Lễ vật dâng cúng Thanh minh
GiadinhNet - Theo ông Trịnh Yên, Ủy viên Hội Các dòng họ Việt Nam, Thanh minh như một ngày giỗ chung của mọi nhà nhằm báo hiếu trả nghĩa người quá cố. Dù đi làm ăn xa con cháu cũng cố về chăm sóc sinh phần tổ tiên. Với nhiều gia tộc, việc tảo mộ trong tiết Thanh minh được quy định rõ trong gia phả.
![]() |
|
Tảo mộ, tu chỉnh lại mộ phần tổ tiên trong tiết Thanh minh thể hiện đạo nghĩa uống nước nhớ nguồn. Ảnh: TL |
|
Theo các nhà tâm linh, Thanh minh là lễ tiết hàng năm, sau Lập xuân 45 ngày, sau ngày Đông chí 105 ngày. Năm nay, Thanh minh bắt đầu từ 22h ngày 4/4 dương lịch (24/2 âm lịch) và kết thúc vào khoảng ngày 20, hay 21/4 khi tiết Cốc vũ bắt đầu. Tiết Thanh minh trời thường quang đãng, sáng sủa, mưa phùn và nồm ẩm chấm dứt. Thanh minh vừa là dịp lễ, vừa là ngày mặt trời ở vị trí hoàng đạo, may mắn và người dân đi tảo mộ, tu chỉnh lại mộ phần tổ tiên với đạo nghĩa uống nước nhớ nguồn. |
Với các nhà tâm linh, Thanh minh vừa là dịp lễ, vừa là ngày mặt trời ở vị trí hoàng đạo, may mắn và người dân đi tảo mộ, tu chỉnh lại mộ phần tổ tiên với đạo nghĩa uống nước nhớ nguồn. Với nhiều gia đình, lễ tảo mộ là dịp con cháu sum họp để thực hiện trách nhiệm, sự tận nghĩa, hiếu hạnh, thành kính với tổ tiên.
Trong gia tộc, phụ lão đi trước mang vàng hương, thanh niên đi sau đội mâm lễ, rồi thứ tự người già, trưởng nam, trưởng nữ, con cháu ruột nội ngoại, dâu rể. Người lớn thắp hương, sửa sang mộ phần, dâng hương hoa, vàng, nến…Con trẻ cũng theo đi tảo mộ để biết về gia tiên, dòng tộc. Phẩm vật cúng lễ tuy “tay xách, nách mang” nhưng không được thuê người giúp để thể hiện lòng thành với tiên tổ. Sau khi dâng hương tổ tiên, mọi người sẽ đi dâng hương một vòng những ngôi mộ không có người tới thăm, thể hiện tâm đức của người đang sống với người đã khuất.
Thượng tọa Thích Thanh Duệ (Giáo hội Phật giáo Việt Nam) hướng dẫn trong Văn khấn Việt Nam: Lễ cúng trong tiết Thanh minh gồm: Nước, hương đèn, trầu cau, tiền vàng, hoa quả... Khi đến nghĩa trang (hay khu vực mộ phần tổ tiên), gia chủ đặt lễ vào chỗ thờ chung, sau đó thắp hương, đèn vái các vị thần linh, thổ địa rồi khấn cầu cho vong linh được an nhàn yên ổn, siêu thoát, độ trì cho con cháu mạnh khỏe an bình, bốn mùa không tật ách, tám tiết hưởng thanh bình.
Khi đến mộ phần, gia chủ đặt lễ vào am (nơi cúng chung), nếu không có thì dùng đôn (ghế) đặt lễ vật. Dân gian thường có 2 lễ: Một lễ quan niệm cúng sơn thần, thổ địa… cai quản để xin quan thần linh thổ địa cho phép tảo mộ, chăm chút, phát quang, sửa sang, bồi thổ phần mộ và độ cho vong linh được yên ổn, siêu thoát.
Theo ông Đặng Nam, Trung tâm UNESCO cổ học Phương Đông, các phần mộ nhiều khi cách xa, thăm viếng trọn vẹn mất cả ngày, cả tuần. Nhưng nếu đã đi cúng tại mộ phần thì phải thăm mộ tổ trước, rồi mới tới các mộ kế cận. Đứng lễ cúng tế nếu là họ tộc thì người già nhất họ sẽ dâng hương, cúng tế, rồi mới tới con cháu đồng tâm khấn vái. Nếu là gia đình thì trưởng nam dâng hương. Đợi hết 2/3 hương thì hóa vàng, hạ lễ và thụ lộc.
Nếu không có điều kiện đi tới các phần mộ thì có thể cúng Thanh minh tại nhà, hoặc nhà thờ họ rồi chia lộc cho con cháu để thể hiện tình cảm ruột rà, tình nghĩa. “Thanh minh như một ngày giỗ chung của mọi nhà nhằm báo hiếu trả nghĩa người quá cố. Dù đi làm ăn xa ai cũng cố về chăm sóc sinh phần tổ tiên, là dịp cha chú ôn chuyện xưa, dạy bảo con cháu, dâu rể biết về mộ phần, tên tuổi, vai vế của tổ tiên, về dòng họ phụng thờ. Với nhiều gia tộc, việc tảo mộ quy định rõ trong gia phả, cứ đúng ngày là con cháu phải về phụng sự, như sợi dây vô hình nối kết dòng họ”, ông Trịnh Yên cho biết.
Nên và không nên trong cúng Thanh minh
Cũng theo ông Đặng Nam, trong cúng Thanh minh, các gia chủ lưu ý một số điều sau:
Nên:
> Cúng Thanh minh bằng lễ chay, không nên làm lễ mặn bởi quan niệm được ăn chay, niệm Phật mới dễ siêu thoát.
> Nên sắm lễ chay với: Xôi chè, oản chuối, bánh trái, chai nước, gạo muối, bỏng, bơ, chén mật ong.
> Khi tảo mộ, nếu là mộ xây thì xin phép được bao sái mộ chí, sơn vẽ, tu sửa phần bị hư hỏng. Với mộ đất thì xin phép rẫy cỏ, đắp đất tôn cao…với tâm nguyện để mộ phát gia tộc mới thịnh vượng. Lưu ý: sơn, giấy, hoa ở mộ thường chọn màu đỏ để khu mộ vượng khí, đẹp và có tài lộc.
> Ngoài mộ phần thân quyến, nên thắp hương cả những ngôi mộ vô chủ, hoặc gần đó.
Không nên:
Tử vi tháng 2 âm lịch 2026: Dự đoán tài lộc và tình duyên con giáp Ngọ, Thân đầy bất ngờ
Đời sống - 31 phút trướcGĐXH – Chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà đã có dự báo tử vi tháng 2 âm lịch 2026 của con giáp Ngọ và Thân. Đừng bỏ lỡ những gợi ý phong thủy để thu hút tài lộc.
Từ 1/4, người dân có thể gửi phản ánh vi phạm giao thông qua ứng dụng VNeID
Xã hội - 1 giờ trướcTừ ngày 1/4, người dân được quyền gửi phản ánh vi phạm giao thông qua ứng dụng VNeID. Tuy nhiên, cùng với quyền này là trách nhiệm đảm bảo tính chính xác, trung thực của dữ liệu cung cấp, theo quy định tại Nghị định 61/2026/NĐ-CP.
Giám đốc doanh nghiệp bị bắt vì sản xuất đường cát giả
Xã hội - 1 giờ trướcLực lượng chức năng phát hiện doanh nghiệp tại Đồng Tháp đang sang chiết hàng trăm bao đường không rõ nguồn gốc sang bao bì mang thương hiệu khác.
Đang khó khăn bỗng trúng vận: 3 con giáp tiền về dồn dập, túi đầy trở lại
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH - Từ nay đến giữa năm 2026, vận trình tài chính của một số con giáp có dấu hiệu chuyển biến tích cực.
13 bước quyết toán thuế thu nhập cá nhân mới nhất 2026
Đời sống - 3 giờ trướcGĐXH - Quyết toán thuế thu nhập cá nhân không chỉ là nghĩa vụ mà còn là quyền lợi của người nộp thuế. Làm thế nào để thực hiện quyết toán thuế nhanh nhất? Dưới đây là các bước hướng dẫn cơ bản.
Người sinh vào khung giờ Tứ mã: Kiếm tiền giỏi bậc nhất nhưng khó giữ của
Đời sống - 5 giờ trướcGĐXH - Sinh đúng vào những khung giờ "Tứ mã" thường được cho là mang số kiếm tiền nhanh, nhưng nếu thiếu tỉnh táo cũng dễ rơi vào cảnh tiền đến rồi lại đi.
Tuyên Quang: Báo động tình trạng chây ì bảo hiểm, doanh nghiệp 'quen mặt' tiếp tục tái diễn
Thời sự - 6 giờ trướcGĐXH - Tình trạng nợ đọng bảo hiểm kéo dài tại nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang tiếp tục diễn biến phức tạp. Với tổng số tiền hơn 45,8 tỷ đồng, bài toán đảm bảo quyền lợi người lao động đang đặt ra yêu cầu xử lý quyết liệt hơn từ cơ quan chức năng.
Hà Nội: Dự án sân bay 1.500ha tại Ứng Hòa có gì đặc biệt?
Thời sự - 6 giờ trướcGĐXH - HĐND TP Hà Nội đã chính thức thông qua Nghị quyết Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn đến năm 2126. Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất là việc xác lập vị trí Cảng hàng không quốc tế thứ 2 tại khu vực phía Nam (xã Ứng Hòa) với công suất lên đến 50 triệu hành khách/năm.
Giá vàng dao động ở cả 2 chiều, thị trường vàng thế giới quanh ngưỡng 4.495 USD/ounce
Xã hội - 6 giờ trướcGĐXH - Giá vàng miếng, vàng nhẫn dao động ở cả 2 chiều. Giá vàng thế giới tăng so với phiên sáng hôm qua. Giá bạc biến động trong phiên cuối tuần.
Xử phạt 2 người vi phạm vượt rào chắn đường sắt
Xã hội - 7 giờ trướcGĐXH - Lực lượng chức năng Hà Tĩnh vừa xử phạt các trường hợp cố tình vượt qua đường sắt khi barie hạ xuống và tín hiệu cảnh báo đã được kích hoạt.
Kinh hoàng những 'lò bát quái' ven đê ở Ninh Bình, khói đang âm thầm 'đầu độc' người dân
Đời sốngGĐXH - Dọc theo tuyến đê tả sông Đáy và các khu dân cư tại xã Phong Doanh (tỉnh Ninh Bình), những bãi rác tập kết lộ thiên đã tồn tại hàng chục năm đang trở thành "điểm nóng" về ô nhiễm. Không chỉ dừng lại ở việc chất đống gây mất mỹ quan, tình trạng đốt rác tùy tiện đang trực tiếp đầu độc môi trường sống và sức khỏe của người dân nơi đây.
