Khép lại chuyện Hoa hậu H'Hen Niê bị miệt thị: Vi phạm lớn nhất là "tình người"

H'hen Niê đăng quang Hoa hậu hoàn vũ: Quan niệm về sắc đẹp đã thay đổi?

GiadinhNet - Vượt qua hai đối thủ “nặng ký” là Hoàng Thùy và Mâu Thủy, người đẹp Ê-Đê 25 tuổi đến từ Đắk Lắk - H'Hen Niê đã đăng quang ngôi vị cao nhất chương trình “Tôi là Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2017”. Tuy nhiên, chiến thắng này của cô cũng gây nhiều tranh cãi...

Thưa anh Nguyễn Ngọc Long, là một blogger truyền thông mạng xã hội, anh nhận định thế nào về sự việc một nhà báo bị xử lý vì những lời chê bai, miệt thị Hoa hậu H'Hen Niê trên Facebook?

- Từ trước đến nay, theo tôi biết thì chưa có ai bị xử lý vì chê bai hoa hậu trên mạng xã hội cho đến trường hợp có thể là đầu tiên của một nhà báo bị xử lý vì miệt thị Hoa hậu H'Hen Niê với những lời lẽ có thể khiến cô ấy bị tổn thương. Chúng ta cần phân biệt rõ khái niệm giữa việc chê bai và miệt thị, xúc phạm danh dự người khác.

Chê bai là quyền của mỗi người, pháp luật không xử lý nhưng xúc phạm danh dự người khác thì sẽ có những chế tài pháp luật hay quy định từ cơ quan làm việc. Cụ thể ở trường hợp này, nhà báo miệt thị Hoa hậu đã vi phạm vào quy chế của người làm báo tại một cơ quan báo chí.

Góc độ cá nhân, tôi thấy việc chê bai người khác là bình thường nhưng lời lẽ nặng nề như chính nhà báo cũng tự nhận ra là không nên. Mọi chuyện đã rất rõ ràng, có vi phạm, có hậu quá, chúng ta cũng không cần nhận xét gì nhiều. Tóm lại, đây là câu chuyện rất đáng tiếc.

Thời gian gần đây, một trong những chủ đề khiến người ta bàn tán nhiều là nhan sắc các hoa hậu, nào Hoa hậu Đại dương, Hoa hậu Hoàn vũ... anh nghĩ điều này có nói lên gì không? Là người ta yêu cái đẹp hay người ta quá rảnh rỗi...

- Khái niệm đẹp - xấu thay đổi theo thời gian, địa lý, độ tuổi, hoàn cảnh sống, nhận thức con người. Ví dụ, cái đẹp của phụ nữ ngày xưa được miêu tả "Những cô hàng xén răng đen/ Cười như mùa thu tỏa nắng" giờ thì răng trắng mới đẹp, một thời gian nữa có khi cái đẹp lại được quan niệm khác.

Như thế để thấy rằng, không có chuẩn chung cho cái đẹp, Một người bình thường ở những thời điểm, không gian khác nhau đã không có chuẩn chung thì việc số đông không thể nhất quán về vẻ đẹp một người đăng quang Hoa hậu là điều vô cùng dễ hiểu. Đám đông sẽ như thế mãi.

Hoa hậu H'Hen Niê

Cá nhân anh nhận định thế nào về sự đăng quang của Hoa hậu H'Hen Niê? Việc cô ấy đoạt ngôi vị trong chương trình truyền hình thực tế mang tên Tôi là Hoa hậu Hoàn vũ so với ngôi vị ở một cuộc thi mang tên Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam hay Hoa hậu Việt Nam có khác nhau?

- Không "mổ xẻ" chuyện thuyết phục hay không thuyết phục thì cá nhân tôi có thiện cảm với H'Hen Niê. Cô ấy là người dân tộc thiểu số, điều kiện sống vất vả hơn nhiều người Kinh. Ở tuổi 25 tuổi, để đi thi, vượt qua nhiều rào cản là tinh thần cố gắng, quyết tâm rất cao... Trước nghị lực và cả thiệt thòi của cô ấy, tôi thấy vui mừng khi cô ấy đăng quang.

Trong cuộc thi lần này, nếu "so bó đũa chọn cột cờ", chọn ai có nhan sắc hơn cô ấy có thể tôi sẽ chọn được một người khác nhưng cuối cùng chọn tổng hòa tất cả thì bản thân cảm thấy H'Hen Niê xứng đáng. Về so sánh ngôi vị, mỗi cuộc thi sẽ có tiêu chí khác nhau, thật khó để bình luận.

Blogger Nguyễn Ngọc Long và Hoa hậu Phạm Hương

Nghiên cứu nhiều về hiệu ứng mạng xã hội, anh nhận định thế nào về sự tổn thương mà mạng xã hội mang đến cho con người. Cụ thể, trong trường hợp một Hoa hậu bị chế ảnh, chê xấu, xúc phạm, miệt thị...

- Tổn thương bởi mạng xã hội có từ khi xuất hiện mạng xã hội. Chúng ta đã đề cập nhiều rồi, con người bạo lực với nhau, tự tử, trầm cảm... cùng quá nhiều hệ lụy. Mạng xã hội là ảo nhưng con người, tổn thương là có thật.

Tôi cho rằng phải có sự điều chỉnh từ ba phía. Đầu tiên là những người tham gia như chúng ta cần có nhận thức về ngôn ngữ trên thế giới ảo với nguy cơ gây ra hệ lụy thật. Tiếp đến là những người nổi tiếng cần chuẩn bị tinh thần, xác định về hệ lụy của thế giới ảo để đừng sốc, chao đảo quá nhiều khi một điều gì ngoài ý muốn xảy ra.

Giống sống chung với lũ vậy. Đừng để tổn thương nhiều vì thiếu nhận thức, không cam tâm mình phải chịu. Một khi đã xác định trước tinh thần, con người có bản lĩnh hơn. Phía thứ ba là từ phía các cơ quan chức năng, cần đưa ra bộ quy tắc ứng xử với mạng xã hội, phổ biến đến mọi người để thực hiện nghiêm túc.

Anh đưa ra lời khuyên gì trong việc sử dụng mạng xã hội khi đã có những trường hợp "vạ chữ" trên Facebook.

- Có lẽ mọi người cần tập trung quan tâm đến ba việc. Trước hết là trách nhiệm về mặt luật pháp, cần tìm hiểu rõ ràng được và không được làm gì trên mạng xã hội. Hai là quy chế của mạng xã hội mình tham gia. Ví dụ, Facebook có quy định riêng của Facebook. Có thể dùng lời lẽ xúc phạm hoa hậu, Facebook không coi là vi phạm nhưng về mặt luật pháp là vi phạm.

Cuối cùng vẫn là hậu quả của hành xử giữa con người với con người, nói gần gũi hơn là cái tình. Có những tình huống, áp vào chế tài luật pháp không vi phạm, quy định của mạng xã hội ấy cũng không vi phạm, nhưng về mặt con người lại vi phạm.

Một hành vi của con người trên mạng xã hội, qua ba bộ lọc đó, nếu trả về kết quả an toàn thì con người có thể yên tâm thực hiện.

Trân trọng cảm ơn blogger mạng xã hội Nguyễn Ngọc Long!

T.Nam (thực hiện)