Hà Nội
23°C / 22-25°C

Kỳ lạ cây cổ thụ đa - gạo “hợp nhất”

Thứ hai, 15:00 30/04/2012 | Xã hội

GiadinhNet - Một cây đa, một cây gạo cổ thụ cùng xoắn vào nhau, bám cành vào nhau, đan xen như một thể thống nhất.

Nếu chỉ nhìn vào khối gốc thì người ta đều lầm tưởng chỉ có một cây cổ thụ ở đó. Cụm cây đa - cây gạo cổ thụ đặc biệt này vừa được vinh danh là Cây di sản Việt Nam.
 

 Cụm cây đa - cây gạo cổ thụ đặc biệt này vừa được vinh danh là Cây di sản Việt Nam.  Ảnh:?TG

 
Huyền thoại cây đa, cây gạo miếu Nghè

Nằm cách Hà Nội gần 100 km, cụm cây cổ thụ đa - gạo quý hiếm nằm trên địa phận làng Lưỡng Quán, xã Trung Kiên, huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc.

Nơi đây cũng chính là vùng đất gắn liền với kinh đô Phong Châu cổ xưa, gắn liền với lịch sử những ngày đầu dựng nước của Vua Hùng. Các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra một nền văn hóa Việt cổ đồ sộ tại di chỉ Đồng Đậu - Gò Mun (huyện Yên Lạc).

Đây cũng chính là di chỉ khảo cổ học lớn nhất nước. Nằm ngay trên vùng đất thiêng cổ xưa nên sự hợp nhất của hai cây cổ thụ đa - gạo càng thêm nhuốm màu huyền bí. Những người khách phương xa khi đến thăm di tích đều hết sức ngạc nhiên bởi kỳ quan đa - gạo gắn kết thành một cụm cây khổng lồ. Hai gốc cây gạo tổ nằm gọn phía trong, được bao quanh bởi những gốc đa khổng lồ.
 
Thậm chí, một nhánh cây gạo tổ còn bám chặt vào gốc đa, tạo thành một cây thống nhất. Cây đa, cây gạo cổ thụ khổng lồ trở thành bức tượng đài thiên nhiên, cùng nhau che bóng mát cho dân làng. Nhưng ngay cả các cụ bô lão trong làng cũng không biết cây có tự bao giờ, chỉ nghe cha ông xưa bảo cây đã có từ lâu lắm rồi. Người ta cũng không lý giải được vì sao hai cây đa, cây gạo - vốn theo tục xưa cây đa được trồng ở đầu làng, cây gạo trồng ở cuối làng để phân chia ranh giới giữa hai làng - giờ lại có thể hợp nhất thành khối cổ thụ lớn như vậy.

Những lời đồn thổi về sự linh thiêng, ứng nghiệm của miếu Nghè cùng cây đa, cây gạo cổ thụ cũng vì thế mà ngày càng lan xa. Trên con đường đê ngoằn ngoèo bụi đỏ dẫn tới miếu Nghè, từng đoàn khách thập phương tấp nập đến nơi đây khấn vái, cầu xin phúc lộc và điều lành. Câu chuyện về cây cổ thụ linh thiêng ở miếu Nghè cùng con trăn khổng lồ như câu chuyện bí ẩn truyền từ đời này sang đời khác.

Chị Bùi Thị Nga (xã Trung Kiên, Yên Lạc, Vĩnh Phúc) hiện ở ngôi nhà ngay đầu lối dẫn vào miếu Nghè kể: "Nghe các cụ già kể lại thì từ xưa, ở cây trong miếu đã có những con rắn lớn. Không ai dám động vào cả. Cách đây hơn chục năm nơi đây còn là bờ mương hoang vắng, ít người qua lại. Chỉ duy nhất có vài ba gia đình mua đất xây nhà ở gần miếu. Một người hàng xóm nhà tôi, cách đây hơn chục năm trước xách xô sang xin nước bên Miếu thì nhìn thấy con trăn lớn nằm trong góc miếu".

Người dân nơi đây còn truyền tai nhau nhiều câu chuyện đầy màu sắc liêu trai, bí ẩn.
 

Trải qua hàng trăm năm mưa gió, bom đạn chiến tranh, cây vẫn hiên ngang đầy sức sống.


Cây cổ thụ gần 300 năm

Cụm cây Đa - cây Gạo miếu Nghè làng Lưỡng Quán có chu vi xấp xỉ 11 mét, đường kính gần 4 mét, chiều cao cây lên tới 38 mét, chu vi tán cây lên tới gần 200 mét.

Gốc đa cổ thụ lớn bao quanh hai gốc cây gạo ở giữa. Tán lá rộng lớn của hai cây cổ thụ rợp bóng cả một vùng cánh đồng xanh mướt. Người dân nơi đây vẫn thường gọi cây gạo ở miếu là cây gạo tổ, nhưng qua năm tháng bây giờ chỉ có một gốc gạo vươn lên sừng sững, vượt qua cả ngọn đa tạo thành một khối hợp thể độc đáo trên bầu trời. Gốc gạo tổ khổng lồ còn lại thì chẳng hiểu vì sao chỉ cao chừng hơn chục mét rồi bám chặt vào cây đa thành một khối thống nhất. Cũng chẳng hiểu do thổ nhưỡng hay do khí trời nơi vùng đất thiêng xưa mà cây đa, cây gạo nơi đây có sức sống vô cùng mãnh liệt.
 
Một loạt cây đa cổ thụ nổi tiếng ở các vùng đất khác như cây đa Đình Bảng, cây đa Thổ Hà hay cây đa ở thành Cổ Loa xưa đều đã bị bật gốc hoặc bom đạn chiến tranh tàn phá. Nhưng cây đa, cây gạo cổ thụ ở Yên lạc trải qua hàng trăm năm mưa gió bão bùng, bom đạn khói lửa của chiến tranh vẫn hiên ngang đầy sức sống. 

Chị Nguyễn Thị Yến (Yên Phương, Yên Lạc) kể rằng: "Qua bao trận mưa bão lớn mà cành cây không bao giờ thấy bị quật gãy, chỉ thi thoảng có cành đa lâu ngày bị mục mới tự gãy xuống. Trong những năm chiến tranh, giặc tàn phá nhiều nơi, nhưng cây đa cây gạo cổ thụ vẫn còn nguyên vẹn. Tôi cũng chưa bao giờ thấy cây bị sâu bệnh. Vào mùa này, hoa gạo rụng đỏ rực cả sân miếu trông như một tấm thảm hoa rất đẹp, nhưng cũng chẳng ai dám ra đó nhặt, chỉ có các bà từ trông miếu ngày ngày loẹt xoẹt chổi tre vun lá rụng, hoa rơi thành những đống lớn ở góc sân". 

Cụm cây cổ thụ có niên đại gần 3 thế kỷ này nằm trong quần thể cụm di tích lịch sử văn hoá đình chùa, miếu làng Lưỡng Quán trước đây đã được công nhận là Di tích lịch sử văn hoá của tỉnh Vĩnh Phúc. Nơi đây còn như một nhân chứng lịch sử cho những năm tháng hoạt động cách mạng hào hùng của nhân dân. Đó là những năm 40 của thế kỷ trước, khu vực quanh gốc cây cổ thụ chính là điểm hẹn của các cán bộ Việt Minh do đồng chí Đinh Đức Thiện - Xứ ủy Bắc kỳ lãnh đạo và hoạt động. Đây cũng là nơi xưa kia Chi bộ Đảng đầu tiên của xã Trung Kiên thường tổ chức họp.

Cây di sản với nguồn gene quý hiếm

Cụm cây Đa - Gạo cổ thụ ở miếu Nghè, làng Lưỡng Quán là cây đầu tiên trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc được vinh danh là Cây Di sản Việt Nam. Trưởng ban quản lý di tích, ông Doãn Văn Tạo cho biết: "Ban Quản lý cụm di tích lịch sử văn hóa làng Lưỡng Quán vừa tổ chức nhận bằng vinh danh Cây di sản theo nghi lễ văn hóa truyền thống địa phương. Xưa kia, khi cha ông xây miếu và trồng cây để thờ vong ngài Tiến sỹ, thì đây là lần đầu tiên làng Lưỡng Quán tổ chức ngày hội để đón tiếp đoàn cán bộ khoa học cũng do Tiến sỹ khoa học Đặng Huy Huỳnh, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên & Môi trường Việt Nam dẫn đầu để vinh danh cụm cây đa- cây gạo là cây di sản Việt Nam. Điều này như một nhân duyên". 

GS.TSKH Đặng Huy Huỳnh cho rằng, việc lựa chọn và vinh danh cụm cây Đa - cây Gạo miếu Nghè, làng Lưỡng Quán, xã Trung Kiên là Cây Di sản của Việt Nam không chỉ nhằm trực tiếp bảo tồn nguồn gene tiêu biểu của Việt Nam, bảo vệ sự đa dạng sinh học mà còn giới thiệu sự phong phú, đa dạng của hệ thực vật Việt Nam với các nhà khoa học, với bạn bè thế giới.
 
Đồng thời còn góp phần nâng cao ý thức tôn trọng lịch sử tín ngưỡng, tôn trọng tự nhiên và trách nhiệm bảo vệ môi trường của cộng đồng. Cụm cây Đa - Gạo cổ thụ được công nhận là Cây di sản Việt Nam không chỉ là niềm tự hào của nhân dân địa phương, mà còn có ý nghĩa nhân văn sâu sắc đối với tất cả mọi người. Không chỉ là thể hiện sự trân trọng và biết ơn đối với các bậc cha ông, mà đồng thời cũng khơi dậy sức mạnh của cộng đồng, cùng nhau gìn giữ những di sản vô giá này cho con cháu mai sau.
 
 GS.TSKH Đặng Huy Huỳnh, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ TN&MT VN, Chủ tịch Hội đồng CDS Việt Nam: "Nếu như phong tục ngày xưa thì nơi đây là mốc giới phân chia giữa 2 làng (trồng cây đa ở đầu làng và cây gạo ở cuối làng) Nhưng vượt qua thời gian và như có phép lạ: cụm Đa - Gạo này đã quấn quýt với nhau và cùng nhau che bóng mát cho dân làng và mời gọi chim chóc, côn trùng trong vùng về tụ hội. Cụm cây này đã trở thành bức tượng đài thiên nhiên do các bậc tiền nhân đã dựng lên, trong đó chứa đựng những thông điệp rất rõ ràng cho hậu thế, về sự đoàn kết, tu dưỡng đạo đức và ý thức bảo vệ môi trường".
 
Lã Xưa
thuctap
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Sắc đỏ phủ kín phố phường Hà Nội chào mừng kỳ nghỉ lễ 30/4 - 1/5

Sắc đỏ phủ kín phố phường Hà Nội chào mừng kỳ nghỉ lễ 30/4 - 1/5

Thời sự - 42 phút trước

GĐXH - Những ngày cuối tháng Tư, khắp các tuyến phố trung tâm Hà Nội, đặc biệt tại Hoàn Kiếm, đồng loạt rực rỡ cờ đỏ sao vàng. Không chỉ trên hiên nhà, dãy phố, sắc đỏ còn lan tỏa vào các siêu thị, trung tâm thương mại, tạo nên không khí lễ hội sôi động, trang nghiêm giữa lòng đô thị.

Tự ý chôn, lấp trái phép hàng tấn chất thải xuống ao gia đình, người đàn ông bị đề nghị truy tố

Tự ý chôn, lấp trái phép hàng tấn chất thải xuống ao gia đình, người đàn ông bị đề nghị truy tố

Pháp luật - 46 phút trước

GĐXH - Cơ quan Công an xác định Phạm Văn Tuân là cá nhân không đáp ứng yêu cầu về bảo vệ môi trường, không có chức năng thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải nhưng đã chỉ đạo, tổ chức đổ, chôn, lấp trái phép 393.460kg chất thải rắn...

Hà Nội: Hiện trạng ngổn ngang tại dự án thoát nước nghìn tỷ kênh dẫn nước La Khê

Hà Nội: Hiện trạng ngổn ngang tại dự án thoát nước nghìn tỷ kênh dẫn nước La Khê

Thời sự - 2 giờ trước

GĐXH - Có tổng mức đầu tư lên tới 7.400 tỷ đồng, dự án cải thiện hệ thống tiêu nước phía Tây TP. Hà Nội vẫn chưa thể phát huy tối đa hiệu quả do sự chậm trễ đồng bộ tại hạng mục kênh dẫn La Khê. Trước tình trạng ô nhiễm môi trường và vi phạm hành lang công trình thủy lợi kéo dài, lãnh đạo Thành phố đã có những chỉ đạo quyết liệt nhằm đẩy nhanh tiến độ hoàn thành ngay trong quý II/2026.

5 cặp con giáp đại kỵ trong kinh doanh: Hợp tác là dễ trắng tay

5 cặp con giáp đại kỵ trong kinh doanh: Hợp tác là dễ trắng tay

Đời sống - 3 giờ trước

GĐXH - Theo tử vi, có những cặp con giáp nếu bắt tay làm ăn chung rất dễ nảy sinh mâu thuẫn, dẫn đến thua lỗ, thậm chí "đường ai nấy đi".

Gỡ 'nút thắt' ở xã Tân Châu: Vận động dân tháo dỡ công trình trái phép

Gỡ 'nút thắt' ở xã Tân Châu: Vận động dân tháo dỡ công trình trái phép

Xã hội - 3 giờ trước

GĐXH - Trước diễn biến phức tạp liên quan đến việc tụ tập, dựng lán chắn đường tại xã Tân Châu, Công an tỉnh Nghệ An đang phối hợp chính quyền địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân tự nguyện tháo dỡ công trình vi phạm, ổn định tình hình, đảm bảo môi trường đầu tư và an ninh trật tự.

Những thông tin cực quan trọng trong mã QR của sổ đỏ mới, nhiều người có thể chưa biết

Những thông tin cực quan trọng trong mã QR của sổ đỏ mới, nhiều người có thể chưa biết

Đời sống - 5 giờ trước

GĐXH - Mã QR trên sổ đỏ mới mang lại nhiều tiện ích quan trọng trong việc quản lý và thực hiện các giao dịch bất động sản. Mã QR của mẫu sổ đỏ mới chứa các thông tin gì?

Người phụ nữ bán thịt heo bị người tình chém tử vong

Người phụ nữ bán thịt heo bị người tình chém tử vong

Pháp luật - 6 giờ trước

Do mâu thuẫn tình cảm, khi người phụ nữ bán thịt heo ở Ninh Bình rời khỏi nhà, Nguyễn Tiến Dũng đã đi theo dùng dao chém tử vong rồi bỏ trốn

Nam sinh lớp 8 nghi bị kẻ lạ xịt hơi cay trước cổng trường

Nam sinh lớp 8 nghi bị kẻ lạ xịt hơi cay trước cổng trường

Đời sống - 6 giờ trước

Công an đang điều tra vụ việc nam sinh lớp 8 nghi bị hai người lạ dùng bình xịt hơi cay tấn công ngay trước cổng trường.

Người dân tự nguyện giao nộp nhiều cá thể động vật quý hiếm

Người dân tự nguyện giao nộp nhiều cá thể động vật quý hiếm

Xã hội - 6 giờ trước

GĐXH - Phát hiện cá thể động vật hoang dã quý hiếm đi lạc vào khuôn viên gia đình, anh Hiếu tự nguyện giao nộp cho cơ quan chức năng để thả về tự nhiên.

Mãn nhãn đêm nghệ thuật "Sầm Sơn - Khát vọng rực rỡ" tại Quảng trường biển

Mãn nhãn đêm nghệ thuật "Sầm Sơn - Khát vọng rực rỡ" tại Quảng trường biển

Xã hội - 6 giờ trước

GĐXH - Lễ hội du lịch Sầm Sơn 2026 chính thức khởi động mùa du lịch biển đầy sôi động. Sự kiện ghi dấu ấn với chương trình nghệ thuật hoành tráng và pháo hoa rực rỡ.

Top