Không khí lạnh là gì? Các bệnh lý con người dễ mắc do thời tiết thay đổi đột ngột

Tin không khí lạnh mới nhất hôm nay

Theo dự báo thời tiết hôm nay, không khí lạnh đã ảnh hưởng đến hầu hết khu vực phía Đông Bắc Bộ. Không khí lạnh khiến thời tiết miền Bắc thay đổi.

Dự báo thời tiết hôm nay cho biết, ngày 14/2 bộ phận không khí lạnh này sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến các nơi khác ở Bắc Bộ. Sau đó ảnh hưởng đến Bắc và Trung Trung Bộ. Gió Đông Bắc trong đất liền mạnh dần lên cấp 3 và vùng ven biển cấp 3-4, có nơi giật cấp 6.

Dự báo thời tiết 10 ngày tới: Miền Bắc duy trì hình thái thời tiết mưa phùn, nồm ẩm đến khi nào?

GĐXH - Theo dự báo thời tiết 10 ngày tới, khu vực Bắc Bộ trời nhiều mây, đêm và sáng có mưa nhỏ, mưa phùn và sương mù. Trời lạnh, ban ngày nền nhiệt tăng cao. Thời tiết nhiều khu vực khác trên cả nước có sự chuyển biến. Dự báo thời tiết 10 ngày tới ra sao?

Trước đó, theo dự báo thời tiết của cơ quan khí tượng, ở khu vực Bắc Bộ từ đêm 13/2 trời chuyển rét. Vùng núi có nơi rét đậm. Khu vực từ Thanh Hóa đến Thừa Thiên Huế từ ngày 14/2 trời chuyển rét.

Trong đợt không khí lạnh này nhiệt độ thấp nhất ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ phổ biến 14-17 độ. Khu vực vùng núi Bắc Bộ phổ biến 10-13 độ. Vùng núi cao có nơi dưới 8 độ. Trong khi khu vực từ Quảng Bình đến Thừa Thiên Huế phổ biến 16-19 độ.

Không khí lạnh là gì?

Theo Tổng cục Khí tượng Thuỷ văn (Bộ Tài nguyên và Môi trường), không khí lạnh là hiện tượng thời tiết khi khối không khí rất lạnh từ lục địa Châu Á di chuyển xuống khu vực nước ta, nơi đang có khối không khí ấm, gây ra gió Đông Bắc mạnh, trời trở rét và thời tiết xấu. 

Không khí lạnh thường tràn về vào mùa Đông và có hướng chủ yếu là Đông Bắc nên còn gọi là "gió mùa đông bắc". 

Khối không khí lạnh này có nguồn gốc cực đới, tràn qua lục địa Châu Á dưới dạng front lạnh, xuống đến nước ta trong nhiều trường hợp không còn thể hiện rõ tính chất điển hình của một front lạnh nên được gọi chung là "không khí lạnh".

Gió mùa Đông Bắc là gì? Nguy hiểm như thế nào?

Gió mùa Đông Bắc là hiện tượng thời tiết đặc biệt nguy hiểm. Vì vậy, khi nó tràn về, ngoài khơi vịnh Bắc Bộ gió có thể mạnh cấp 6 - 7 (đôi lúc có thể mạnh hơn).

Gió mùa Đông Bắc có thể đánh đắm tàu thuyền. Trên đất liền gió mùa Đông Bắc cấp 4 – 5. Có thể làm hư hại nhà cửa, cây cối, các công trình đang thi công trên cao.

Đặc biệt những đợt gió mùa Đông Bắc mạnh còn gây ra mưa to, gió lớn. Thậm chí xuất hiện cả các hiện tượng thời tiết cực đoan như dông, tố lốc, có khi cả mưa đá (tập trung vào các tháng chuyển tiếp từ mùa lạnh sang mùa nóng và ngược lại).

Vào những tháng chính Đông (từ tháng 12 năm trước đến tháng 2 năm sau), đêm về trời quang mây, gây ra sương muối, băng giá. Thậm chí có cả tuyết rơi trên vùng núi cao. Nếu không khí lạnh kéo dài còn gây rét đậm, rét hại. Ảnh hưởng không những đối với cây trồng, gia súc mà cả con người.

Không khí lạnh diễn ra vào thời gian nào?

Không khí lạnh miền Bắc thường bắt đầu từ trung tuần tháng 9 năm trước đến trung tuần tháng 6 năm sau. Không khí lạnh mạnh nhất vào các tháng chính Đông. Chịu ảnh hưởng trực tiếp là khu vực phía Bắc, từ đèo Ngang trở ra, ít khi đến Nam Trung Bộ.

Để phân biệt gió mùa Đông Bắc và không khí lạnh tăng cường cần căn cứ yếu tố nào?

Theo trang thoitiet.edu.vn, căn cứ vào mức độ thay đổi thời tiết trước và sau khi không khí lạnh ảnh hưởng mà phân chia hai loại ảnh hưởng chính: Gió mùa Đông Bắc và không khí lạnh tăng cường.

Gió mùa Đông Bắc

Gió mùa Đông Bắc xuất phát từ Trung Á và Xiabia thổi về xích đạo rồi di chuyển ngang qua khu vực Việt Nam. Gió mùa Đông Bắc gây ra gió mạnh, trời trở rét và thời tiết xấu từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau.

Miền Bắc chịu tác động của khối khí lạnh phương Bắc thổi theo hướng Đông Bắc thường gọi là gió mùa Đông Bắc. Gió mùa Đông Bắc là không khí lạnh ảnh hưởng có kèm theo font lạnh.

Khi xâm nhập đến lãnh thổ nước ta không khí lạnh làm thay đổi hoàn toàn hệ thống gió trước đó bởi hệ thống gió mùa Đông Bắc. Do đó, làm biến đổi thời tiết mạnh mẽ, nhiệt độ giảm mạnh đột ngột. Đồng thời thay đổi trạng thái thời tiết từ nóng, ấm sang thời tiết lạnh hoặc rét.

Gió mùa Đông Bắc tạo nên một mùa Đông lạnh ở miền Bắc: Nửa đầu mùa Đông thời tiết lạnh khô. Nửa sau mùa Đông thời tiết lạnh ẩm có mưa phùn.

Gió mùa Đông Bắc sẽ đi kèm với gió giật, tố, lốc xoáy, giông hoặc gây ra mưa lớn.

Không khí lạnh tăng cường

Không khí lạnh tăng cường là khối không khí lạnh ảnh hưởng đến nước ta. Trong điều kiện khu vực chịu ảnh hưởng đang bị một khí không khí lạnh khống chế với hệ thống gió thành phần Bắc đã suy yếu. Không khí lạnh tăng cường không kèm theo front lạnh.

Không khí lạnh tăng cường chủ yếu làm tốc độ gió tăng trở lại ở khu vực ngoài khơi và trong đất liền. Ngoài ra, có thể làm giảm nhiệt độ, điểm sương hoặc cũng có thể ít thay đổi về nhiệt độ.

Trong một số trường hợp, không khí lạnh tăng cường làm giảm lượng mây. Do đó, có thể làm tăng nhiệt độ ban ngày.

Dự báo thời tiết không khí lạnh miền Bắc

Theo ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo thời tiết (Trung tâm Dự báo KTTV Quốc gia), dự báo thời tiết tháng 2 vẫn còn nhiều đợt không khí lạnh mạnh.

Ông Nguyễn Văn Hưởng lý giải, nguyên nhân là do các tỉnh miền Bắc nằm sâu trong khối không khí rét và khô. Do đó, trời ít đến quang mây. Ban đêm ở Bắc Bộ giảm nhiệt do ảnh hưởng của không khí lạnh cộng thêm sự giảm nhiệt do phát xạ nhiệt. Vì thế, nhiệt độ đêm và sáng sớm ở miền Bắc giảm thấp. Còn trong ngày do trời ít mây, nên nắng từ sớm. Nền nhiệt ngày tăng nhanh tạo ra sự chênh lệch nhiệt độ ngày đêm lớn.

Dự báo thời tiết xu thế khí hậu đặc biệt trong tháng 2 năm nay, ông Hưởng cho biết, nền nhiệt độ trung bình trên cả nước, cũng như các tỉnh Miền Bắc trong tháng 2/2023 có khả năng ở mức xấp xỉ với trung bình nhiều năm (TBNN) cùng thời kỳ.

Tuy nhiên có thể phân ra làm 2 thời kỳ, nửa đầu tháng nền nhiệt có xu hướng cao hơn TBNN khoảng 0.5-1.0 độ. Tuy nhiên, nửa cuối tháng nền nhiệt độ ở mức thấp hơn TBNN khoảng 0.5-1.0 độ. Do vậy, khả năng cao không khí lạnh sẽ hoạt động mạnh hơn vào thời kỳ nửa cuối tháng.

Nửa đầu tháng không khí lạnh ảnh hưởng lệch Đông nên thời tiết các tỉnh miền Bắc sẽ có khả năng xuất hiện nhiều ngày sương mù và mưa nhỏ. Mưa phùn tập trung vào đêm và sáng sớm.

Không khí lạnh ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe?

Theo các chuyên gia của Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế), không khí lạnh dễ khiến cơ thể tiêu tốn nhiều năng lượng, sức đề kháng giảm… những người thể trạng yếu, chưa kịp thích nghi thời tiết rất dễ bị nhiễm bệnh.

Không khí lạnh có thể dễ mắc 5 chứng bệnh nguy hiểm

Không khí lạnh dễ đau nhức xương khớp

Lưu thông máu kém: Lưu thông tuần hoàn máu trong cơ thể trở nên kém hơn bình thường khi trời chuyển lạnh và nhiệt độ hạ xuống thấp. Đó là do cơ thể cố gắng dự trữ năng lượng, khí lạnh vào da và làm mạch máu co lại. 

Khi lưu thông máu kém sẽ khiến lưu thông dịch khớp cũng như máu nuôi khớp giảm đi, làm tổn thương sụn và màng hoạt dịch khớp, gây đau xương khớp.

Rối loạn tuần hoàn trong cơ thể: Bao gồm tuần hoàn tại vị trí khớp, dịch khớp, độ nhớt máu, thay đổi vận mạch, tình trạng muối kết tủa do nồng độ hóa chất trung gian thay đổi... là nguyên nhân gây đau nhức cơ xương khớp vào mùa lạnh.

Co rút gân cơ khớp: Độ ẩm tăng cao vào mùa lạnh làm đông hoặc co rút gân cơ khớp. Khi đó, các khớp bị khô cứng, gây hạn chế vận động và đau nhức.

Bệnh khớp mãn tính: Ở người lớn tuổi, hệ miễn dịch suy giảm kết hợp với các bệnh lý khớp mãn tính là nguyên nhân gây đau xương khớp vì khớp bị thoái hóa do tuổi tác, khí huyết lưu thông suy giảm.

Do đó mỗi khi trời trở lạnh, có mưa gió, những người bị bệnh đau xương khớp cần chú ý mặc ấm, đi tất ấm, nhất là sau khi ra mồi hôi. Người dân sống vùng nông thôn khi trời lạnh, khớp sưng cấp không nên lội nước, lội bùn. Nếu phải lội cần đi ủng để chân khô ráo.

Không khí lạnh dễ bị hạ thân nhiệt

Hạ thân nhiệt là tình trạng khi đo nhiệt độ ở hậu môn thấp hơn 35 độ C, từ 35 – 34 độ C là hạ thân nhiệt nhẹ; 34 – 32 độ C là hạ thân nhiệt trung bình; 32 – 25 độ C là hạ thân nhiệt nặng; dưới 25 độ C là hạ thân nhiệt nguy kịch.

Người già, trẻ nhỏ, người bị say (rượu, ma túy…), suy dinh dưỡng, tim mạch, thiểu năng tuyến giáp… có nguy cơ bị hạ thân nhiệt cao. Khi nhiệt độ cơ thể giảm, tim, hệ thần kinh và các khác không thể hoạt động bình thường. 

Nếu không được điều trị, hạ thân nhiệt có thể dẫn đến thất bại hoàn toàn của tim và hệ hô hấp và cuối cùng dẫn đến tử vong.

Do đó khi trời lạnh thấy ai đó run lẩy bẩy, nói lắp bắp, da lạnh, xám, nhịp thở chậm, mệt mỏi, mất phối hợp động tác nên giúp họ quấn chăn và đốt lửa sưởi cho tới khi cơ thể ấm lại.

Không khí lạnh tăng nguy cơ đột quỵ

Khi trời lạnh, nhiệt độ trong nhà và ngoài trời việc thay đổi nhiệt độ đột ngột (từ trong phòng ấm ra trời lạnh...) nên dẫn đến tình trạng mạch máu co thắt mạch máu, cơ thể giữ nước. Từ đó có thể làm cho huyết áp tăng cao đột ngột nên dễ dẫn đến các tai biến như đột quỵ, nhồi máu cơ tim.

Mùa lạnh, người già khả năng miễn dịch và tính chịu đựng cơ thể kém nên rất dễ bị đột quỵ. Ngoài ra, người có cuộc sống căng thẳng, ít vận động, nghiện thuốc lá, rượu bia, ăn uống thiếu khoa học, người béo phì tiểu đường… đều dễ bị đột quỵ và ngày càng gia tăng ở giới trẻ.

Do đó khi trời lạnh, mưa rét, người già và những người có nguy cơ đột quỵ cần chú ý giữ cơ thể luôn ấm áp. Tránh bị gió lạnh ập vào người khi cửa mở. Giữ chế độ sinh hoạt hợp lý, tình cảm tâm lý ổn định. Tránh những xúc động hay chấn thương quá mức hoặc căng thẳng, stress... để thích ứng với môi trường, giảm bớt nguy cơ đột quỵ.

Ăn uống hạn chế mỡ động vật, muối. Tránh rượu bia, thuốc lá. Ưu tiên ăn rau củ quả. Năng tập thể dục, vận động phù hợp sức khỏe, kiểm tra sức khỏe định kỳ thường xuyên.

Không khí lạnh gây dị ứng

Dị ứng thời tiết lạnh là tình trạng thường gặp gây nhiều phiền toái cho người mắc phải. Sự thay đổi đột ngột về nhiệt độ sẽ làm nhiều người bị dị ứng, đặc biệt người có tiền sử dị ứng (như hen phế quản…). Sự sụt giảm nhiệt độ mùa lạnh và chênh lệch giữa ngày và đêm, giảm độ ẩm không khí còn gây các chứng khác như khô nẻ, mẩn đỏ, ngứa ngáy…

Dị ứng thời tiết là hiện tượng rối loạn hệ miễn dịch cơ thể và gây ra những phản ứng trước sự thay đổi đột ngột của nhiệt độ không khí. Thông thường, cơ thể người sẽ có sự thích nghi tốt khi nhiệt độ môi trường xung quanh vào khoảng 20 - 30 độ C.

Tuy nhiên, khi thời tiết thay đổi đột ngột, nhiệt độ trong không khí hạ quá thấp hay tăng quá cao sẽ khiến cho trung tâm điều khiển thân nhiệt của cơ thể không hoạt động kịp và dẫn đến rối loạn.

Tùy với biểu hiện và mức độ nghiêm trọng của hiện tượng dị ứng mà có cách chữa trị cũng như khắc phục triệu chứng sao cho phù hợp. Nếu không có biện pháp chữa trị đúng cách, đôi khi có thể khiến cho tình trạng dị ứng trở nên nghiêm trọng và ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe người mắc phải. 

Không khí lạnh gây viêm phổi

Mùa lạnh phổi rất dễ bị ảnh hưởng, đặc biệt là người già và trẻ em. Bệnh diễn tiến nhanh và nặng, có thể dẫn tới tử vong.

Dấu hiệu của viêm phổi là ho khan, ho khạc đờm, đờm màu trắng đục, màu xanh, vàng (đôi khi ho ra máu), có thể tức ngực, sốt, khó thở, nhịp tim nhanh…

Do đó, khi thể trạng yếu đi, mệt mỏi, đặc biệt bị nặng ngực người bệnh cần đi khám ngay, tránh biến chứng.

Để phòng bệnh viêm phổi, cần mặc đủ ấm, ăn đủ chất trong những ngày chuyển mùa để không nhiễm lạnh. Cần rèn luyện sức khỏe để tăng cường sức đề kháng. Đồng thời, hạn chế đến những chỗ đông người; tránh tiếp xúc với những người đang có dấu hiệu bị các bệnh truyền nhiễm.

Ăn uống đảm bảo dinh dưỡng, ăn nhiều hoa quả để giúp cơ thể tăng cường vitamin, nâng cao sức đề kháng.

Tiêm vaccine phòng bệnh, giữ vệ sinh môi trường, giữ ấm nhà cửa.

Đảm bảo vệ sinh cá nhân, thường xuyên rửa tay với xà phòng, vệ sinh mũi, họng hàng ngày bằng nước muối. Dọn dẹp nhà cửa sạch và giữ vệ sinh sạch sẽ với các loại vật dụng gia đình (cốc chén, bát đũa…), nhất là khi trong gia đình có người ốm.

Khi có các dấu hiệu nghi bị bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, xử trí kịp thời.