Lớp học “Hướng thiện” suốt 25 năm của ông giáo 85 tuổi

Thầy Trà đang giảng bài cho các em học sinh. Ảnh: Ngọc Anh

Lớp học tồn tại suốt 25 năm

Ngay từ ngoài con ngõ nhỏ dẫn vào nhà thầy Trà, chúng tôi chứng kiến những nhóm học sinh với đủ lứa tuổi cùng nhau vào lớp học. Cứ mỗi sáng Chủ nhật, ngôi nhà nhỏ ấy lại vang lên tiếng học trò ríu rít hỏi bài và tiếng người thầy ân cần giảng giải. Ở cái tuổi 85, thầy giáo già Nguyễn Trà vẫn duy trì độ minh mẫn, nhanh nhẹn và cũng không quên sự hài hước, dí dỏm trong từng cử chỉ với học trò.

Thầy Nguyễn Trà chia sẻ: “Tôi học chữ từ khi mới lên 5 tuổi. Ban đầu tôi học tiếng Pháp, cấp 3 vẫn học trường Pháp, hồi đó là trường Bưởi, nay là Trường THPT Chu Văn An. Sau đó, tôi đỗ vào khoa Toán, khóa đầu tiên của Trường Đại học Sư phạm 1 Hà Nội. Tốt nghiệp đại học năm 1964, theo tiếng gọi của Tổ quốc tôi lên Việt Bắc dạy học. Khi hòa bình lập lại, tôi trở lại Hà Nội về Trường Nguyễn Trãi và Lê Quý Đôn tiếp tục con đường đem cái chữ đến cho các em học sinh. Năm 1986, tôi sang làm chuyên gia giáo dục tại Cộng hòa Congo gần 3 năm sau đó trở về Sở Giáo dục Hà Nội công tác cho đến khi nghỉ hưu năm 1991”.

Ngay sau khi về hưu, thầy Trà lấy chính nhà mình để mở lớp dạy học. Căn nhà rộng chừng 50m2, học trò kê bàn ngồi từ trong nhà ra ngoài sân. Sau này, do học trò đông quá nên thầy Trà chuyển địa điểm dạy sang đình làng Trung Tự và duy trì đều đặn một tuần 4 buổi dạy. Khi tuổi cao, thầy Trà giảm xuống dạy 1 buổi tại nhà mỗi sáng Chủ nhật. Mỗi buổi, lớp duy trì khoảng 20 học sinh. Tuy nhiên, mỗi khi gặp khúc mắc gì liên quan đến bài vở người học đều có thể đến tìm thầy bất cứ lúc nào.

Với tấm lòng của một người thầy, thầy Trà đều dành tặng học trò. “Học thì phải có gì đó để khích lệ học trò phấn đấu. Thầy thì cũng không có gì nhiều nhặn. Em nào giỏi thầy tặng nhiều, em nào học kém hơn thầy tặng ít hơn. Chỉ là quyển sách, quyển vở, cái bút nhưng đó là động lực mong các em cố gắng, vươn lên”, thầy Nguyễn Trà chia sẻ.

Gia đình có truyền thống dạy học miễn phí

Mở lớp dạy học vốn được coi là truyền thống trải qua 11 đời của dòng họ nhà thầy Trà. Từ thời các cụ, bất kỳ ai nghỉ hưu cũng mở lớp miễn phí thu nhận học trò. Bởi vậy, với thầy Trà đây không phải việc làm quá to tát mà chỉ là niềm vui mỗi ngày. Trong gia đình thầy Trà, do tất cả các con đều theo nghề giáo nên rất ủng hộ việc làm của thầy. Thầy Trà cho biết: “Tôi đã quen với việc gặp gỡ học trò, giờ từ bỏ đi một thói quen cũng khó lắm. Cứ mong có sức khỏe để tiếp tục dạy học trò. Với lại, dạy học làm trí tuệ mình minh mẫn hơn. Đặc biệt luôn luôn được vui cười bên học trò sẽ giúp mình trẻ lâu hơn”.

Mấy chục năm gắn cuộc đời mình bên con chữ, ông giáo già Nguyễn Trà tâm niệm, một con người học chữ thôi chưa đủ mà luôn phải hướng đến rèn luyện đạo đức, hướng bản thân đến cái thiện. Bởi vậy, bên cạnh việc truyền đạt con chữ, thầy Trà rất chú trọng truyền dạy đạo đức, lối sống cho các thế hệ học trò. Thầy thường tự bỏ tiền để dẫn học trò đi thăm quan danh lam thắng cảnh Hà Nội giúp học trò tìm hiểu nền văn hiến đất Kinh kỳ. Trước đây khi còn khỏe, thầy Trà còn đi tìm kiếm những em lang thang, cơ nhỡ đưa về lớp để dạy chữ cho các em, mong sao các em có cái chữ để trưởng thành và hơn hết là không đi theo con đường xấu.

Chị Lê Thị Lê My (24 tuổi, nhân viên một Phòng công chứng, dịch giả) chia sẻ: “Tôi theo học thầy Trà tất cả các môn từ cấp 2. Mọi khúc mắc đều được thầy giải đáp hết mà dễ hiểu. Học thầy mình không chỉ học chữ mà học cả lối sống, sự đam mê truyền giảng kiến thức của thầy. Tôi đã từng học tiếng Anh, nay đi làm nên quay trở lại học tiếng Pháp của thầy”.

Chị Lê Kim Cúc, hiện đang là chủ cửa hàng kinh doanh đồ ăn, từng là trợ lý giám đốc một công ty lớn chia sẻ: “Theo học thầy từ năm lớp 1, gia đình mình 3 chị em ai nấy đều biết ơn thầy Trà. Có thầy thì mới có mình hôm nay. Điều ảnh hưởng lớn nhất của ở thầy đó là nhân cách, có gì là đem hết tặng học trò, không giữ cho riêng mình cái gì. Mỗi dịp ngày 20/11 hay bất kỳ khi nào có thời gian rảnh tôi lại tìm đến hỏi thăm, ôn lại kỷ niệm cũ và bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc với thầy”.

Lục tìm những món qùa của học trò cũ được đựng trong chiếc hộp, thầy Trà không khỏi xúc động. Tuy quà chỉ là những bức thư, tấm thiệp nhỏ bé đã phai hết màu mực, tấm ảnh đã bạc màu nhưng được thầy lưu giữ cẩn thận. Nhiều học trò khi quay lại còn ngạc nhiên khi thầy vẫn lưu giữ chúng đến hơn 15 năm nay.

Học trò của thầy Trà giờ nhiều trưởng thành. Dù cuộc sống còn nhiều lo toan nhưng những người học trò cũ vẫn thường nhớ đến thầy Trà và với người thầy giáo già, đây chính là món quà ý nghĩa nhất.

Ngọc Anh