Hơn 2 vạn dân khốn đốn vì…sắn

> Dân khổ sở vì mùi xú uế từ nhà máy sắn

Theo phản ánh của người dân, một nhà máy sắn tại xã Nghĩa Lợi (thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái) đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sống của hơn 2 vạn hộ dân trong khu vực. “Thủ phạm” bị tố là Nhà máy sắn Nghĩa Lộ (Công ty TNHH Minh Quang) đặt tại bản Sang Đốm, xã Nghĩa Lợi, đi vào sản xuất từ năm 2009.

Ông Hoàng Đức Thảo – đại diện nhiều hộ dân ở phường Trung Tâm (thị xã Nghĩa Lộ) cho biết: “Cả thị xã đang bao trùm bởi mùi hôi lợm giọng, buổi tối thì mùi nồng nặc hơn khi gió đẩy về. Trong suốt nhiều năm qua, cứ vào đợt sản xuất của nhà máy, từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau, là những nhà dân sống ở bản Sang Hán phải ngửi mùi hôi thối nặng nhất”.

Nguồn nước bị ô nhiễm nghiêm trọng. Ảnh: Hoàng Giang

Theo ông Thảo, ô nhiễm còn ảnh hưởng trực tiếp các bản liển kề của xã Nghĩa Lợi rồi tỏa rộng ra các phường Trung Tâm, phường Tân An, phường Phú Trạng, phường Cầu Thia thậm chí các xã xa nhất như Nghĩa Phúc, Nghĩa An. “Mùi ngày càng nồng nặc, không biết Tết Nguyên Đán sắp đến dân Nghĩa Lộ sẽ ăn Tết ra sao”, đại diện các hộ dân bức xúc.

Theo ghi nhận của phóng viên, ô nhiễm không những ảnh hưởng đến nhà dân mà còn “tấn công” trực tiếp đến nơi trụ sở làm việc của UBND xã Nghĩa Lợi, phường Trung Tâm, UBND TX. Nghĩa Lộ. Các cán bộ ở đây cho hay, họ cảm thấy bất an mỗi lần lên cơ quan làm việc vì bị mùi hôi thối tỏa khắp nơi gây phiền phức, khó chịu.

Ngoài ra, trên con đường từ đường tỉnh lộ dẫn xuống khu nhà máy sắn Nghĩa Lộ dài khoảng gần 1km, mặt nền đường bị phá vỡ tạo ra nhiều ổ gà, ổ voi. Người dân cho rằng đó là hậu quả của việc hàng trăm xe ô tô quá khổ quá tải trong nhiều năm qua chở nguyên liệu sắn của nhà máy sắn Nghĩa Lộ gây ra. Việc con đường bị các xe của nhà máy sắn “bức tử” trong nhiều năm qua nên nhiều người dân nghi ngờ có sự “bảo kê” ngầm.

Núi nguyên liệu sắn chất đầy trong khuôn viên nhà máy sắn Nghĩa Lộ. Ảnh: Hoàng Giang

Từ phía trước cổng và bên trong nhà máy sắn Nghĩa Lộ luôn thường trực có đến chục xe tải cơi thùng quá khổ và chất đầy sắn quá tải đỗ khắp nơi. Nhà máy sản xuất tinh bột sắn nằm lọt thỏm trong khuôn viên rộng khoảng 4ha. Theo quan sát, các thông số hiển thị và quy mô, dễ dàng nhận biết nhà máy được đầu tư dây chuyển sản xuất công nghệ thô sơ của Trung Quốc.

Cạnh nhà xưởng là một khoảng sân rộng được sử dụng làm nơi chứa bã sắn thải ra sau quá trình sản xuất. Tiếp đó là 3 hố chứa đựng nước thải đen kịt và 1 hố biogas lớn bốc lên mùi thum thủm. Nước từ trong nhà máy sắn này cũng được đổ ra con suối Thia, là nguồn cung cấp nước sản xuất nông nghiệp cho toàn bộ thị xã Nghĩa Lộ và một số xã của huyện Văn Chấn.

Nhà máy sản xuất sắn công nghệ của Trung Quốc gây ô nhiễm suốt nhiều năm qua tại TX Nghĩa Lộ. Ảnh: Hoàng Giang

Ông Hà Văn Tạ, tổ 21, phường Trung Tâm than vãn: “Không thể chịu đựng được mùi hôi thối, bao nhiêu năm qua người dân ở các phường, xã liên tục có kiến nghị đến chính quyền các cấp để xử lý. Trả lời người dân chính quyền TX. Nghĩa Lộ cũng cho biết, Nhà máy này vi phạm như: đi vào sản xuất trong khi chưa được cấp phép hoạt động, chất thải đưa ra sau khi sản xuất không được xử lý nên gây hiện tượng ô nhiễm môi trường ra bên ngoài… Vi phạm quá rõ nhưng nhà máy không bị đình chỉ hoạt động sản xuất mà còn mở rộng quy mô sản xuất từ việc nhập nguyên liệu chỉ ở khụ vực huyện Văn Chấn lân cận mà còn mở rộng thu mua nguyên liệu ra nhiều huyện, thị của tỉnh như Sơn La, Vĩnh Phúc, Phú Thọ… Chính vì vậy mức độ gây ô nhiễm ngày càng kinh khủng”.

Được biết, nhà máy sắn Nghĩa Lộ được Công ty TNHH Minh Quang xin xây dựng từ năm 2005. Tại thời điểm đó, chính quyền thị xã Nghĩa Lộ không chấp nhận dự án này vì cái nôi văn hóa Mường Lò đặc sắc của TX Nghĩa Lộ sẽ bị bức tử khi đặt nhà máy tại phía đầu con gió. Tuy nhiên, không hiểu sao, sau đó, UBND tỉnh Yên Bái vẫn đồng ý cho dự án chế biến tinh bột sắn với công suất 10.000 tấn/năm này được xây dựng.

Việt Nguyễn – Hoàng Giang