Lễ vật dâng cúng Thanh minh
GiadinhNet - Theo ông Trịnh Yên, Ủy viên Hội Các dòng họ Việt Nam, Thanh minh như một ngày giỗ chung của mọi nhà nhằm báo hiếu trả nghĩa người quá cố. Dù đi làm ăn xa con cháu cũng cố về chăm sóc sinh phần tổ tiên. Với nhiều gia tộc, việc tảo mộ trong tiết Thanh minh được quy định rõ trong gia phả.
![]() |
|
Tảo mộ, tu chỉnh lại mộ phần tổ tiên trong tiết Thanh minh thể hiện đạo nghĩa uống nước nhớ nguồn. Ảnh: TL |
|
Theo các nhà tâm linh, Thanh minh là lễ tiết hàng năm, sau Lập xuân 45 ngày, sau ngày Đông chí 105 ngày. Năm nay, Thanh minh bắt đầu từ 22h ngày 4/4 dương lịch (24/2 âm lịch) và kết thúc vào khoảng ngày 20, hay 21/4 khi tiết Cốc vũ bắt đầu. Tiết Thanh minh trời thường quang đãng, sáng sủa, mưa phùn và nồm ẩm chấm dứt. Thanh minh vừa là dịp lễ, vừa là ngày mặt trời ở vị trí hoàng đạo, may mắn và người dân đi tảo mộ, tu chỉnh lại mộ phần tổ tiên với đạo nghĩa uống nước nhớ nguồn. |
Với các nhà tâm linh, Thanh minh vừa là dịp lễ, vừa là ngày mặt trời ở vị trí hoàng đạo, may mắn và người dân đi tảo mộ, tu chỉnh lại mộ phần tổ tiên với đạo nghĩa uống nước nhớ nguồn. Với nhiều gia đình, lễ tảo mộ là dịp con cháu sum họp để thực hiện trách nhiệm, sự tận nghĩa, hiếu hạnh, thành kính với tổ tiên.
Trong gia tộc, phụ lão đi trước mang vàng hương, thanh niên đi sau đội mâm lễ, rồi thứ tự người già, trưởng nam, trưởng nữ, con cháu ruột nội ngoại, dâu rể. Người lớn thắp hương, sửa sang mộ phần, dâng hương hoa, vàng, nến…Con trẻ cũng theo đi tảo mộ để biết về gia tiên, dòng tộc. Phẩm vật cúng lễ tuy “tay xách, nách mang” nhưng không được thuê người giúp để thể hiện lòng thành với tiên tổ. Sau khi dâng hương tổ tiên, mọi người sẽ đi dâng hương một vòng những ngôi mộ không có người tới thăm, thể hiện tâm đức của người đang sống với người đã khuất.
Thượng tọa Thích Thanh Duệ (Giáo hội Phật giáo Việt Nam) hướng dẫn trong Văn khấn Việt Nam: Lễ cúng trong tiết Thanh minh gồm: Nước, hương đèn, trầu cau, tiền vàng, hoa quả... Khi đến nghĩa trang (hay khu vực mộ phần tổ tiên), gia chủ đặt lễ vào chỗ thờ chung, sau đó thắp hương, đèn vái các vị thần linh, thổ địa rồi khấn cầu cho vong linh được an nhàn yên ổn, siêu thoát, độ trì cho con cháu mạnh khỏe an bình, bốn mùa không tật ách, tám tiết hưởng thanh bình.
Khi đến mộ phần, gia chủ đặt lễ vào am (nơi cúng chung), nếu không có thì dùng đôn (ghế) đặt lễ vật. Dân gian thường có 2 lễ: Một lễ quan niệm cúng sơn thần, thổ địa… cai quản để xin quan thần linh thổ địa cho phép tảo mộ, chăm chút, phát quang, sửa sang, bồi thổ phần mộ và độ cho vong linh được yên ổn, siêu thoát.
Theo ông Đặng Nam, Trung tâm UNESCO cổ học Phương Đông, các phần mộ nhiều khi cách xa, thăm viếng trọn vẹn mất cả ngày, cả tuần. Nhưng nếu đã đi cúng tại mộ phần thì phải thăm mộ tổ trước, rồi mới tới các mộ kế cận. Đứng lễ cúng tế nếu là họ tộc thì người già nhất họ sẽ dâng hương, cúng tế, rồi mới tới con cháu đồng tâm khấn vái. Nếu là gia đình thì trưởng nam dâng hương. Đợi hết 2/3 hương thì hóa vàng, hạ lễ và thụ lộc.
Nếu không có điều kiện đi tới các phần mộ thì có thể cúng Thanh minh tại nhà, hoặc nhà thờ họ rồi chia lộc cho con cháu để thể hiện tình cảm ruột rà, tình nghĩa. “Thanh minh như một ngày giỗ chung của mọi nhà nhằm báo hiếu trả nghĩa người quá cố. Dù đi làm ăn xa ai cũng cố về chăm sóc sinh phần tổ tiên, là dịp cha chú ôn chuyện xưa, dạy bảo con cháu, dâu rể biết về mộ phần, tên tuổi, vai vế của tổ tiên, về dòng họ phụng thờ. Với nhiều gia tộc, việc tảo mộ quy định rõ trong gia phả, cứ đúng ngày là con cháu phải về phụng sự, như sợi dây vô hình nối kết dòng họ”, ông Trịnh Yên cho biết.
Nên và không nên trong cúng Thanh minh
Cũng theo ông Đặng Nam, trong cúng Thanh minh, các gia chủ lưu ý một số điều sau:
Nên:
> Cúng Thanh minh bằng lễ chay, không nên làm lễ mặn bởi quan niệm được ăn chay, niệm Phật mới dễ siêu thoát.
> Nên sắm lễ chay với: Xôi chè, oản chuối, bánh trái, chai nước, gạo muối, bỏng, bơ, chén mật ong.
> Khi tảo mộ, nếu là mộ xây thì xin phép được bao sái mộ chí, sơn vẽ, tu sửa phần bị hư hỏng. Với mộ đất thì xin phép rẫy cỏ, đắp đất tôn cao…với tâm nguyện để mộ phát gia tộc mới thịnh vượng. Lưu ý: sơn, giấy, hoa ở mộ thường chọn màu đỏ để khu mộ vượng khí, đẹp và có tài lộc.
> Ngoài mộ phần thân quyến, nên thắp hương cả những ngôi mộ vô chủ, hoặc gần đó.
Không nên:
Từ 15/5, trốn đóng bảo hiểm y tế có thể bị phạt đến 70 triệu đồng
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH - Từ ngày 15/5, hành vi trốn đóng bảo hiểm y tế cho người lao động, người sử dụng lao động có thể bị phạt đến 70 triệu đồng theo Nghị định 90/2026/NĐ-CP.
Hà Nội: Cô gái trẻ tử vong thương tâm sau khi nhảy xuống sông Tô Lịch lúc rạng sáng
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH - Một cô gái 23 tuổi quê ở Đồng Tháp đã tử vong sau khi bất ngờ nhảy xuống sông Tô Lịch (đoạn qua phường Định Công, Hà Nội) vào rạng sáng nay (9/5).
Một số lực lượng Công an Hà Nội sắp được hỗ trợ thêm 5 triệu đồng/tháng?
Đời sống - 5 giờ trướcGĐXH - Hà Nội dự kiến hỗ trợ 5 triệu đồng/tháng đối với cán bộ, chiến sĩ thuộc Phòng Cảnh sát kinh tế, Phòng Cảnh sát giao thông... thuộc Công an Thành phố.
Công an Hà Nội cảnh báo loạt trang mạng xã hội giả mạo Ủy ban Kiểm tra Trung ương
Pháp luật - 5 giờ trướcGĐXH - Công an TP Hà Nội vừa phát đi cảnh báo về tình trạng nhiều tài khoản mạng xã hội giả mạo, tự ý sử dụng hình ảnh của Ủy ban Kiểm tra Trung ương để lồng ghép thông tin xuyên tạc, chưa kiểm chứng nhằm mục đích xấu, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của Ngành.
Tử vi cảnh báo 4 con giáp dễ rơi vào cảnh 'làm quần quật vẫn không dư dả'
Đời sống - 5 giờ trướcGĐXH - Theo tử vi, có những con giáp lúc nào cũng bận rộn, nỗ lực không ngừng nhưng kết quả đạt được lại không như kỳ vọng.
Thí điểm cấm xe xăng vùng lõi Hoàn Kiếm: Hà Nội chưa áp dụng với xe máy xăng cá nhân nhưng hạn chế theo khung giờ
Thời sự - 6 giờ trướcGĐXH - Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội khẳng định Thành phố "chưa cấm xe máy xăng cá nhân đi vào vùng phát thải thấp từ ngày 1/7/2026" để tránh gây hiểu nhầm trong dư luận khi lộ trình triển khai Đề án vùng phát thải thấp tại khu vực Vành đai 1.
Dàn xếp đấu giá 14 lô đất gây thiệt hại hơn 700 triệu đồng, hai đối tượng bị khởi tố
Pháp luật - 7 giờ trướcGĐXH - Dàn xếp đấu giá đất ở Ninh Bình, gây thiệt hại hơn 700 triệu đồng Cao Văn Thọ (36 tuổi) và Lê Diệp Linh (31 tuổi), cùng trú tại phường Hoa Lư bị cơ quan Công an khởi tố để điều tra về hành vi vi phạm quy định hoạt động bán đấu giá tài sản.
Số cuối ngày sinh Âm lịch nói lên phúc khí một đời: Càng về già càng sung túc
Đời sống - 7 giờ trướcGĐXH - Theo tử vi, những người có ngày sinh Âm lịch kết thúc bằng các số này thường được xem là mang nhiều phúc khí, càng lớn tuổi càng dễ hưởng cuộc sống đủ đầy, an yên.
Tin sáng 9/5: Tin không khí lạnh mới nhất; Điều tra vụ thiếu nữ nhét giấy vào miệng con mới sinh khiến bé tử vong
Thời sự - 8 giờ trướcGĐXH - Cơ quan khí tượng phát bản tin mới nhất về không khí lạnh đang tác động đến Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ; Cơ quan công an đang điều tra, xử lý vụ thiếu nữ nhét giấy vào miệng con mới sinh khiến bé tử vong...
Hàng chục triệu người dân miền Bắc đón tin vui thời tiết sau ngày mưa to do không khí lạnh dồn dập tràn về
Thời sự - 8 giờ trướcGĐXH - Theo dự báo thời tiết hôm nay, mưa dông thu hẹp dần ở khu vực Bắc Bộ. Do ảnh hưởng của không khí lạnh yếu, thời tiết khu vực này dịu mát, dễ chịu nhất cả nước.
Clip người đàn ông đầu trần chở chó đội mũ bảo hiểm gây bàn tán
Xã hộiGĐXH - Một đoạn clip ghi lại cảnh người đàn ông điều khiển xe máy không đội mũ bảo hiểm, trong khi chú chó đứng phía trước lại được đội chiếc mũ có hình dáng giống mũ bảo hiểm khiến nhiều người bàn tán trên mạng xã hội.
