Huyện Bảo Thắng, Lào Cai: Hàng nghìn người dân “hít” bụi đồng, phốt pho

Khí thải từ các nhà máy tại khu công nghiệp Tằng Loỏng. Ảnh: A.Bùi

Thị trấn Tằng Loỏng phát triển nhanh chóng, sầm uất nhờ vào việc phát triển sản xuất công nghiệp. Do khu vực này tập trung nhiều mỏ kim loại quý, giao thông thuận lợi nên ở đây hình thành khu công nghiệp tuyển khoáng, luyện kim, hóa chất, sản xuất phân bón tầm cỡ top đầu trong cả nước. Bên cạnh những lợi ích kinh tế do sự phát triển sản xuất công nghiệp mang lại, người dân sở tại cũng đang phải gánh chịu hậu quả nặng nề từ nó do ô nhiễm môi trường.

Quan sát của phóng viên cho thấy, bầu trời quanh khu công nghiệp Tằng Loỏng xám xịt bởi khói, bụi từ các nhà máy luyện đồng, phốt pho... Sát khu công nghiệp là hàng trăm nhà dân đóng cửa im lìm như những căn nhà hoang. Xung quanh, vườn tược cây cối, hoa màu cũng héo úa, tiêu điều. Các loại nước thải của khu công nghiệp dù đã được xử lý hay chưa xử lý đều xả trực tiếp ra các con suối và hệ thống kênh mương thôn Khe Chom (thị trấn Tằng Loỏng) khiến nước có màu xanh đục, bốc mùi hóa chất nồng nặc.

Người dân địa phương phản ánh, do các con suối bị nhiễm hóa chất quá nặng nên trâu bò, gia súc uống nước suối sau đó cứ chết dần, chết mòn. Người dân không dám sử dụng nước suối vì cứ rửa chân tay là mẩn ngứa và dị ứng. Do quá ô nhiễm nên việc sản xuất nông nghiệp của người dân các khu vực xung quanh khu công nghiệp bị đình trệ. Bức xúc, người dân liên tục kiến nghị với lãnh đạo khu công nghiệp, các ngành chức năng yêu cầu giải quyết vấn nạn ô nhiễm môi trường và những thiệt hại do khu công nghiệp gây ra, nhưng chưa lần nào họ được bồi thường.

Theo thống kê của cơ quan hữu trách Lào Cai, xung quanh khu công nghiệp này có hơn 1.000 hộ dân bị ảnh hưởng trực tiếp. Vừa qua, có gần 70 hộ bị ảnh hưởng nặng nề nhất đã di dời ra khỏi khu vực ô nhiễm và nguy hiểm. Tuy nhiên, nơi tái định cư mới vẫn nằm trong phạm vi ảnh hưởng của khu công nghiệp Tằng Loỏng nên người dân vẫn lo lắng.

Trước thực trạng về ô nhiễm và nguy cơ đe dọa sức khỏe người dân, cách đây nhiều năm, UBND tỉnh Lào Cai đã phê duyệt đề án khắc phục và bảo vệ môi trường đối với khu công nghiệp này, xây dựng khu phân loại và tập trung chất thải rắn. Tuy nhiên đến nay, đề án này vẫn còn trên… giấy, trong khi người dân từng ngày phải ngắc ngoải sống chung với ô nhiễm.

Tìm hiểu của phóng viên, trong khu công nghiệp này có 15 nhà máy thì trong đó có tới 5 nhà máy sản xuất hóa chất phốt pho. Theo Sở TN&MT tỉnh Lào Cai thì trong khí thải và nước thải của nhiều nhà máy ở đây chứa axit cùng một số hóa chất độc hại vượt tiêu chuẩn cho phép nhiều lần. Tổng cục Môi trường (Bộ TN&MT) cũng đã tiến hành kiểm tra và ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính về môi trường đối với một số các nhà máy. Trong đó, Nhà máy Luyện đồng Lào Cai bị phạt 243 triệu đồng, Nhà máy Thép Việt Trung bị phạt 200 triệu đồng, Xưởng sản xuất bao bì bị phạt 307 triệu đồng, Nhà máy Phốt pho số 4 của Công ty CP Hóa chất Đức Giang bị phạt 22 triệu đồng… Nhưng sau việc xử phạt này, sự việc đâu vẫn đóng đó. Doanh nghiệp nộp phạt là xong, còn người dân vẫn tiếp tục sống chung với ô nhiễm.

H. Châu - A. Bùi/Báo Gia đình & Xã hội