MC Phan Anh: Bộ ảnh “Những đứa trẻ mang bầu” mắc lỗi rất sơ đẳng

“Những đứa trẻ mang bầu” là bộ ảnh do một trung tâm hướng dẫn kỹ năng sống cho trẻ em phối hợp cùng nữ nhiếp ảnh gia Dạ Miêu thực hiện, với sự đồng hành của MC Công Tố và MC Minh Trang trong vai trò giám đốc sáng tạo.

Trong bộ ảnh, những bé gái độ tuổi 8-12 tuổi được chọn đóng vai những nạn nhân ấu dâm, tay ôm chiếc bụng bầu với khuôn mặt hoang mang, những giọt nước mắt sợ hãi. Kèm theo từng khung ảnh là những câu nói ám ảnh người xem và số liệu thông tin về nạn xâm hại tình dục trẻ em.

Khi bộ ảnh được chia sẻ rộng rãi, có thể thấy khá nhiều nhận xét về ý tưởng và mục đích nhằm mang đến thông điệp về ấu dâm - một vấn nạn nhức nhối, nóng hổi gửi tới cộng đồng. Đồng thời cho rằng những dự án chống lại vấn nạn xâm hại tình dục trẻ em cần được nhân rộng.

Một trong những bức ảnh trong bộ ảnh đã được cư dân mạng che mờ mặt mẫu nhí

Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng có nhiều ý kiến bất đồng, góp ý về bộ ảnh. Đáng chú ý là việc người ta đặt câu hỏi về sự truyền tải thiếu tinh tế khi để những nữ diễn viên nhí được chụp rõ nét, trực diện gương mặt. Thậm chí không ít cư dân mạng khi xem bộ ảnh đã hiểu nhầm đó là những nạn nhân ấu dâm thật. Không ít phụ huynh tỏ ra e ngại khi chính những bé gái trong bộ ảnh này lại không được bảo vệ hình ảnh và những hệ quả tiêu cực sau này cho chính diễn viên nhí và gia đình các em.

Sau những ý kiến của dư luận, MC Công Tố - đại diện của ê kíp thực hiện chia sẻ rằng ban đầu, cả nhóm có tính đến việc chụp ảnh giấu mặt những diễn viên đóng vai nạn nhân xâm hại tình dục, nhưng nhận thấy cách thức này có thể khiến mọi người hiểu lầm những diễn viên trong bức ảnh là nạn nhân thật, nên chọn cách chụp ảnh rõ mặt người mẫu nhí và công bố rõ các em là người mẫu tham gia dự án. Ngoài ra, tất cả những mẫu nhí tham gia dự án đã được học hai khóa về phòng chống xâm hại tình dục và hiểu rất rõ giá trị công việc các bạn làm, thậm chí hiểu cả những hệ quả không mong muốn có thể xảy đến.

Nam MC cũng nhấn mạnh: “Chúng tôi và gia đình các em đã bàn bạc rất kỹ để đi đến thống nhất về cách thể hiện. Chúng tôi cũng đã hỏi các bố mẹ về tâm lý của các em sau khi bộ ảnh được công bố. Có em đã khóc vì rất thương những người bạn đã bị xâm hại. Những người làm dự án chúng tôi chỉ mong bộ ảnh được hiểu đúng. Các em đã dũng cảm thực hiện bộ ảnh, mong người lớn cũng dũng cảm đón nhận. Chúng tôi mong dự án này đi đúng hướng của nó. Nếu có bất kỳ những tác động tiêu cực nào đến các em do dự án gây ra, chúng tôi sẵn sàng dừng ngay”.

Một trong những bức hình gây ám ảnh

Bàn về những tranh cãi này, người đẹp Phan Hoàng Thu cho biết không bàn cãi về giá trị nghệ thuật của bộ hình vì xã hội “chín người mười ý”. Hình ảnh chưa thực sự đẹp nhưng đủ sức ám ảnh, gây cho người xem những suy nghĩ, suy ngẫm. Còn về ý kiến xung quanh những mẫu nhí không được che mặt khi thực hiện bộ hình, Hoa hậu Đông Nam Á bày tỏ: “Tôi lấy ví dụ phim điện ảnh “Hope” (Hy vọng) của Hàn Quốc về nạn ấu dâm cực kỳ ám ảnh và chân thật cực kỳ thành công. Sau bộ phim người ta có lên án cô bé đã hoá thân đó không? Công bằng mà đặt lên bàn cân thì 2 trường hợp này không khác gì nhau. Thậm chí phim còn kinh khủng hơn. Hãy nhìn vào mục đích chính ngoài giá trị nghệ thuật, phim hay bộ ảnh đều hướng tới giá trị tuyên truyền, thông điệp nhân văn, giáo dục và cảnh báo xã hội”.

Người đẹp cũng nhấn mạnh vào việc đánh giá cao hành động dám làm những việc chưa ai làm. “Trước đó dư luận chỉ share thông tin vụ việc, viết hashtag chứ chưa ai thực sự bắt tay vào hành động 1 cách thiết thực nhất. Dù khen hay chê thì bộ ảnh này cũng đã thành công trong việc truyền bá rộng rãi một thông điệp ý nghĩa và gián tiếp giáo dục giới tính cho trẻ em Việt” - Phan Hoàng Thu đánh giá.

Phan Hoàng Thu cho rằng dù còn nhiều nhược điểm song đây là bộ ảnh có tính giáo dục giới tính rất tốt cho trẻ em Việt - điều mà giáo dục nước ta đôi khi còn né tránh.

MC Phan Anh có quan điểm ngược lại với Phan Hoàng Thu. Anh cho biết không nghi ngờ những nỗ lực của ê kíp khi họ nói rằng muốn truyền đi thông điệp lên án những kẻ ấu dâm. 

Bản thân nam MC khi xem những tấm ảnh cũng gợi lên rất nhiều suy ngẫm nhưng cũng thấy băn khoăn khi hình ảnh của các em được lột tả quá rõ ràng. Đó là một việc nhạy cảm và có thể xảy ra một số hệ lụy không đáng có dù ê kíp nói có xin phép cha mẹ các bé. Các bé rất cần được những người lớn tỉnh táo để những hình ảnh này không bị lợi dụng vào mục đích xấu.

Bên cạnh đó anh cũng cho rằng mục đích tốt của ê kíp đã phần nào gây khó hiểu khi logo của các đơn vị thực hiện xuất hiện quá lớn như một quảng cáo. Chỉ nhiêu đó thôi cũng là một chỉ dấu cho những người thực hiện còn có chút gì đó “non tay”.

“Nghệ thuật thỏa sức sáng tạo, nhưng tất cả những gì liên quan đến con trẻ tôi nghĩ mọi người đều cần hết sức thận trọng trong việc đưa nó đến với cộng đồng, đặc biệt khi đối tượng xem lại cũng có thể chính là những bạn nhỏ tuổi, chưa chắc đã có thể hiểu hết thông điệp mà tác giả muốn đưa ra” - MC Phan Anh nhấn mạnh.

"Ông bố ba con" Phan Anh cũng bày tỏ quan điểm riêng về bộ ảnh

Bình luận về ý kiến của Phan Hoàng Thu khi so sánh bộ ảnh với phim điện ảnh “Hope”, nam MC cho rằng nói như vậy có phần hơi ngụy biện.

“Bộ ảnh này mắc một lỗi sơ đẳng đó là thậm chí không ghi rõ “ảnh chỉ mang tính chất minh hoạ”. Điều này dẫn tới nguy cơ hình ảnh dễ bị kẻ xấu cắt cúp, bỏ credit rồi đưa lên các trang bậy bạ. Lúc đấy thì bản thân các em bé tham gia những bức hình này có thể trở thành đối tượng của những kẻ xấu. Bộ ảnh sẽ có tác dụng ngược. Điều đó chẳng phải rất nguy hiểm sao?” - Phan Anh đánh giá.

Về phía MC Minh Trang (Trang Moon) người bị nhầm tưởng là MC thực hiện bộ hình cũng chính thức lên tiếng bày tỏ quan điểm tôn trọng nỗ lực góp tiếng nói về hiện trạng của việc xâm hại trẻ em tại Việt Nam của dự án. Dự án truyền thông này được triển khai thông qua một bộ ảnh, ít nhiều là những sản phẩm nghệ thuật. Mà nghệ thuật thì sẽ có những góc nhìn và cảm nhận khác nhau. Tuy nhiên mục tiêu của dự án là truyền thông xã hội, vậy nên việc xã hội có các góc nhìn và quan điểm khen chê khác nhau là điều dễ hiểu.

“Cảm nhận của cá nhân mình: bộ ảnh khiến mình chú ý, tạo ấn tượng với mình, khiến mình thấy ám ảnh, thấy lo sợ, thấy buồn… Nếu bạn hỏi mình rằng mình có thấy bộ ảnh này đẹp không? Thì chắc chắn câu trả lời là không. Vì bộ ảnh ghi lại những hành động không đẹp với trẻ em (nếu không nói là ghê sợ, kinh tởm!), tạo hình của trẻ em trong bộ ảnh này cũng không đẹp (và mình biết là các bạn cố tình dựng cảnh, tạo hình và hậu kỳ để thể hiện điều đó). Mình nghĩ bộ ảnh sẽ tạo được hiệu ứng truyền thông nhất định, mặc dù có thể nhiều bạn sẽ không thấy thoải mái và đồng ý với cách thể hiện” - Minh Trang bày tỏ.

Cô cũng nhấn mạnh: “Nếu mình là mẹ của các em bé này, mình sẽ không đồng ý cho con tham gia chụp bộ ảnh. Bởi với mình, trẻ em nên được khắc họa, được lưu lại những hình ảnh tích cực và xinh đẹp nhất. Tuy nhiên, mình cũng tôn trọng các bố mẹ của những em bé này khi họ quyết định cho con tham gia... Hy vọng các em được hỗ trợ đầy đủ và xác đáng về mặt thông tin, về mặt tinh thần trong và sau quá trình chụp ảnh”.

Ngọc Mai