MC Phan Anh có nên “chạy theo” những thị phi sau khi làm từ thiện?

MC Phan Anh trong chuyến từ thiện hỗ trợ đồng bào lũ lụt miền Trung. Ảnh: TL

Lòng tốt có cần giải thích?

Giữa tháng 10, MC Phan Anh đã lên tiếng kêu gọi cộng đồng chung tay giúp đỡ đồng bào miền Trung bị lũ lụt trên trang cá nhân của mình và bản thân nam MC cũng góp 500 triệu đồng “khởi động” quá trình quyên góp. Sức lan tỏa từ kêu gọi của Phan Anh khiến số tiền liên tục đổ về tài khoản cá nhân và tăng lên tới hơn 22 tỷ đồng. Trở về sau chuỗi ngày làm từ thiện tại miền Trung, MC Phan Anh bị cuốn vào lịch trình công việc dày đặc do phải di chuyển liên tục từ Hà Nội, Hà Tĩnh, Quảng Bình, TPHCM… với nhiều cuộc gặp gỡ các nhóm thiện nguyện để học hỏi kinh nghiệm, xây dựng kế hoạch hỗ trợ bà con sau lũ lụt, trong khi lịch ghi hình, việc kinh doanh ở nhà và tham gia các sự kiện cũng không thể bỏ. Dù vậy, khi xuất hiện những ý kiến tiêu cực về sự minh bạch trong cách Phan Anh làm từ thiện, MC này vẫn chăm chỉ giải thích trên trang cá nhân. Đọc “tâm thư” của Phan Anh, phần lớn công chúng đều có cảm giác rằng, quá trình giãi bày ấy khiến nhân vật chính gặp quá nhiều mệt mỏi, áp lực và nhiều người đang có ý định làm từ thiện biết đâu sẽ nản lòng, ngại đối diện thị phi. Vậy lòng tốt có cần lời giải thích?

Khi bắt tay vào kế hoạch từ thiện hướng về miền Trung, MC Phan Anh đã đặt sự cẩn trọng lên hàng đầu, từ cách tuyên bố sẽ công khai mọi chứng từ liên quan, có ê-kíp cùng thực hiện, đồng thời lấy câu nói từ ông bà xưa “của cho không bằng cách cho” để mọi hoạt động thiện nguyện diễn ra chuyên sâu, lan tỏa đến cộng đồng. Những lời “tố” Phan Anh trên mạng xã hội chủ yếu nhằm vào việc chậm công khai toàn bộ chứng từ liên quan đến chi tiêu số tiền từ thiện chứ không ai có thể “bắt bẻ” thái độ, hình ảnh làm từ thiện của Phan Anh như cách một số người từng “ném đá” những nghệ sĩ như: Đàm Vĩnh Hưng, Thủy Tiên…

So sánh cách ứng xử sau khi bị “tố” không minh bạch trong hoạt động từ thiện của các nghệ sĩ Việt sẽ thấy rằng, không phải ai cũng “cố công” giải thích như Phan Anh. Với ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng, khi bị một nghệ sĩ “đàn chị” từ chối show diễn vì nghi ngờ nam ca sĩ “ăn chặn” tiền quyên góp cho đồng bào lũ lụt, anh chỉ buông lời “thề độc” khẳng định “không gian lận một hạt gạo nào, hoặc một cắc bạc nào”. Nhiều lần bị “chất vấn” về chuyện “làm màu” khi đi từ thiện, ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng bày tỏ ngắn gọn: “Ai nghĩ sao cũng được. Mong sao có càng nhiều người làm màu kiểu đó để người dân vùng lũ bớt đi những khó khăn thì tốt biết bao nhiêu!”.

Trở lại những lời giải thích của Phan Anh, có lẽ sẽ không bao giờ đủ cho sự nghi ngờ. Và ngay cả các chứng từ được công khai cũng chẳng có gì khẳng định câu chuyện sẽ dừng lại, bởi biết đâu lại phát sinh giả mạo, soi mói… Lên tiếng là cần thiết, nhưng “chạy theo” giải thích những lời “tố” thiếu căn cứ không phải lúc nào cũng mang lại hiệu quả như mong muốn.

Khi làm việc thiện, hãy lắng nghe tim mình

Chuyện lùm xùm về nghi ngờ sự minh bạch trong quá trình làm từ thiện của MC Phan Anh hẳn sẽ khiến nhiều người liên tưởng đến câu chuyện làm từ thiện âm thầm có phần khác biệt của danh ca Khánh Ly. Nhiều năm qua, dù tích cực làm từ thiện nhưng nữ danh ca không hề biết “mặt mũi” đồng tiền. Mọi quyên góp ủng hộ, cách thức chi tiêu, bà giao hết cho một người em là nghệ sĩ quản lý. Những băn khoăn, thậm chí nghi ngờ không phải không có nhưng danh ca Khánh Ly chưa một lần giải thích. Một phần vì quan niệm “vàng thật thử lửa”, phần vì bà cũng chẳng có khả năng giải thích bởi toàn bộ chứng từ đều do người khác quản lý hộ, nhiều khi nghệ sĩ lại chỉ có “chứng từ niềm tin”.

Lý giải việc chậm công khai toàn bộ chứng từ, MC Phan Anh cho hay, toàn bộ chi phí anh mang đi làm từ thiện đều có chứng từ theo quy định, danh sách người nhận quà cũng được công khai và các dữ liệu này đã lên tới hơn 2.000 trang, chưa kể một số thông tin theo quy định pháp luật là phải bảo mật (ví dụ thông tin giao dịch của khách hàng, thông tin về chứng minh nhân dân, hộ khẩu của người dân…) nên anh quyết định lập một website để cung cấp thông tin chính thức cho công chúng.

Ngoài rắc rối xung quanh những lời “tố” thiếu minh bạch về tiền từ thiện, cũng xuất hiện hàng loạt Facebook giả mạo MC Phan Anh khiến câu chuyện trở nên ồn ào đến mức nam MC công khai lời chia sẻ đầy tâm trạng: “Không bận tâm nhưng đâu có nghĩa là câm”. Tuy nhiên, không ai dám chắc rằng, việc MC Phan Anh liên tục lên tiếng giải thích sẽ dập tắt được thị phi. Trên website cung cấp thông tin làm từ thiện tới công chúng của Phan Anh, anh đã mượn tên bài hát của cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn như một thông điệp cho việc làm của mình: “Để gió cuốn đi”. Nên chăng, Phan Anh cứ bình tâm mà làm những điều tốt đẹp như danh ca Khánh Ly từng nói rất giản dị: “Khi làm việc thiện, hãy lắng nghe tim mình”. Bởi với số tiền kêu gọi được cùng việc đi cứu trợ bà con vùng lũ đã là một sự lan tỏa mạnh mẽ và minh chứng về niềm tin.

Thành Nam