Kinh ngạc rạp xiếc to gấp 3 lần sân bóng, xây hơn ngàn năm trước
Một rạp xiếc La Mã với sức chứa hơn 5.000 khán giả vừa được khai quật tại tỉnh Álava thuộc xứ Basque ở Tây Ban Nha.
Theo Heritage Daily, khu vực phát hiện ra rạp xiếc thuộc về một thị trấn La Mã cổ đại tên Iruña-Veleia, là nơi sinh sống của 10.000 cư dân vào thời kỳ hoàng kim.
Các nhà khảo cổ học từ dự án tái thiết ảo di sản quá khứ ARKIKUS ở Tây Ban Nha, với sự hỗ trợ của Hội đồng Tỉnh Álava và chính quyền khu vực Basque, đã sử dụng công nghệ chụp ảnh trên không và phát hiện và đo khoảng cách bằng ánh sáng (LiDAR) để khảo sát khu vực.

Đường viền của rạp xiếc cổ đại vẫn hiện ra lờ mờ trong bức ảnh chụp từ trên không - Ảnh: ARKIKUS
Rạp xiếc lớn nói trên đã lộ diện với chiều dài lên tới hơn 280 m, rộng khoảng 72 m, tức diện tích khoảng 3 lần một sân bóng đá 11 người tiêu chuẩn.
Các dấu vết để lại cho thấy nơi đây từng diễn ra các cuộc đua xe ngựa cùng các trò xiếc tiêu khiển khác để phục vụ cư dân thị trấn.
Đây là rạp xiếc La Mã thứ 3 được biết đến từ nửa phía Bắc của Bán đảo Iberia.
Ngoài rạp xiếc, các cuộc điều tra tại Iruña-Veleia còn phát hiện sự hiện diện của một số tòa nhà và cơ sở hạ tầng đô thị khác ẩn bên dưới những cấu trúc hiện đại trong khu vực, giúp làm sáng tỏ thêm về thị trấn cổ này.
Bên cạnh đó, một số dấu vết chưa rõ ràng được cho là đường phố, quảng trường công cộng, khu dân cư, các công trình tôn giáo, cơ sở hạ tầng cấp thoát nước... cũng được tiết lộ.
Những phát hiện này làm nổi bật tầm quan trọng của Iruña-Veleia trong thời cổ đại như một điểm dừng chân cho những người đi dọc theo con đường La Mã nối liền nơi hiện là Astorga - Tây Ban Nha và Bordeaux - Pháp ngày nay.
Các nhà khảo cổ chưa xác định niên đại cụ thể của rạp xiếc và các công trình quanh đó, nhưng chắc chắn chúng rất cổ xưa. Bởi lẽ chúng phải được xây dựng trước thời kỳ Đế chế La Mã phương Tây suy vong tức thế kỷ thứ V sau Công nguyên.
Thực hư thông tin "máy tắm người" trong khách sạn Nhật Bản: Hoàn toàn có thật!
Chuyện đó đây - 8 giờ trướcNhiều người phải bất ngờ vì thực sự có chiếc máy như thế.
Phát minh loại pin "bắt chước lươn điện", tạo 600 volt chỉ trong chớp mắt
Chuyện đó đây - 1 ngày trướcPin hydrogel đạt mật độ công suất kỷ lục 44 kW/m³ – cao nhất so với pin cùng loại trước đây.
Bí ẩn khoa học đằng sau khả năng tồn tại hàng triệu năm của những dấu chân khủng long hóa thạch
Chuyện đó đây - 2 ngày trướcNhững dấu vết mong manh trên bùn đất lẽ ra phải biến mất sau một cơn mưa, nhưng tại sao chúng lại hóa đá và tồn tại trường tồn cùng thời gian? Câu trả lời nằm ở một quy trình địa chất tình cờ nhưng vô cùng kỳ diệu của tự nhiên.
10 tòa nhà cao nhất thế giới hiện nay
Chuyện đó đây - 2 ngày trướcNăm 2026, cuộc đua giành danh hiệu tòa nhà cao nhất được dự báo vẫn tiếp diễn, với sự cạnh tranh của nhiều tòa cao ốc nổi tiếng.
Vườn treo Babylon có thực sự tồn tại không?
Chuyện đó đây - 3 ngày trướcĐây có phải "cú lừa" lớn nhất lịch sử?
Đây là hình ảnh tương lai khi Mặt Trời chết đi
Chuyện đó đây - 5 ngày trướcHình ảnh ngoạn mục về Tinh vân Helix mà kính viễn vọng không gian James Webb ghi lại đã cho thấy tương lai của hệ Mặt Trời 5 tỉ năm tới.
Bằng chứng mới về nơi sự sống ngoài Trái Đất có thể đang bơi lội
Chuyện đó đây - 6 ngày trướcMột nghiên cứu mới cho thấy hành trình của tàu săn sự sống Europa Clipper mà NASA phóng năm 2024 có thể đem về tin rất tốt.
Từ bãi chôn lấp, mỗi ngày 100 tấn rác được biến thành "món ngon" nuôi ngành kinh tế trăm triệu USD
Chuyện đó đây - 1 tuần trướcĐây là cách kiểm soát rủi ro nguồn cung, ổn định chi phí và hỗ trợ tăng trưởng bền vững trong dài hạn.
Vật thể "rơi tự do" từ vũ trụ gây tiếng nổ siêu thanh
Chuyện đó đây - 1 tuần trướcCác cảm biến địa chấn cực nhạy của người Trái Đất có thể giúp phát hiện và theo dõi các vật thể đang lao xuống từ vũ trụ
Loài vật quý hiếm bậc nhất hành tinh, biến mất 70 năm bất ngờ "tái xuất" theo cách đặc biệt
Chuyện đó đây - 1 tuần trướcLoài vật quý hiếm này có hai vệt đen chạy từ mắt xuống miệng giúp giảm lóa nắng và hỗ trợ tập trung vào con mồi "nhanh như chớp". Nó được liệt kê trong sách đỏ của tổ chức Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế IUCN, trong danh mục các loài bị đe dọa tuyệt chủng trên thế giới.
Lý giải ý nghĩa tranh 'mã đáo thành công' luôn thấy một con ngựa lại quay đầu lại
Chuyện đó đâyGĐXH - Tranh "Mã đáo thành công" miêu tả 8 con ngựa mạnh mẽ, tràn đầy sức sống, tượng trưng cho quyền lực và sức mạnh vượt trội nhưng trong tranh sẽ luôn thấy có một con ngựa quay đầu lại.