Mẹ dạy con bao sái ban thờ ngày Tết để đón tài lộc

Bao sái ban thờ thế nào?

Tốt nghiệp đại học thì bạn Lê Thị Hoa (24 tuổi ở Hà Nội) đi làm và nhà bạn trai rập rình xin cưới. Thế là cúng Táo quân chầu trời xong, mẹ bảo Tết này là năm đầu tiên mẹ giao cho Hoa toàn quyền bao sái (dọn dẹp) và sắp xếp ban thờ.

Lý do là con gái cần phải làm, có gì chưa biết mẹ hướng dẫn, kẻo về nhà chồng không biết làm thì bố mẹ chồng chê cười bố mẹ đẻ không biết dạy con gái. Và việc bao sái ban thờ tưởng đơn giản, nhưng không phải thế, mà cần tỉ mỉ, cẩn thận thì mới đón được tài lộc.

Theo hướng dẫn của mẹ, Hoa mới biết việc quan trọng nhất là ban thờ cần đặt ở nơi trang trọng nhất trong nhà, thể hiện lòng thành kính, hiếu thảo của con cháu với tổ tiên. Việc bày trí bàn thờ gia tiên khác nhau tùy kích thước ngôi nhà và điều kiện sinh hoạt của gia đình.

Nhưng điểm chung là ban thờ cần bài trí sạch, đẹp mắt, không được để vật dụng lên đó. Đồ cúng lễ sạch sẽ, không dùng chung với đồ dùng hàng ngày.

Bát hương ban thờ luôn là trung tâm của bàn thờ, đặt 1 - 3 bát hương tùy ý gia chủ. Nhưng chính giữa là bát hương thờ quan thần linh. Hai bát hương hai bên là thờ gia tiên. Việc sắp đặt bàn thờ cần tuân theo quy tắc nhất định. Phía trong ban thờ cần tối và cao, nhưng phía ngoài ban thờ cần sáng và thấp. Đồ vật theo đó sắp xếp từ cao xuống thấp, không lộn xộn chỗ cao thấp.

Mẹ hướng dẫn Hoa hình dung chính giữa phía trong ban thờ là cạnh vuông của hình tam giác vuông, kéo dài ra mép ban thờ, thì theo thứ tự: Bát hương đặt trên đế (chân) ở trong cùng phía sau cao nhất, rồi tới đỉnh đồng đằng trước (đỉnh đồng có thất bảo, để đốt trầm khi lễ tết, cúng giỗ và thường được chạm khắc long, lân, mai, trúc). Đỉnh đồng chỉ được cao ngang hình mặt nguyệt in trên bát hương, chứ không được cao che mất bát hương.

Nếu là loại đỉnh đồng có 3 chân xòe ra thì đỉnh đồng là cao nhất đặt ở trong cùng sau bát hương (theo lối vạn sơn), rồi tới các bát hương có đế cũng chỉ được cao ngang mặt đỉnh, không được cao hơn.

Nếu có khánh, có hạc, các bài vị... thì cứ theo nguyên tắc cao ở trong và cứ thế thoải dần xuống.

Ảnh minh họa.

Nên đặt những gì trên ban thờ

Về các vật thờ cúng trên ban thờ, mẹ Hoa hướng dẫn theo quan điểm của các chuyên gia phong thủy thuộc Công ty TNHH kiến trúc phong thủy Tam Nguyên. Theo đó, sau khi đặt xong bát hương, đỉnh đồng, bắt đầu bài trí các đồ thờ cúng khác.

Theo quan niêm xưa, các cụ thường đặt 2 – 3 chóe (hũ sành/ sứ/ gốm có nắp đậy) ở phía trước bát hương. Trong đó 1 chóe đựng gạo, một chóe đựng muối. Hoặc đặt 3 chóe thì thứ tự đựng là: Nước – gạo – muối.

Cứ 2-3 tuần, hoặc 1 tháng thay gạo đổ vào thùng gạo ăn. Hoặc đổ ½ gạo/ muối vào thùng gạo và thay thêm gạo, muối mới, đảo cho đều. Tuyệt đối không đổ đi – vì đó là tài lộc của gia tiên cho con cháu hưởng.

Hai góc phía trong ban thờ có thể xếp hai tháp nước, hoặc các lon nước nhiều màu cho đẹp mắt (nên là 1 – 3 – 5 – 7 chai).

Tiếp đó tới hai lọ hoa bày hai bên.

Rồi tới các đĩa ở giữa hai lọ hoa bày bánh kẹo, hoa quả. Có thể bày bánh kẹo ở giữa, rồi hai bên là hai đĩa hoa quả, hoặc ngược lại. Tùy gia chủ mà bày thêm đĩa hoa quả tươi, trầu cau, tiền vàng mã. Nếu ban thờ rộng lớn có thể bày biện thêm đồ cúng lễ khác.

Tiếp đó là 3-5 ly nước. Nếu thắp hương cúng dường gia tiên thì dùng 3 ly nước. Nếu thắp hương tế thần dùng 5 ly nước.

Nếu trên ban thờ 3 ly nhỏ, thì thứ tự sắp xếp là: 1 ly giữa là rượu dâng thần. 2 ly hai bên thì 1 ly đựng nước, ly kia đựng trà khô (không pha nước để cúng xong còn vẩy ra xung quanh – coi như là gieo hạt).

Nếu dùng 5 ly, thì lần lượt là 5 ly Rượu – Trà – Nước – Gạo – Muối (gạo muối ở ly này khác gạo muối ở chóe, vì cúng xong là vãi gạo muối ngay).

Hai bên góc ban thờ ngoài cùng là đôi chân đèn để thắp nến. Ở một số nơi vị trí đôi chân đèn người ta dùng hai ngọn đèn dầu để thay thế.

Ngọc Hà