Mối tình cảm động của cố nhạc sỹ Trần Hoàn (1)

Đã ở vào tuổi xưa nay hiếm (76 tuổi) nhưng bà Thanh Hồng - "hoa khôi" của cố nhạc sĩ Trần Hoàn  vẫn giữ được những đường nét của một thời hương sắc.

Những bức ảnh cuối cùng của nhạc sỹ với bà Hồng, lúc ông chưa đổ bệnh.

Trong bóng chiều chạng vạng, giọng nhẹ nhàng, bà kể cho chúng tôi nghe về chuyện tình đẹp đẽ của mình với cố nhạc sĩ Trần Hoàn - người chồng, người bạn mà bà vô vàn yêu quý. Khi kể câu chuyện tình yêu từ những ký ức xa xăm, thi thoảng bà lại nhìn vào di ảnh của chồng rồi nở một nụ cười thật tươi như thể ông đang hiện hữu bên bà.

Bà Hồng kể, bà và cố nhạc sĩ Trần Hoàn gặp nhau trong mùa hè 1949, khi đó Sở Thông tin tuyên truyền liên khu IV - nơi cố nhạc sĩ Trần Hoàn công tác chuyển về đóng ở làng bà. Lúc cơ quan ông chuyển về bà không hề hay biết. Vì thời điểm đó bà đang công tác ở thường vụ Phụ nữ huyện Thanh Chương (Nghệ An). Tuy nhiên, trong một lần về thăm nhà, khi đang thay mẹ làm việc thì người anh con cậu dẫn một chàng trai đến. 

"Khi các anh đến, anh Trung con cậu tôi giới thiệu tôi mới biết anh là Trần Hoàn - người mà mẹ tôi vẫn hay nhắc đến. Thấy khách đến, tôi vội vàng rót nước chè mời các anh uống rồi sẵn có mít chín trong vườn thì lấy mời các anh ăn. Sau vài câu nói chuyện xã giao anh Hoàn đứng dậy xin phép ra về với lí do mẹ tôi đi vắng khi khác sẽ qua... Tôi tiễn các anh ra về mà tâm trạng khó hiểu" - bà Hồng bồi hồi nhớ lại.

Thực ra, khi theo cơ quan về đóng chốt ở đây, nhạc sĩ Trần Hoàn may mắn được ở trong nhà của chính cậu bà Hồng. Vì thế, ông cũng đã được nghe kể rất nhiều về bà. Và cũng đã có một lần, bà Hồng theo mẹ đến bàn công tác dân vận ở Sở Thông tin, nhưng lúc đó do quá đông người nên hai người vẫn chưa nhận ra nhau.

Sau lần gặp gỡ đầu tiên ở nhà riêng ấy, dù không nói ra nhưng trong lòng nhạc sĩ Trần Hoàn đã thầm thương trộm nhớ cô gái có mái tóc buông xoã ngang vai, cặp mắt long lanh và giọng nói thánh thót, nhẹ nhàng... Bởi vậy, mặc dù khá bận bịu với công việc, nhưng mỗi lúc bà Hồng về thăm nhà là ông tranh thủ ghé qua để được gặp người thương. Nói là ghé qua nhưng không bao giờ nhạc sĩ Trần Hoàn dám đi một mình vì thời thanh niên ông rất "nhát". Mỗi lần muốn gặp bà, ông thường đi cùng với một vài người bạn và lấy cớ là đến gặp mẹ bà Hồng để bàn việc. Chỉ sau này, khi đã thực sự quen thân thì ông mới dám đến một mình.

Quen nhau được hơn một năm, đến mùa xuân 1950, khi đã hiểu tính nết của nhau ông mới dám ngỏ lời yêu. Cách tỏ tình của ông hồi ấy cũng rất đặc biệt, cho đến bây giờ khi đã gần đất xa trời nhưng ký ức cũ vẫn còn rất đậm nét trong bà Hồng.

"Một chiều xuân ấm áp, tôi nhận được một mảnh giấy anh gửi đến, ngỏ ý muốn gặp tôi để nói một điều gì đó rất quan trọng. Nội dung lời nhắn: "Chiều nay Hoàn không rảnh được nhưng cũng muốn nói một điều với Hồng. Nếu có thể, Hồng xuống đây nói chuyện. Không có việc gì đâu mà ngại". Mấy dòng chữ này anh ấy viết ở sau mặt của mảnh giấy in lời kêu gọi toàn dân canh tác của tỉnh Quảng Trị..." - bà Hồng nhớ lại.

Ảnh chụp hai vợ chồng nhạc sỹ khi vừa tổ chức đám cưới xong.

Nhận được giấy nhắn, bà Hồng chưa vội vàng đến ngay. Bà vẫn còn phân vân không biết nên đi hay không. Trong lúc dùng dằng chưa quyết định thì nhạc sĩ Trần Hoàn đã đi xe đạp đến gặp bà. Sức mạnh tình yêu đã khiến sự nhút nhát thường ngày trong ông biến mất, nhường chỗ cho một sự bạo dạn khiến bà thấy lạ. Gặp nhau, hai người ngồi đối diện ở chiếc bàn tre, không đối thoại trực tiếp mà chọn cách viết những lời của mình vào giấy.

"Gặp nhau, câu đầu tiên anh viết vào giấy là: Hồng có đồng ý làm vợ anh không?

- Không! - Tôi trả lời.

- Tại sao?

- Hồng sợ giới nghệ sĩ lắm, giá như anh không phải là nhạc sĩ.

- Nghệ sĩ không phải ai cũng giống nhau. Là nhạc sĩ nhưng Hoàn cũng là một đảng viên Cộng sản...".

Mặc dù nhạc sĩ Trần Hoàn đã cố công thuyết phục rất nhiều nhưng bà Hồng vẫn không chịu nhận lời. Mấy tháng sau đó, ông lại tiếp tục gửi thư cho bà để thuyết phục. Cuối cùng, vì tình cảm quá sâu đậm nên bà Hồng không thể "hoãn binh" được nữa. Bà đành chấp nhận lời cầu hôn của nhạc sĩ dù trong lòng vẫn muốn chờ đợi thêm một thời gian nữa.

Nhận lời làm vợ chưa được bao lâu thì tháng 4/1950, bà Hồng nhận được quyết định điều động của Đảng Đoàn Hội Phụ nữ tỉnh Nghệ An lên công tác ở Tiểu ban văn nghệ phục vụ Đại hội tỉnh Đảng bộ Nghệ An.

Nói đến đây, bà Hồng chợt lạc giọng, nụ cười trên môi nhưng khoé mi đã trào nước mắt. Bà kể: "Hôm ra đi anh tiễn tôi ra bến Canot, cách nhà tôi khoảng 3km. Lần đầu tiên chúng tôi được đi bên nhau một đoạn đường dài dọc bờ sông Lam. Nhìn dòng nước trong xanh êm trôi mà lòng bâng khuâng khó tả. Dọc đường anh kể cho tôi nghe chuyện về gia đình anh bị giặc Pháp đốt nhà, chuyện về mối tình cũ với cô nữ sinh nhà tư sản Huế... Nghe anh kể, tôi thấy thương anh vô hạn, đến lúc chia tay rồi mà lòng bịn không muốn rời nhau".

Một thời gian xa nhau để lo việc chung, đến ngày 2/9, khi bà đang ở nhà riêng thì nhạc sĩ Trần Hoàn lên báo tin với bà tối hôm đó Chi uỷ chi bộ Sở Thông tin sẽ lên gặp mẹ bà để "nói chuyện chúng mình". Khi nghe chi uỷ đặt vấn đề, cả hai mẹ con bà đều rất ngạc nhiên vì không ngờ mọi chuyện diễn ra quá nhanh. Riêng bà Hồng thì nhất quyết không chịu cưới ngay mặc dù đã nhận lời cầu hôn của nhạc sĩ. Cho đến khi các chi uỷ viên đả thông tư tưởng mãi với lí do nhạc sĩ Trần Hoàn sắp phải chuyển ra công tác ở vùng địch hậu tả ngạn sông Hồng không biết lúc nào trở lại nên phải cưới cho yên tâm thì bà mới chấp nhận.

Chỉ có hai tuần lễ để chuẩn bị cho đám cưới nên cả hai ông bà "vắt chân lên cổ" mà chạy. Phía nhạc sĩ Trần Hoàn lo in giấy mời và chuẩn bị "vật chất" cho buổi tiệc trà. Còn bà phải đi bộ 30km lên tỉnh Hội Phụ nữ báo cáo, xin phép cũng như mời miệng anh chị em về dự lễ cưới.

"Trước ngày cưới, chị tôi dẫn sang chợ Rộ mua cho một đôi gối bằng vải kẻ thô. Còn trang phục cô dâu vẫn là cái quần tây xanh vải thô với áo sơ mi trắng, đồ mà tôi vẫn mặc những khi đi họp. Riêng dày dép, vì thường ngày tôi vẫn chỉ đi dép cao su "Bình Trị Thiên" nhưng chả nhẽ ngày cưới lại đi đôi dép đen thui ấy, buộc lòng tôi phải đi mượn một đôi dép cao su trắng. Còn chú rể cũng mượn được của người bạn nào đó một chiếc vest màu bơ" - bà Hồng chia sẻ.