Hành vi nguy hiểm của…dân

Thực ra, chính họ đã tự đẩy mình vào tình thế “nguy hiểm” khi tùy tiện đánh giá việc làm của dân là nguy hiểm. Nhưng một Viện phó viện kiểm sát, một Trưởng công an cấp huyện, một đội phó đội cảnh sát điều tra, một điều tra viên… bị tạm đình chỉ có lẽ không phải là điều khiến dư luận vui mừng. Cho dù có thêm nhiều người nữa bị xử lý vì vụ quán “Xin chào” và chòi ngỗng ở huyện Bình Chánh, TP HCM cũng chỉ làm hả hê những cái đầu “nóng” nảy. Điều nhân dân cần là nhận thức của người thực thi pháp luật thay đổi. Điều khiến chúng ta thực sự thỏa mãn là thái độ của xã hội và người quản trị các thiết chế xã hội phản ứng với sự việc, chứ không phải những “bản án”.

Thái độ của những con người cụ thể như Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Bí thư Thành ủy TPHCM Đinh La Thăng, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Lê Minh Trí… như thế nào chúng ta đã thấy rõ, nhưng sự thay đổi cần có của một bộ phận không nhỏ người thực thi pháp luật khi tiếp xúc, “va chạm” với dân - qua bao câu chuyện nóng bỏng - vẫn rất mờ nhạt và hời hợt.

Vẫn còn không ít cán bộ công an coi những việc như dựng chòi nuôi ngỗng của ông Nguyễn Văn Bỉ (người cho ông chủ quán “Xin chào” Nguyễn Văn Tấn thuê đất, cùng bị khởi tố) là hành vi “gây nguy hiểm cho xã hội”. Họ - hoặc là máy móc, hoặc là vì ý đồ riêng - đã “hồn nhiên” coi việc làm ăn lương thiện của dân như hành vi phạm tội ghê gớm, rồi tự cho mình quyền phán xét và dùng quyền lực được trao để đẩy dân vào bước đường cùng.

Chúng ta thi thoảng vẫn chứng kiến những chuyện như thế, đến nỗi người nào không đủ tỉnh táo thì cạn hết niềm tin dù những đóng góp thầm lặng của lực lượng công an còn lớn lao gấp nhiều lần so với mấy vụ xôn xao xã hội. Nhẹ là cảnh giằng giật thô bạo vì người dân vi phạm trật tự đô thị diễn ra thường xuyên trên phố. Nặng hơn là cú võ của một thượng sĩ công an ở phường 4 (quận 6, TPHCM) quật ngã dập đầu một thanh niên bán ổi mới xảy ra trung tuần tháng Tư. Nặng hơn nữa là những quyết định “không thể tin nổi” như vụ quán “Xin chào”, vụ chòi nuôi ngỗng.

Đã có nhiều bài học nhưng không phải ai cũng rút được kinh nghiệm cho mình. Người thực thi công vụ chỉ thực sự lĩnh hội được khi họ thực sự hiểu thế nào là hành vi nguy hiểm, hiểu rõ quyền lực mà họ được Nhà nước, nhân dân trao cho rốt cuộc là để làm gì.

Lúc này, sau sự việc ở huyện Bình Chánh, mong họ ít nhất cũng hiểu được rằng: Không có cuộc mưu sinh chính đáng nào của dân là hành vi nguy hiểm.

Việt Nguyễn/Báo Gia đình & Xã hội