Hà Nội
23°C / 22-25°C

Một đời chuốt mây đan ảnh Bác Hồ

Thứ năm, 08:45 21/05/2009 | Xã hội

Giadinh.net - Chân dung Bác Hồ kính yêu là đề tài sáng tác cho rất nhiều văn nghệ sỹ thuộc các bộ môn nghệ thuật. Tuy nhiên, làm chân dung Bác bằng chất liệu mây, tre-những sản phẩm đặc thù của quê hương Việt Nam thì chỉ có một người.

Đó là nghệ nhân Nguyễn Văn Trung (Phú Mỹ, Chương Mỹ, Hà Nội). Nhưng trong số hàng trăm bức chân dung Bác Hồ đã sáng tác, ông không bán mà chỉ tặng và mang đi triển lãm. Hồi kỷ niệm 115 năm ngày sinh của Người, nghệ nhân Nguyễn Văn Trung đã miệt mài hoàn thành một bức chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh khổng lồ (1,6x2m).
 

Bức chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh đan bằng mây có kích thước khổng lồ (1,6x2m). (Ảnh: T.G)

 
Người duy nhất đan ảnh lãnh tụ bằng mây
 
Ông Trung quê ở làng Phú Mỹ, huyện Chương Mỹ, Hà Nội. Đời ông bị cái “nghiệp mây tre” đeo đuổi. Từ lúc còn trẻ lắm, ông đã sống chết với những sợi mây quê hương. Có lẽ, số phận đã chọn ông làm nghề này khi cho ông sinh ra ở một miền quê có truyền thống làm mây mỹ nghệ và lấy đi đôi chân khoẻ mạnh vào năm 16 tuổi.
 
Ông kể: “Đang đêm ngủ, trở mình thấy mỏi, rồi chân phải tê buốt. Hôm sau đi khám, bác sỹ bảo vỡ xương đùi do căn bệnh viêm xương, phải ngồi bệt một chỗ. Nhà nghèo, mất hai năm chạy chữa mà bệnh tật không thuyên giảm. Gia tài khánh kiệt, có lúc bác sỹ đã khuyên nên cưa chân thì sẽ chóng lành bệnh. Nhưng tôi không chịu. Thời gian trôi đi, vết thương biến chứng làm chân phải teo nhỏ”.
 
Đang cái tuổi “bẻ gãy sừng trâu” với bao hoài bão lại gặp phải căn bệnh éo le, cũng có  những lúc ông muốn buông xuôi. “Số mình thế, biết trách ai. Chỉ học hết lớp 4, không còn cơ hội đi học lên, sẽ gắn với cái phận ăn bám suốt đời”, ông nhớ lại cảm giác của mình lúc đó. Nhưng rồi mọi việc cũng nguôi ngoai dần. “Nghe theo lời Bác Hồ, những người khuyết tật phải có ý chí “tàn nhưng không phế” nên tôi đã đứng dậy và tập đi...”. Ông Trung kể.
 
Đầu những năm 1970, nhìn bạn bè cùng trang lứa ôm súng vào chiến trường chiến đấu, ngẫm lại cái thân phận của mình, ông Trung buồn lắm. “Chẳng lẽ mình chẳng làm được một việc gì ra trò trống hay sao?”-ông Trung tự hỏi và cuối cùng đã tìm được cho mình của trả lời. Ông quyết định theo nghề truyền thống của gia đình làm mây tre đan. Thế nhưng, công việc tưởng chừng không nặng nhọc này dường như vẫn quá sức đối với Nguyễn Văn Trung, những ngày đầu mới rời khỏi chiếc giường. Mỗi lần ngồi vào đan được vài phút, ông lại ngã gục.
 
Dù vậy, chàng thanh niên tật nguyền vẫn không chịu đầu hàng bệnh tật. Thời gian thấm thoắt trôi đi, bệnh tật rồi cũng đầu hàng chàng thanh niên giàu nghị lực. Trung đã dần dần ngồi hẳn được và biết đan được những đường viền thô cho các bức tranh làm bằng mây, tre của bố. Một buổi sáng, Trung đưa cho bố sản phẩm mà anh đã thức nhiều đêm để đan. Nhìn bức tranh, người cha mừng rỡ nói: “Ông trời cũng thương, còn mỗi cái nghề của cha ông để lại, con cố học để mà kiếm sống...”.
 

Việc lựa chọn nguyên vật liệu để làm ảnh đòi hỏi sự cẩn thận, tỉ mỉ. (Ảnh: T.G)

 
Cho đến nay, ông Trung đã trở thành một nghệ nhân nổi tiếng của Việt Nam trong lĩnh vực mây tre đan. Ông đã đoạt nhiều giải thưởng trong nước và quốc tế: “Giải thưởng tuổi trẻ và sáng tạo quốc tế”, “Bàn tay vàng Đông Dương”, “Giải thưởng sản phẩm thủ công tinh xảo tại Nhật Bản”, “Giải thưởng vàng ngôi sao Việt Nam”. Ông cũng  được trao 6 Huy chương vàng, bạc trong danh hiệu “Bàn tay vàng Việt Nam”, 4 lần đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua và nhiều bằng khen của các cấp chính quyền.
 
Đến bây giờ khi tuổi đời đã gần đến ngưỡng 60, ngồi đếm lại, ông vẫn không nghĩ mình đã đi được xa và đi nhiều nước trên thế giới đến thế. Cu Ba, Angola, Mỹ, Đức, Pháp, Anh, Bỉ, Liên Xô... đó là chưa kể, ông nằm hàng năm trời ở Trung Quốc và các nước Đông Nam Á với tư cách là chuyên gia và giới thiệu mây tre đan Việt Nam cho bạn bè quốc tế. Có hai chuyến đi mà ông nhớ nhất là chuyến xuất ngoại đầu tiên, sang Liên Xô vào tháng  4/1982 với tư cách là nghệ nhân giới thiệu về nghề mây tre đan của Việt Nam.
 
Và chuyến đi dài nhất là đến Cu Ba, ông đã ở đây từ năm 1982 - 1987 để hướng dẫn, xử lý nguyên liệu cho nước bạn. Ông đã giúp nước bạn nghiên cứu xử lý cây thực vật thay cho mây tre đan để sản xuất ra các mặt hàng thủ công, đặc biệt là chế biến cây bèo tây làm ra các sản phẩm có giá trị như bàn ghế, đồ lót cốc chén, mũ, túi... Trên cơ sở đó, bạn đã mở được 4 xưởng sản xuất lớn, thu hút hàng nghìn lao động.
 
Ông Trung được bạn bè thế giới biết đến như một người đan ảnh chân dung xuất sắc. Ông không nhớ hết là mình đã làm bao nhiêu bức ảnh cho các vị lãnh tụ và những người nổi tiếng trên khắp thế giới. Trong phòng làm việc của mình, những bức ảnh lớn về Bác Hồ, Lênin, Karl Marx, Engels Chủ tịch Fidel... những người ông ngưỡng mộ được treo ở vị trí trang trọng, còn lại rất nhiều ảnh chân dung khác. Mỗi bức ảnh đều có thần thái riêng.
 
Ông kể: “có rất nhiều người nhờ đại sứ quán của họ ở Việt Nam thuê ông đan ảnh chân dung của mình. Có người nổi tiếng, có người tôi không biết là ai”. Nhưng dù là ai đi nữa, chỉ cần gửi tấm ảnh qua email cho ông là được. Ông Trung hiện là người duy nhất trên thế giới chuyên đan ảnh lãnh tụ bằng nguyên liệu mây.
 
Kỷ lục đan ảnh Bác Hồ bằng mây
 
Thế nhưng, những thành công hiện nay mà ông Trung có được lại bắt đầu từ việc khao khát đan được một bức chân dung Bác Hồ thật đẹp. Ông nhớ lại thời gian đầu mới làm nghề, ước mơ trở thành anh bộ đội cụ Hồ không thành nên anh thanh niên Trung muốn làm điều gì đó ý nghĩa để thể hiện lòng ngưỡng mộ tới vị lãnh tụ kính yêu. Ước mơ ấy đã thôi thúc anh ngày đêm không ngừng học hỏi, để có thể đan được một bức chân dung Bác Hồ thật đẹp. “Để đan ảnh Bác, tôi thử đan rất nhiều ảnh chân dung của người thân, nhưng khi đan ảnh Bác lại chưa  được vì không thể hiện được thần thái của Người”- ông Trung nhớ lại.
 
Không nản chí, anh vẫn quyết tâm để đạt được ước mơ của mình.  Ngày đêm trăn trở, anh nhờ người đèo hàng chục cây số vào trường đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội tìm gặp trực tiếp thầy giáo Lê Quốc Lập (khi đó là hiệu trưởng) nhờ thầy chỉ dạy cho các vướng mắc đang gặp phải về kỹ thuật. Tuy có sự giúp đỡ của thầy Lập và một số  thầy giáo có uy tín trong trường nhưng sau một năm ròng, ông vẫn chưa ưng ý với những tác phẩm của mình. 
 

Rất nhiều tác phẩm đã ra đời dưới bàn tay cần mẫn của nghệ nhân Nguyễn Văn Trung. (Ảnh: TG)

 
Ông đã sưu tầm rất nhiều ảnh của Bác Hồ, ảnh Bác ở chiến dịch Biên giới, Bác bắt tay Bác Tôn, Bác đang làm việc, Bác hôn các cháu thiếu nhi... Trước khi đan tấm ảnh nào, ông treo khắp nhà để khi nhìn vào đâu cũng thấy ảnh Bác và hình ảnh của Người cũng nhập tâm và theo ông vào từng giấc ngủ. Bàn tay khéo léo chuốt từng sợi mây mảnh mai trắng muốt nhỏ đến 1 ly, người đan phải sử dụng tới 15 đến 16 lối đan kết hợp với nhiều lóng đan đã tạo nên tác phẩm sinh động chân dung vị lãnh tụ kính yêu.  Cuối cùng ông cũng đã có được bức chân dung Bác Hồ bằng chất liệu mây, tre ưng ý -  đó là năm 1976. 
 
Từ thành công bước đầu đó, đến nay ông Nguyễn Văn Trung đã đan được hơn 200 bức ảnh chân dung Bác Hồ . Bức nhỏ nhất 40x60cm, bức lớn nhất đã hoàn thành vào dịp kỷ niệm 115 năm ngày sinh của Bác có kích thước 1,6x2m. Đây là bức chân dung bằng mây lớn kỷ lục từ trước đến nay.
 
Ông Trung cho biết, những bức chân dung Bác Hồ của ông có nhiều người muốn mua, thậm chí trả giá đến hàng chục triệu đồng nhưng ông không bán. Những tác phẩm này ông để dành tặng các cơ quan nhân các sự kiện quan trọng của đất nước như Bảo tàng Hồ Chí Minh, Văn phòng Chính phủ... trong các dịp Quốc khánh, kỷ niệm ngày sinh hoặc ngày mất của Bác, Đại hội Đảng... Số còn lại, ông để tham dự các triển lãm trong nước và quốc tế để giới thiệu về con người và đất nước Việt Nam.
 
Một điều đáng quý nữa của nghệ nhân Nguyễn Văn Trung là chưa bao giờ ông có ý định giấu nghề. Ngoài việc tham gia giảng dạy tại ĐH Mỹ thuật công nghiệp Hà Nội, trường Mỹ nghệ Hà Tây, nhiều năm qua, ông đã hướng dẫn cho rất nhiều thanh niên trong làng học nghề và đi khắp các tỉnh từ Bắc vào Nam trực tiếp dạy nghề mây tre đan theo lời mời của các địa phương. Ông đã đào tạo được trên 100 lớp với gần 5.000 học sinh.
 
Quang Thành
kimvan
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Hà Nội: Tóm gọn nhóm 'quái xế' bốc đầu xe máy để quay clip tại phường Phúc Lợi

Hà Nội: Tóm gọn nhóm 'quái xế' bốc đầu xe máy để quay clip tại phường Phúc Lợi

Pháp luật - 1 phút trước

GĐXH - Lực lượng 141 Công an TP Hà Nội mới đây đã bắt giữ nhóm thiếu niên chuyên tụ tập đua xe, bốc đầu tại khu vực phường Phúc Lợi. Đáng chú ý, đây chính là nhóm đối tượng xuất hiện trong các video bốc đầu xe gây phẫn nộ trên mạng xã hội những ngày vừa qua.

Tuổi 40 là bước ngoặt vàng của 4 con giáp: Tiền bạc không còn là nỗi lo

Tuổi 40 là bước ngoặt vàng của 4 con giáp: Tiền bạc không còn là nỗi lo

Đời sống - 4 phút trước

GĐXH - Với 4 con giáp dưới đây, ngưỡng tuổi 40 lại chính là thời điểm "chín muồi" để bứt tốc mạnh mẽ, mở ra hành trình giàu có và ổn định lâu dài.

Phú Thọ: Kênh nước đổi màu đen kịt, cá chết hàng loạt gần khu xử lý rác ở Trạm Thản

Phú Thọ: Kênh nước đổi màu đen kịt, cá chết hàng loạt gần khu xử lý rác ở Trạm Thản

Đời sống - 3 giờ trước

GĐXH - Nước kênh đổi màu đen kịt, mùi hôi thối bốc lên nồng nặc, cá chết trắng chỉ trong thời gian ngắn, đó là tình trạng đang xảy ra tại khu 4, xã Trạm Thản (Phú Thọ). Sự việc diễn ra gần khu xử lý rác khiến người dân lo ngại về nguy cơ ô nhiễm môi trường.

Bắt 6 đối tượng có quan hệ thân tộc vận chuyển, mua bán ma túy liên tỉnh xuyên biên giới

Bắt 6 đối tượng có quan hệ thân tộc vận chuyển, mua bán ma túy liên tỉnh xuyên biên giới

Pháp luật - 3 giờ trước

GĐXH - Công an tỉnh Điện Biên vừa bắt giữ 6 đối tượng trong đường dây vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy. Các đối tượng có quan hệ thân tộc, hoạt động liên tỉnh, xuyên biên giới, với phương thức, thủ đoạn tinh vi.

Không đủ điều kiện này, nhiều nhà trọ phải dừng hoạt động

Không đủ điều kiện này, nhiều nhà trọ phải dừng hoạt động

Đời sống - 3 giờ trước

GĐXH - Việc tuân thủ các quy định pháp luật trong kinh doanh nhà trọ không chỉ là trách nhiệm dân sự mà còn là chiến lược bảo vệ tài sản, tính mạng cho người thuê trọ. Ngoài ra, chủ nhà trọ còn tránh được những hình thức xử phạt từ cơ quan chức năng.

Những khu vực này thời tiết hôm nay có mưa to kèm dông lốc, mưa đá do ảnh hưởng của không khí lạnh

Những khu vực này thời tiết hôm nay có mưa to kèm dông lốc, mưa đá do ảnh hưởng của không khí lạnh

Thời sự - 3 giờ trước

GĐXH - Theo dự báo thời tiết, không khí lạnh tràn xuống kèm theo rãnh áp thấp gây mưa dông ở khu vực Bắc Bộ. Mưa dông sau ngày oi nóng dễ đi kèm thời tiết cực đoan như dông lốc, sấm sét và mưa đá.

Tin sáng 23/4: CSGT Hà Nội sử dụng thiết bị đặc biệt để xử lý vi phạm giao thông; Đi làm ngày Giỗ Tổ Hùng Vương có thể được nhận gần 500% lương

Tin sáng 23/4: CSGT Hà Nội sử dụng thiết bị đặc biệt để xử lý vi phạm giao thông; Đi làm ngày Giỗ Tổ Hùng Vương có thể được nhận gần 500% lương

Xã hội - 3 giờ trước

GĐXH - Cảnh sát giao thông Hà Nội tiếp tục đẩy mạnh sử dụng các thiết bị nghiệp vụ nhằm kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

10X Việt nhận 3 học bổng tiến sĩ thống kê sinh học Mỹ trị giá 1 triệu USD

10X Việt nhận 3 học bổng tiến sĩ thống kê sinh học Mỹ trị giá 1 triệu USD

Giáo dục - 4 giờ trước

Hoàng Viết Lân, sinh sống tại California (Mỹ), nhận cùng lúc 3 học bổng tiến sĩ ngành thống kê sinh học từ ba đại học Mỹ, với tổng giá trị hỗ trợ khoảng 1 triệu USD.

Hà Nội: Người phụ nữ thuê sát thủ ở Hải Phòng với giá 300 triệu bắn đối thủ ra đầu thú sau 6 năm lẩn trốn

Hà Nội: Người phụ nữ thuê sát thủ ở Hải Phòng với giá 300 triệu bắn đối thủ ra đầu thú sau 6 năm lẩn trốn

Pháp luật - 12 giờ trước

GĐXH - Sau gần 6 năm lẩn trốn, người phụ nữ bị truy nã vì thuê hai đối tượng dùng súng bắn đối thủ làm ăn tại Ninh Hiệp (Gia Lâm cũ, Hà Nội) đã ra đầu thú khi được lực lượng công an vận động.

Nhóm thanh thiếu niên 'thủ' kiếm, chạy xe rượt đuổi nhau trên phố

Nhóm thanh thiếu niên 'thủ' kiếm, chạy xe rượt đuổi nhau trên phố

Pháp luật - 12 giờ trước

GĐXH - Nhóm thanh thiếu niên ở Quảng Trị tụ tập, mang theo hung khí, điều khiển xe mô tô với tốc độ cao, lạng lách, đánh võng, nẹt pô, hò hét rượt đuổi nhau trên phố.

Top