Lâm Xuân - Quảng Trị: Hàng nghìn người dân mỏi mòn chờ nước sạch

Bà Nguyễn Thị Nậy bên bể lọc đỏ ngàu của gia đình do nước bị nhiễm phèn.Ảnh: C.H

Khổ sở vì “khát” nước sạch

Lâm Xuân là thôn có diện tích và số lượng dân cư lớn nhất xã Gio Mai, thế nhưng khi các địa phương lân cận đã có nước sạch để sử dụng thì nhiều năm nay người dân thôn Lâm Xuân luôn phải sống trong tình trạng sử dụng nguồn nước không đảm bảo. Chỉ trong một khoảng thời gian ngắn, số lượng người chết vì ung thư tại địa phương bỗng tăng đột biến khiến nhiều người dân không khỏi nghi ngờ nguyên nhân là từ nguồn nước?!

Bà Nguyễn Thị Nậy (86 tuổi), một người dân sống tại thôn Lâm Xuân than thở: “Khổ sở lắm các chú à, tôi sống ở đây đã mấy chục năm, nước từ trước đến nay bị nhiễm phèn nặng nên người dân có dùng được đâu. Phải dùng nước bẩn nên bệnh tật cứ phát sinh”.

Theo tìm hiểu của PV Báo GĐ&XH, không chỉ có hộ của bà Nguyễn Thị Nậy mà hầu hết các hộ dân sinh sống tại thôn Lâm Xuân đều đang phải chịu chung tình cảnh nói trên. Nước sinh hoạt của người dân khi bơm lên thường có màu vàng đục. Bể chứa nước lúc nào cũng có một màu đỏ ngầu, đáy bể bùn đất đóng lớp dày đến 20cm… Dù vậy, người dân lâu nay đành phải chấp nhận sống chung với thực trạng này bởi họ không còn cách nào khác.

Do nguồn nước bị nhiễm phèn nặng nên bể nước của nhiều hộ dân tại thôn Lâm Xuân luôn có một màu đỏ ngàu, bùn đất đóng thành lớp dày đặc. Ảnh: C.H

Ông Thân Hữu Toàn, Trưởng thôn Lâm Xuân cho biết thêm: “Giếng nước trong thôn Lâm Xuân đều cạn, nằm gần ruộng lúa bị nhiễm phèn và thuốc bảo vệ thực vật. Hơn nữa, đây là vùng đất hồi chiến tranh hứng chịu nhiều bom đạn nên nguồn nước cũng có phần bị ảnh hưởng”.

Cũng theo ông Toàn, để đối phó với việc thiếu nước sạch, người dân sống phải xoay xở đủ cách. Dù xây bể lọc hai, ba tầng, nước lọc qua nhiều lần nhưng chỉ có thể dùng để tắm giặt. Muốn có nước dùng để ăn uống, mỗi tháng các hộ tại thôn Lâm Xuân phải bỏ ra số tiền không nhỏ để mua nước đóng bình sẵn. Bình quân mỗi hộ phải mua không dưới 20 bình/tháng. Tuy vậy, đó là với những hộ có điều kiện, còn với nhiều hộ khó khăn thì đành phải chấp nhận nhắm mắt làm liều, họ vẫn phải uống và sử dụng nguồn nước bị nhiễm bẩn này.

“Khát” nước sạch nghiêm trọng, trong khi căn bệnh ung thư thì luôn rình rập đe dọa đến sinh mạng. Người dân thôn Lâm Xuân mong muốn có nước sạch để dùng đã từ rất lâu. Rất nhiều lần người dân đã viết đơn kêu cứu gửi lên chính quyền địa phương.

Dân lại phải đợi

Dù đã lọc qua nhiều lần nhưng nước của gia đình ông Thân Hữu Toàn cũng như nhiều hộ khác vẫn không thể dùng trong việc ăn uống hàng ngày.

Thôn Lâm Xuân hiện tại có 387 hộ gia đình sinh sống với 1.743 khẩu. Theo ông Thân Hữu Toàn, từ khi phát hiện trường hợp đầu tiên tại thôn tử vong do căn bệnh ung thư vào năm 2005 thì đến nay con số đó đã trên 35 người. Còn số người bị bệnh ung thư thì rất nhiều, vì nhiều lý do nên không thể thống kê được hết.

Điều đáng nói, căn bệnh ung thư mà người dân mắc phải có đủ loại từ ung thư phổi, gan, dạ dày... đến ung thư xương, ung thư máu. Trong số những người tử vong vì căn bệnh hiểm nghèo này có rất nhiều trường hợp đang nằm trong độ tuổi lao động và cả những người tuổi đời vẫn còn rất trẻ.

“Trường hợp trẻ tuổi nhất chết do ung thư tại địa phương gần đây là cháu Võ Thị Nhung, sinh viên trường CĐKT Đà Nẵng. Cháu mất do căn bệnh ung thư tủy vào năm 2013 khi mới tròn 18 tuổi”, vừa nhẩm tính số trường hợp người dân bị bệnh, ông Toàn lắc đầu chua xót.

Trước những phản ánh của người dân, cuối năm 2015, UBND huyện Gio Linh đã lập tổ kiểm tra gồm phòng TNMT, phòng Y tế và UBND xã Gio Mai về thôn Lâm Xuân để xem xét. Kết quả kiểm tra mẫu nước tại 13 điểm khác nhau thuộc thôn Lâm Xuân cho thấy, đa số chất lượng nước sinh hoạt có nồng độ PH thấp, nồng độ sắt tổng, chỉ số Colifom, Pecmanganat (đặc trưng cho dấu hiệu ô nhiễm chất hữu cơ trong nước) đều vượt giới hạn cho phép, không đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước ăn uống.

Sau khi có kết quả phân tích mẫu nước, HĐND tỉnh Quảng Trị đã có buổi tiếp xúc với người dân thôn Lâm Xuân. Cũng trong buổi tiếp xúc đó người dân thôn Lâm Xuân nhận được thông tin, đầu năm 2016 địa phương sẽ có nguồn nước sạch để sử dụng.Tuy nhiên, đến nay đã là giữa tháng 5, người dân thôn Lâm Xuân đang còn phải chờ đợi nước sạch từng ngày.

Trao đổi với PV Báo GĐ&XH, ông Trương Hữu Thắng - Phó Chủ tịch UBND xã Gio Mai cho biết: “Trước đơn kêu cứu của người dân thôn Lâm Xuân, HĐND tỉnh Quảng Trị đã có văn bản trả lời và tiến hành phân bổ nguồn vốn về để đầu tư nước sạch cho bà con. Tuy nhiên do nguồn vốn này hiện tại chỉ khoảng 850 triệu đồng, trong khi đó số tiền dự kiến trong thiết kế lên đến 3 tỷ đồng nên việc triển khai khá khó khăn. Sắp tới xã sẽ phối hợp với Xí nghiệp nước sạch Gio Linh làm dần hệ thống ống dẫn nước chính trước. Sau này, khi có nguồn vốn sẽ tiếp tục hoàn thiện dần”.

L.Chung – Đ.Hoàng/Báo Gia đình & Xã hội