính là một cửa ngõ quan trọng của Hoàng thành và có lượng người qua lại đông đúc.
Trao đổi với PV Báo GĐ&XH, vị cán bộ Bảo tàng Lịch sử cũng tỏ rõ sự tiếc nuối vì cho đến nay, các nhà nghiên cứu vẫn chưa tìm thấy tờ sức ban đầu (nội dung khắc trên bia) do hai vị quan nói trên ban hành.
Hoàng Phương
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Vợ NSND Công Lý: 'Không có chỗ dựa thì mình càng phải mạnh mẽ'
Giải trí - 51 phút trướcGĐXH - Ngọc Hà Lê - vợ NSND Công Lý mới đây đã có những chia sẻ về việc vợ chồng cô không "ăn không ngồi rồi" mà phải lao động kiếm tiền rất chăm chỉ.
Phương Oanh cười rạng rỡ và bình yên bên cặp song sinh
Giải trí - 2 giờ trướcGĐXH - Phương Oanh lại có động thái mới khiến người hâm mộ phần nào yên tâm về cuộc sống hiện tại của cô.
Tin sao ngày 18/5: Ngọc Trinh gây chú ý, nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung từng bị xâm phạm quyền tác giả, Văn Mai Hương khoe dáng 'đồng hồ cát'
Giải trí - 4 giờ trướcGĐXH - Ngọc Trinh đang giảm cân để lấy lại số đo hình thể như mong muốn, nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung bất ngờ lên tiếng từng bị xâm phạm quyền tác giả .
Bí quyết để có nhan sắc và vóc dáng tuyệt đẹp sau sinh của MC Mai Ngọc ở tuổi 35
Giải trí - 5 giờ trướcGĐXH - Sau khi sinh con đầu lòng, Mai Ngọc khiến nhiều người ngạc nhiên khi nhanh chóng lấy lại vóc dáng thon gọn, vòng eo săn chắc cùng thần thái rạng rỡ chỉ sau thời gian ngắn.
Cuộc sống trái ngược của dàn mỹ nhân phim 'Nhà có 5 nàng tiên' sau 13 năm
Câu chuyện văn hóa - 5 giờ trướcSau 13 năm kể từ "Nhà có 5 nàng tiên" gây sốt màn ảnh rộng dịp Tết, 5 mỹ nhân trong bộ phim giờ có cuộc sống hoàn toàn khác biệt.
Hòa Minzy hé lộ 'thân phận thật' của gia đình nhà chồng tương lai, khiến người xem thích thú
Giải trí - 17 giờ trướcGĐXH - Ca sĩ Hòa Minzy mới đây khiến mạng xã hội thích thú khi đăng tải đoạn video ghi lại khoảnh khắc quây quần bên gia đình chồng tương lai. Không chỉ gây chú ý bởi không khí gần gũi, vui vẻ, nữ ca sĩ còn lần đầu tiết lộ gia đình bạn đời là người dân tộc Sán Dìu.
Mẹ ruột Hoa hậu Lương Thùy Linh luôn là nguồn cảm hứng về sự tự tin và bản lĩnh cho con gái
Giải trí - 17 giờ trướcGĐXH - Bà Nguyễn Thị Hương - mẹ ruột Hoa hậu Lương Thùy Linh là nguồn cảm hứng lớn nhất về sự tự tin và bản lĩnh đối với con gái. Bà dạy con gái sự chín chắn, tinh thần trách nhiệm để có cuộc sống tốt đẹp và rực rỡ hơn.
'Thị Tú' Quỳnh Châu 'Cách em 1 milimet' và vai diễn đầy bất ngờ trong phim sắp lên sóng VTV3
Giải trí - 19 giờ trướcGĐXH - Diễn viên Quỳnh Châu từng gây ấn tượng mạnh với khán giả trong phim "Cách em 1 milimet" đã có sự trở lại trong bộ phim "Dưới ô cửa sáng đèn".
Tuyệt sắc giai nhân Việt tuổi U90 diện áo dài gây chú ý thảm đỏ LHP Cannes 2026 là ai?
Giải trí - 19 giờ trướcGĐXH - Nghệ sĩ Kiều Chinh ở tuổi 89 diện áo dài truyền thống mang đến vẻ đẹp đằm thắm dịu dàng đậm chất Việt trên thảm đỏ LHP Cannes 2026.
Đỗ Mỹ Linh hé lộ con gái 3 tuổi 'không giống mẹ'
Giải trí - 20 giờ trướcGĐXH - Ái nữ lém lỉnh nhà chủ tịch CLB bóng đá Hà Nội và hoa hậu Đỗ Mỹ Linh được chính nàng hậu nhận xét "không giống mẹ".
Hoa hậu Vi Minh từ chối tình cảm của thiếu gia Tập đoàn Hải Minh
Xem - nghe - đọcGĐXH - Trước lời thổ lộ tình cảm của Hải Đăng, Hoa hậu Vi Minh khéo léo từ chối với lý do không muốn thay đổi mối quan hệ.
