Máy dạy phát âm gây ngọng cho trẻ

Bé trai 4 tuổi của anh Hùng đã bị “đọc ngọng” vì máy đố chữ xuất xứ Trung Quốc. Ảnh: T.L.

D, G phát âm thành C

Từ phản ánh của bạn đọc, chúng tôi đi tìm mua máy dạy trẻ phát âm dưới dạng đồ chơi học chữ. Kết quả đáng giật mình khi trên thị trường đang có rất nhiều sản phẩm dạy trẻ phát âm tiếng Việt nhưng sản xuất tại... Trung Quốc. Tại một số tuyến đường ở TP HCM như: Vĩnh Viễn (quận 10), Trường Chinh (quận Tân Bình, quận 12) và xung quanh các chợ Trần Bình, Bình Tây (quận 6)… bày bán khá nhiều mặt hàng dạy đọc chữ dưới hình dạng như máy tính bảng, bộ bảng lắp ghép (điện tử khổ lớn)…

Tại cửa hàng đồ chơi trẻ em cạnh chợ Trần Bình (quận 6), người bán chào hàng sản phẩm “rất kêu”: “Máy tính thông minh, thử thách chính mình, tạo sự thích thú cho trẻ học, đố trí ở 3 cấp độ khác nhau”. Đó là mô hình như máy tính bảng có gắn kèm hình ảnh cua, cá, trâu, bò cùng những con số. Chỉ việc khởi động máy, ấn tay vào chữ nào thì máy sẽ phát âm chữ đó. Thoạt nhìn chiếc máy đọc chữ có vẻ khá tiện dụng, giá chỉ 120.000-130.000 đồng/cái nên phụ huynh không ngại ngần chọn mua. Tuy nhiên, khi mua về dùng thử mới phát hiện ra vô số lỗi sai cơ bản. Chẳng hạn, các chữ cái như C, D, G đều phát âm là C và các chữ Ô và Q đều phát âm là Ô, không có sự phân biệt. Chưa hết, máy có thêm tính năng đố chữ, nhưng thực sự rất khó trả lời đúng câu hỏi dù người học đã đọc thông viết thạo. Ngoài ra, các chữ in trên máy sai tràn lan, viết hoa và viết thường tùy tiện…

Tương tự, tại Hà Nội, các máy dạy trẻ phát âm cũng được bán tràn lan trên các phố chuyên bán đồ chơi cho trẻ em như phố: Lương Văn Can, Hàng Mã, Hàng Lược với mô hình giống như máy tính bảng, laptop có giá từ 120.000 đồng (máy tính bảng) và 160.000 đồng (laptop).

Anh Nguyễn Hùng (Từ Liêm, Hà Nội) cho biết, nhân dịp sinh nhật cậu con trai 4 tuổi, mẹ anh có mua quà tặng cho cháu chiếc máy tính bảng dạy phát âm để vừa chơi, vừa học. Tuy nhiên trong lúc chơi cùng con, anh phát hiện ra chiếc máy dạy phát âm không chuẩn, các câu có chữ a, e đều bị đọc bẹp hay kéo dài thành những câu rất khó đọc. Chẳng hạn chữ “bé” thì máy phát âm lại đọc bẹp, kéo dài giọng thành “bi...é”.

Máy dạy phát âm bán tràn lan trên phố Lương Văn Can, Hà Nội.

Máy dạy sai ảnh hưởng đến học vần

PGS.TS Tâm lý học Huỳnh Văn Sơn, Phó Chủ tịch Hội Tâm lý học xã hội Việt Nam cho rằng: “Việc tạo ra những thiết bị dạy học quy chuẩn là yêu cầu rất quan trọng. Nếu thiết bị này phù hợp sẽ tạo điều kiện thuận lợi để trẻ phát triển. Ngược lại, nếu thiết bị không đạt chuẩn về kỹ thuật sẽ ảnh hưởng đến thị lực, thính lực người sử dụng. Hơn nữa, thiết bị không chuẩn về mặt thao tác sử dụng, thao tác mẫu còn ảnh hưởng đến giọng nói, phát âm… nói riêng, ngôn ngữ nói hay ngôn ngữ viết nói chung”.

Cô Vũ Ngọc Nguyên Hòa, giáo viên Trường Tiểu học Lương Định Của (quận 3) lưu ý: “Phụ huynh cần uốn nắn, hướng các cháu đọc đúng, chuẩn ngay từ bé để tránh được những cố tật khó sửa sau này, giúp các cháu giao tiếp tự tin, hoạt bát hơn. Trên thị trường có các loại thiết bị tập đọc chữ, tập đánh vần (gồm tiếng Việt và các thứ tiếng nước ngoài khác) nhưng chất lượng quá kém. Nếu phụ huynh không sâu sát việc học tập của con trẻ sẽ rất khó phát hiện những lỗi sai không đáng có ở các sản phẩm gắn mác “đồ chơi giáo dục” này”.

Tương tự, cô Đinh Thị Kim Hoa, giáo viên lớp 1 Trường Trần Quang Khải (quận 1) khuyến cáo: “Việc trẻ phát âm sai bảng chữ cái tiếng Việt là rất nguy hiểm, nó sẽ ảnh hưởng đến việc học đánh vần sau này. Trẻ  nhỏ thì như tờ giấy trắng, người lớn đọc viết cái gì là nó hằn ngay vào trẻ, rất khó xóa, khó sửa. Nên phụ huynh trước khi mua một món “đồ chơi” nào đó mà có tính giáo dục “chơi mà học, học mà chơi”, thì phải chọn lựa, cân nhắc cho kỹ, kẻo sau này sẽ ảnh hưởng lớn đến tương lai con trẻ, khổ cho trẻ, cho mình, cho nhà trường”.

Quốc Định