Kinh ngạc rạp xiếc to gấp 3 lần sân bóng, xây hơn ngàn năm trước
Một rạp xiếc La Mã với sức chứa hơn 5.000 khán giả vừa được khai quật tại tỉnh Álava thuộc xứ Basque ở Tây Ban Nha.
Theo Heritage Daily, khu vực phát hiện ra rạp xiếc thuộc về một thị trấn La Mã cổ đại tên Iruña-Veleia, là nơi sinh sống của 10.000 cư dân vào thời kỳ hoàng kim.
Các nhà khảo cổ học từ dự án tái thiết ảo di sản quá khứ ARKIKUS ở Tây Ban Nha, với sự hỗ trợ của Hội đồng Tỉnh Álava và chính quyền khu vực Basque, đã sử dụng công nghệ chụp ảnh trên không và phát hiện và đo khoảng cách bằng ánh sáng (LiDAR) để khảo sát khu vực.

Đường viền của rạp xiếc cổ đại vẫn hiện ra lờ mờ trong bức ảnh chụp từ trên không - Ảnh: ARKIKUS
Rạp xiếc lớn nói trên đã lộ diện với chiều dài lên tới hơn 280 m, rộng khoảng 72 m, tức diện tích khoảng 3 lần một sân bóng đá 11 người tiêu chuẩn.
Các dấu vết để lại cho thấy nơi đây từng diễn ra các cuộc đua xe ngựa cùng các trò xiếc tiêu khiển khác để phục vụ cư dân thị trấn.
Đây là rạp xiếc La Mã thứ 3 được biết đến từ nửa phía Bắc của Bán đảo Iberia.
Ngoài rạp xiếc, các cuộc điều tra tại Iruña-Veleia còn phát hiện sự hiện diện của một số tòa nhà và cơ sở hạ tầng đô thị khác ẩn bên dưới những cấu trúc hiện đại trong khu vực, giúp làm sáng tỏ thêm về thị trấn cổ này.
Bên cạnh đó, một số dấu vết chưa rõ ràng được cho là đường phố, quảng trường công cộng, khu dân cư, các công trình tôn giáo, cơ sở hạ tầng cấp thoát nước... cũng được tiết lộ.
Những phát hiện này làm nổi bật tầm quan trọng của Iruña-Veleia trong thời cổ đại như một điểm dừng chân cho những người đi dọc theo con đường La Mã nối liền nơi hiện là Astorga - Tây Ban Nha và Bordeaux - Pháp ngày nay.
Các nhà khảo cổ chưa xác định niên đại cụ thể của rạp xiếc và các công trình quanh đó, nhưng chắc chắn chúng rất cổ xưa. Bởi lẽ chúng phải được xây dựng trước thời kỳ Đế chế La Mã phương Tây suy vong tức thế kỷ thứ V sau Công nguyên.
Các nhà khoa học phát hiện hộp sọ con người đã thay đổi rõ rệt chỉ sau 100 năm khiến giới nghiên cứu bất ngờ
Chuyện đó đây - 5 giờ trướcMột nghiên cứu mới từ Nhật Bản cho thấy hình dạng hộp sọ con người hiện đại đã khác đáng kể so với tổ tiên cách đây chỉ vài thế hệ, mở ra nhiều câu hỏi lớn về tác động của lối sống hiện đại lên cơ thể người.
AI được phát tiền để tự mua bán, kết quả khiến cả Anthropic cũng phải bất ngờ
Chuyện đó đây - 19 giờ trướcCuộc thử nghiệm đầy tham vọng của Anthropic về việc để trí tuệ nhân tạo thay mặt con người đàm phán trong một thị trường giả lập đã mang lại những kết quả vừa hứa hẹn vừa nực cười, hé lộ tương lai cũng như các rủi ro pháp lý.
Nếu toàn bộ đại dương trên Trái Đất hóa thành nước ngọt, nhân loại có thể biến mất nhanh hơn tưởng tượng
Chuyện đó đây - 1 ngày trướcĐại dương nước ngọt nghe như giấc mơ giữa khủng hoảng nước sạch toàn cầu, nhưng sự thật phía sau lại là một thảm họa kinh hoàng đối với sự sống trên Trái Đất.
Loài hoa vô lý nhất thế giới: Nặng 10kg, to hơn 1 mét, không có thân, rễ nhưng mùi hương mới là thứ ám ảnh
Chuyện đó đây - 2 ngày trướcLoài hoa này tồn tại như một lời thách thức đối với mọi quy luật thực vật học thông thường.
Một sinh viên vô tình tìm thấy hòn đá được giấu kín trong khu rừng ở Anh, dẫn đến một bí mật 3.700 năm
Chuyện đó đây - 3 ngày trướcMột câu hỏi đơn giản đã thay đổi tất cả.
Robot NASA lạc vào "hồ nước sự sống" ngoài hành tinh
Chuyện đó đây - 4 ngày trướcDữ liệu từ thiết bị ChemCam trên robot Curiosity của NASA đã dẫn thêm bằng chứng về một thế giới sự sống cổ đại tiềm năng.
Quốc gia duy nhất trên thế giới nơi người dân phát minh ra... 421 từ khác nhau chỉ để gọi tên "tuyết"
Chuyện đó đây - 4 ngày trướcSự kỳ diệu của ngôn ngữ khiến nhiều người phải choáng ngợp.
Dùng tia vũ trụ quét bên trong Kim tự tháp Giza, phát hiện bí mật không tưởng bị niêm phong suốt 4.500 năm
Chuyện đó đây - 5 ngày trướcCác nhà khoa học đã sử dụng các hạt tia vũ trụ để quét Đại kim tự tháp và tìm thấy một khoảng trống ẩn lớn hơn bất kỳ dự đoán nào, vốn đã bị bịt kín từ triều đại của Pharaoh Khufu.
Nga phát minh công nghệ mới đi ngược xu hướng của nhân loại: Tương lai có thể thay đổi ngành hàng không
Chuyện đó đây - 5 ngày trướcĐộng cơ tuabin khí nhỏ gọn được trang bị hệ thống điều khiển nhiệt độ thích ứng.
Loài vật khó hiểu nhất thế giới
Chuyện đó đây - 6 ngày trướcNó là sự tổng hoà và kết hợp của những loài tưởng như không liên quan với nhau.
Dùng tia vũ trụ quét bên trong Kim tự tháp Giza, phát hiện bí mật không tưởng bị niêm phong suốt 4.500 năm
Chuyện đó đâyCác nhà khoa học đã sử dụng các hạt tia vũ trụ để quét Đại kim tự tháp và tìm thấy một khoảng trống ẩn lớn hơn bất kỳ dự đoán nào, vốn đã bị bịt kín từ triều đại của Pharaoh Khufu.