Lễ vật dâng cúng Thanh minh
GiadinhNet - Theo ông Trịnh Yên, Ủy viên Hội Các dòng họ Việt Nam, Thanh minh như một ngày giỗ chung của mọi nhà nhằm báo hiếu trả nghĩa người quá cố. Dù đi làm ăn xa con cháu cũng cố về chăm sóc sinh phần tổ tiên. Với nhiều gia tộc, việc tảo mộ trong tiết Thanh minh được quy định rõ trong gia phả.
![]() |
|
Tảo mộ, tu chỉnh lại mộ phần tổ tiên trong tiết Thanh minh thể hiện đạo nghĩa uống nước nhớ nguồn. Ảnh: TL |
|
Theo các nhà tâm linh, Thanh minh là lễ tiết hàng năm, sau Lập xuân 45 ngày, sau ngày Đông chí 105 ngày. Năm nay, Thanh minh bắt đầu từ 22h ngày 4/4 dương lịch (24/2 âm lịch) và kết thúc vào khoảng ngày 20, hay 21/4 khi tiết Cốc vũ bắt đầu. Tiết Thanh minh trời thường quang đãng, sáng sủa, mưa phùn và nồm ẩm chấm dứt. Thanh minh vừa là dịp lễ, vừa là ngày mặt trời ở vị trí hoàng đạo, may mắn và người dân đi tảo mộ, tu chỉnh lại mộ phần tổ tiên với đạo nghĩa uống nước nhớ nguồn. |
Với các nhà tâm linh, Thanh minh vừa là dịp lễ, vừa là ngày mặt trời ở vị trí hoàng đạo, may mắn và người dân đi tảo mộ, tu chỉnh lại mộ phần tổ tiên với đạo nghĩa uống nước nhớ nguồn. Với nhiều gia đình, lễ tảo mộ là dịp con cháu sum họp để thực hiện trách nhiệm, sự tận nghĩa, hiếu hạnh, thành kính với tổ tiên.
Trong gia tộc, phụ lão đi trước mang vàng hương, thanh niên đi sau đội mâm lễ, rồi thứ tự người già, trưởng nam, trưởng nữ, con cháu ruột nội ngoại, dâu rể. Người lớn thắp hương, sửa sang mộ phần, dâng hương hoa, vàng, nến…Con trẻ cũng theo đi tảo mộ để biết về gia tiên, dòng tộc. Phẩm vật cúng lễ tuy “tay xách, nách mang” nhưng không được thuê người giúp để thể hiện lòng thành với tiên tổ. Sau khi dâng hương tổ tiên, mọi người sẽ đi dâng hương một vòng những ngôi mộ không có người tới thăm, thể hiện tâm đức của người đang sống với người đã khuất.
Thượng tọa Thích Thanh Duệ (Giáo hội Phật giáo Việt Nam) hướng dẫn trong Văn khấn Việt Nam: Lễ cúng trong tiết Thanh minh gồm: Nước, hương đèn, trầu cau, tiền vàng, hoa quả... Khi đến nghĩa trang (hay khu vực mộ phần tổ tiên), gia chủ đặt lễ vào chỗ thờ chung, sau đó thắp hương, đèn vái các vị thần linh, thổ địa rồi khấn cầu cho vong linh được an nhàn yên ổn, siêu thoát, độ trì cho con cháu mạnh khỏe an bình, bốn mùa không tật ách, tám tiết hưởng thanh bình.
Khi đến mộ phần, gia chủ đặt lễ vào am (nơi cúng chung), nếu không có thì dùng đôn (ghế) đặt lễ vật. Dân gian thường có 2 lễ: Một lễ quan niệm cúng sơn thần, thổ địa… cai quản để xin quan thần linh thổ địa cho phép tảo mộ, chăm chút, phát quang, sửa sang, bồi thổ phần mộ và độ cho vong linh được yên ổn, siêu thoát.
Theo ông Đặng Nam, Trung tâm UNESCO cổ học Phương Đông, các phần mộ nhiều khi cách xa, thăm viếng trọn vẹn mất cả ngày, cả tuần. Nhưng nếu đã đi cúng tại mộ phần thì phải thăm mộ tổ trước, rồi mới tới các mộ kế cận. Đứng lễ cúng tế nếu là họ tộc thì người già nhất họ sẽ dâng hương, cúng tế, rồi mới tới con cháu đồng tâm khấn vái. Nếu là gia đình thì trưởng nam dâng hương. Đợi hết 2/3 hương thì hóa vàng, hạ lễ và thụ lộc.
Nếu không có điều kiện đi tới các phần mộ thì có thể cúng Thanh minh tại nhà, hoặc nhà thờ họ rồi chia lộc cho con cháu để thể hiện tình cảm ruột rà, tình nghĩa. “Thanh minh như một ngày giỗ chung của mọi nhà nhằm báo hiếu trả nghĩa người quá cố. Dù đi làm ăn xa ai cũng cố về chăm sóc sinh phần tổ tiên, là dịp cha chú ôn chuyện xưa, dạy bảo con cháu, dâu rể biết về mộ phần, tên tuổi, vai vế của tổ tiên, về dòng họ phụng thờ. Với nhiều gia tộc, việc tảo mộ quy định rõ trong gia phả, cứ đúng ngày là con cháu phải về phụng sự, như sợi dây vô hình nối kết dòng họ”, ông Trịnh Yên cho biết.
Nên và không nên trong cúng Thanh minh
Cũng theo ông Đặng Nam, trong cúng Thanh minh, các gia chủ lưu ý một số điều sau:
Nên:
> Cúng Thanh minh bằng lễ chay, không nên làm lễ mặn bởi quan niệm được ăn chay, niệm Phật mới dễ siêu thoát.
> Nên sắm lễ chay với: Xôi chè, oản chuối, bánh trái, chai nước, gạo muối, bỏng, bơ, chén mật ong.
> Khi tảo mộ, nếu là mộ xây thì xin phép được bao sái mộ chí, sơn vẽ, tu sửa phần bị hư hỏng. Với mộ đất thì xin phép rẫy cỏ, đắp đất tôn cao…với tâm nguyện để mộ phát gia tộc mới thịnh vượng. Lưu ý: sơn, giấy, hoa ở mộ thường chọn màu đỏ để khu mộ vượng khí, đẹp và có tài lộc.
> Ngoài mộ phần thân quyến, nên thắp hương cả những ngôi mộ vô chủ, hoặc gần đó.
Không nên:
Thái Nguyên: Bắt 3 đối tượng chặn xe, dùng súng tự chế bắn người đi đường
Pháp luật - 2 giờ trướcGĐXH - Từ mâu thuẫn cá nhân, nhóm 3 đối tượng tại Thái Nguyên đã lái ô tô truy đuổi, chặn đầu xe rồi dùng súng tự chế bắn vỡ kính ô tô của người đàn ông đang lưu thông trên Quốc lộ 1B.
Công an thông tin kết quả điều tra ban đầu vụ giết người xảy ra tại phường Bến Thành
Pháp luật - 4 giờ trướcGĐXH - Liên quan vụ giết người xảy ra tại phường Bến Thành (TP.HCM), Công an Thành phố đã thông tin kết quả điều tra ban đầu.
Hà Nội: Sắp xếp, tổ chức lại hệ thống Làng trẻ em SOS Việt Nam
Thời sự - 5 giờ trướcGĐXH - Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Thu Hà vừa ký ban hành Công văn số 2238/UBND-NC ngày 22/5/2026 về việc triển khai thực hiện Quyết định số 735/QĐ-TTg ngày 24/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ liên quan đến việc sắp xếp, tổ chức lại hệ thống Làng trẻ em SOS Việt Nam trên địa bàn thành phố.
Đây là nguyên nhân khiến Hà Nội là một trong những khu vực nắng nóng nhất cả nước
Đời sống - 5 giờ trướcGĐXH - Theo cơ quan khí tượng, tại Hà Nội, nắng nóng kết hợp hiệu ứng đô thị khiến nền nhiệt thường xuyên nằm trong nhóm cao nhất cả nước. Nhiệt độ cao nhất 39 - 40 độ, có nơi trên 40 độ.
Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Huế bị kỷ luật
Thời sự - 5 giờ trướcGĐXH - Ông Nguyễn Đình Đức, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Huế bị kỷ luật cảnh cáo.
Hà Nội ra lộ trình cụ thể thu phí điện tử toàn bộ bãi đỗ, điểm trông giữ xe, bến xe trên toàn thành phố từ năm nay
Thời sự - 5 giờ trướcGĐXH - Phó Chủ tịch UBND Thành phố Trương Việt Dũng vừa ký, ban hành Kế hoạch số 198/KH-UBND ngày 22/5/2026, về triển khai tổng thể ứng dụng giải pháp công nghệ trong hoạt động trông giữ xe tại toàn bộ bến xe, bãi đỗ, điểm trông giữ xe trên địa bàn Thành phố, hướng tới mục tiêu hiện đại hóa hạ tầng giao thông tĩnh và thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong lĩnh vực này.
Lan tỏa yêu thương qua những hoạt động thiện nguyện của học trò Thủ đô
Giáo dục - 5 giờ trướcGĐXH - Từ những gian hàng nhỏ bán bánh, nước uống đến hành trình xây dựng thư viện vùng cao và sẻ chia cùng bệnh nhi ung thư, Ams' Little Helpers đang lan tỏa tinh thần thiện nguyện bằng chính sự nhiệt huyết và lòng nhân ái của những học sinh THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam.
Chủ tịch Hà Nội yêu cầu xử lý thông tin dư luận, báo chí phản ánh trong vòng 24 giờ
Thời sự - 6 giờ trướcGĐXH - Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng vừa ký ban hành Công văn số 2205/UBND-TTDLCNS ngày 22/5/2026 về việc tăng cường xử lý thông tin dư luận và báo chí phản ánh, yêu cầu các cấp chính quyền chủ động nắm bắt, xử lý kịp thời những vấn đề người dân quan tâm trên môi trường số.
Chủ tịch UBND TP Hà Nội chỉ đạo khẩn, sân thể thao 'mọc' trên đất nông nghiệp ở Yên Nghĩa vẫn ngang nhiên hoạt động
Đời sống - 6 giờ trướcGĐXH - Sau phản ánh của Chuyên trang Gia đình và Xã hội (Báo Sức khỏe và Đời sống), UBND TP Hà Nội vừa có văn bản yêu cầu UBND phường Yên Nghĩa khẩn trương kiểm tra, làm rõ vụ 'hô biến' hàng ngàn m2 đất nông nghiệp thành tổ hợp sân thể thao quy mô khủng tại khu vực xóm An Đường, đồng thời xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
Nắng nóng trên 39 độ C, trường học Hà Nội được yêu cầu điều chỉnh giờ học
Giáo dục - 8 giờ trướcGĐXH - Nhiệt độ ngoài trời có thời điểm vượt 39 độ C, Sở GD&ĐT Hà Nội yêu cầu các trường học chủ động điều chỉnh kế hoạch dạy học, dừng các hoạt động đông người ngoài trời để phòng nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe học sinh.
Phố đi bộ sầm uất ở Nghệ An rơi cảnh 'chết lâm sàng'
Đời sốngGĐXH - Phố đi bộ và khu phố mua sắm về đêm ở trung tâm TP Vinh (cũ) từng thu hút hàng nghìn lượt khách mỗi đêm hiện nay đang trong tình cảnh vắng lặng, 'chết lâm sàng', không một bóng người.
