Lợi ích của chế độ ăn uống cân bằng với sức khỏe đường ruột
Chế độ ăn uống cân bằng đóng vai trò then chốt trong việc duy trì sức khỏe đường ruột, nhờ cung cấp các dưỡng chất cần thiết, hỗ trợ hệ vi sinh vật đường ruột và chức năng tiêu hóa.
Chế độ ăn uống cân bằng là chế độ ăn cung cấp đầy đủ và cân đối các nhóm chất dinh dưỡng thiết yếu để đáp ứng nhu cầu năng lượng, duy trì sức khỏe, hỗ trợ tăng trưởng và phòng ngừa bệnh tật.
Một chế độ ăn cân bằng thường bao gồm các nhóm chất dinh dưỡng chính như carbohydrate, protein, chất béo, vitamin, khoáng chất và nước.
1. Vai trò của các nhóm chất dinh dưỡng chính đối với sức khỏe
- Carbohydrate (chất bột đường): Cung cấp năng lượng chính cho cơ thể, đặc biệt là não và hệ thần kinh; giúp duy trì hoạt động của cơ và các cơ quan.
- Protein ( chất đạm ): Xây dựng và sửa chữa mô, bao gồm cơ, xương, da và các tế bào; tạo enzyme, hormone và các kháng thể cần thiết cho chức năng cơ thể.
- Chất béo: Cung cấp năng lượng dự trữ; hỗ trợ hấp thu các vitamin tan trong dầu như vitamin A , D, E, K; tạo màng tế bào và tham gia vào quá trình điều hòa hormone.
Các thực phẩm lành mạnh đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe đường ruột.
- Vitamin: Tham gia vào quá trình chuyển hóa năng lượng, bảo vệ tế bào khỏi tổn thương; duy trì chức năng miễn dịch, hệ thần kinh, thị giác và sức khỏe da.
- Khoáng chất: Canxi và phốt pho (hỗ trợ xương và răng chắc khỏe), sắt (tạo hemoglobin giúp vận chuyển oxy), kẽm (tăng cường miễn dịch, hỗ trợ tăng trưởng), kali và natri (điều hòa áp suất máu, cân bằng chất lỏng)...
- Nước: Giúp điều hòa nhiệt độ, tham gia vào các quá trình trao đổi chất và loại bỏ độc tố.
2. Chế độ ăn uống cân bằng có lợi ích gì đối với sức khỏe đường ruột?
Chế độ ăn uống cân bằng đóng vai trò then chốt trong việc duy trì sức khỏe đường ruột, nhờ cung cấp các dưỡng chất cần thiết để hỗ trợ hệ vi sinh vật đường ruột (microbiome) và chức năng tiêu hóa. Cụ thể:
- Duy trì hệ vi sinh vật đường ruột cân bằng
Các vi khuẩn có lợi trong đường ruột cần nguồn dinh dưỡng từ thực phẩm giàu chất xơ (prebiotics) để phát triển và ức chế sự phát triển của vi khuẩn có hại. Chế độ ăn nhiều rau củ , trái cây, ngũ cốc nguyên hạt giúp tăng cường lợi khuẩn, hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh, nhờ đó giảm nguy cơ rối loạn tiêu hóa như tiêu chảy, táo bón , hội chứng ruột kích thích (IBS)…
- Hỗ trợ chức năng tiêu hóa
Cung cấp đủ chất xơ hòa tan (soluble fiber) và không hòa tan (insoluble fiber) giúp thúc đẩy nhu động ruột, ngăn ngừa táo bón. Protein và enzyme từ chế độ ăn uống hỗ trợ sự phân giải và hấp thụ dinh dưỡng… nhờ đó, tiêu hóa dễ dàng hơn, cải thiện khả năng hấp thụ các chất dinh dưỡng.
Bữa ăn cân bằng giúp duy trì sức khỏe đường ruột.
- Giảm viêm và bảo vệ niêm mạc ruột
Acid béo omega-3 từ cá béo và hạt giúp giảm viêm, bảo vệ niêm mạc ruột. Các chất chống oxy hóa như vitamin C, vitamin E (từ trái cây, rau củ) bảo vệ tế bào ruột khỏi tổn thương, do đó hạn chế các bệnh lý viêm ruột như viêm loét đại tràng và bệnh Crohn.
- Tăng cường hàng rào bảo vệ ruột
Protein và các khoáng chất như kẽm, sắt và vitamin A hỗ trợ duy trì cấu trúc và chức năng của lớp niêm mạc ruột. Probiotics từ sữa chua và thực phẩm lên men giúp cải thiện khả năng bảo vệ của hàng rào ruột… nhờ đó, giảm nguy cơ "hội chứng ruột rò rỉ" (leaky gut), ngăn chặn các chất gây hại xâm nhập vào máu.
- Điều chỉnh hệ miễn dịch của ruột
Khoảng 70% hệ miễn dịch của cơ thể nằm trong đường ruột. Một chế độ ăn uống cân bằng giàu vitamin D, kẽm và chất xơ giúp hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả. Dinh dưỡng lành mạnh giúp giảm nguy cơ dị ứng thức ăn và các bệnh tự miễn liên quan đến ruột, giúp đường ruột khỏe mạnh, cơ thể chống lại nhiễm trùng tốt hơn.
Sữa chua có nhiều lợi khuẩn tốt cho sức khỏe đường ruột.
- Giảm nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến đường ruột
Chế độ ăn uống lành mạnh với thực phẩm ít đường và chất béo bão hòa làm giảm nguy cơ viêm mạn tính trong ruột. Thực phẩm giàu chất xơ và probiotics hỗ trợ ngăn ngừa ung thư đại tràng. Nhờ đó, phòng ngừa hiệu quả các bệnh tiêu hóa, đặc biệt là viêm đại tràng và ung thư.
Để duy trì sức khỏe đường ruột nên:
- Tăng cường thực phẩm giàu chất xơ: Trái cây, rau củ, ngũ cốc nguyên hạt.
- Bổ sung probiotics và prebiotics: Sữa chua, kim chi, dưa muối, tỏi, hành.
- Uống đủ nước: Hỗ trợ tiêu hóa và nhu động ruột.
- Giảm thực phẩm chế biến sẵn: Đặc biệt là thức ăn nhiều đường, chất béo bão hòa và phụ gia.
- Ăn đủ chất dinh dưỡng đa dạng: Cân bằng carbohydrate, protein, chất béo, vitamin và khoáng chất.
Loại củ giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất bán rẻ đầy chợ Việt nhưng người tiểu đường phải đặc biệt lưu ý khi ăn
Sống khỏe - 5 giờ trướcGĐXH - Theo các bác sĩ, cách chế biến và thói quen ăn củ cải có thể ảnh hưởng đáng kể đến việc kiểm soát đường huyết nếu không lưu ý đúng cách.
Loại quả giàu vitamin và chất chống oxy hóa, rất tốt cho sức khỏe nhưng có 2 nhóm người nên hạn chế tối đa
Sống khỏe - 8 giờ trướcGĐXH - Bưởi là loại trái cây quen thuộc mỗi khi thời tiết chuyển sang thu – đông, được nhiều người xem là lựa chọn lành mạnh nhờ ít năng lượng, giàu vitamin và chất chống oxy hóa. Tuy nhiên, theo các bác sĩ, không phải ai cũng phù hợp với loại quả này. Với một số nhóm người, ăn bưởi không đúng cách thậm chí có thể ảnh hưởng đến sức khỏe.
Ăn kiêng, tập luyện đều mà vẫn mất cơ, dáng kém săn chắc: Có thể bạn đang ăn sai cách
Bệnh thường gặp - 9 giờ trướcGĐXH - Nhiều người chăm chỉ tập luyện, ăn uống 'healthy' nhưng cơ thể vẫn mệt mỏi, dáng người kém săn chắc, thậm chí sụt cơ rõ rệt. Theo chuyên gia dinh dưỡng, nguyên nhân có thể đến từ những sai lầm rất phổ biến trong chế độ ăn hằng ngày.
Thực phẩm làm tăng nguy cơ hình thành tế bào ung thư đại trực tràng, người Việt không nên lạm dụng
Sống khỏe - 10 giờ trướcGĐXH - Nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen uống rượu thường xuyên có thể liên quan đến nguy cơ hình thành tế bào ung thư, đặc biệt tại đại tràng và trực tràng.
6 điều bạn nên làm để giảm mỡ nội tạng hiệu quả, bền vững
Sống khỏe - 12 giờ trướcMỡ nội tạng là loại mỡ ‘ẩn’ nhưng ảnh hưởng lớn đến sức khỏe tim mạch, chuyển hóa và nguy cơ bệnh mạn tính. Tuy nhiên có thể giảm mỡ nội tạng nếu duy trì những thay đổi đúng đắn về ăn uống và lối sống.
Đừng đợi đến khi chạy thận mới hối hận: 5 tín hiệu 'cầu cứu' từ thận bị 90% người bệnh bỏ qua
Bệnh thường gặp - 14 giờ trướcGĐXH - Suy thận mạn tính được ví như một "kẻ sát nhân thầm lặng" bởi quá trình tiến triển cực kỳ kín đáo. Nhiều người chỉ đi khám khi thấy mặt sưng, chân phù, hụt hơi khi đi bộ, để rồi bàng hoàng nhận tin thận đã suy kiệt.
Sự thật về Cholesterol trong trứng
Sống khỏe - 17 giờ trướcSuốt nhiều thập kỷ, chúng ta đã lầm tưởng lòng đỏ trứng là 'kẻ thù' số một gây tăng mỡ máu. Tuy nhiên, quan điểm dinh dưỡng hiện đại cho thấy, cholesterol trong trứng không đáng sợ như nhiều người từng nghĩ.
Uống trà khi bị tiểu đường: 4 lợi ích vàng và những sai lầm 'chết người' cần tránh
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Thực tế, qua quá trình theo dõi lâm sàng, các bác sĩ nhận thấy một hiện tượng thú vị: Những bệnh nhân tiểu đường có thói quen uống trà thường sở hữu những chỉ số xét nghiệm "đẹp" hơn hẳn.
Bộ Y tế yêu cầu siết chặt an toàn thực phẩm phòng bệnh do vi rút Nipah
Y tế - 1 ngày trướcGĐXH - Bệnh lây truyền chủ yếu từ động vật sang người (dơi, gia súc, vật nuôi), hoặc cũng có thể truyền qua tiếp xúc với vật phẩm, thực phẩm bị nhiễm virus và cũng có thể lây truyền từ người sang người.
Thanh niên 24 tuổi mắc rối loạn chuyển hóa nặng thừa nhận 1 sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Thanh niên bị rối loạn chuyển hóa mức độ nặng, nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đái tháo đường... có thói quen ngồi nhiều ở máy tính, lạm dụng nước ngọt, đồ ăn nhanh và ít vận động.
2 loại thực phẩm được xem là 'sát thủ' của gan, nhiều người Việt vẫn ăn hằng ngày mà không hay biết
Bệnh thường gặpGĐXH - Lá gan được ví như "nhà máy hóa chất" quan trọng nhất của cơ thể, đảm nhận vai trò thải độc, chuyển hóa và dự trữ năng lượng. Thế nhưng, ít ai biết rằng chính những món ăn quen thuộc trên mâm cơm hàng ngày lại có thể là những "sát thủ" âm thầm xâm chiếm và phá hủy lá gan.