Một ngày tại mẫu giáo ở Bắc Kinh

Tôi sang Bắc Kinh sống theo dạng cơ quan cử sang công tác dài hạn, được phép đi cả gia đình. Chồng vì ủng hộ vợ nên cũng quyết định khăn gói sang Trung Quốc. Con trai tôi thì khỏi nói, cậu chàng mới 4 tuổi, nghe được sang Bắc Kinh, có tuyết rơi thì thấy thích thú lắm. Vậy nhưng, mới sang được vài hôm thì con trai tôi bị “khớp”. Ben không quen bạn bè, bé biết nói tiếng Anh nhưng mọi người lại nói tiếng Trung Quốc khiến bé rất khó khăn trong việc giao tiếp. Một vài người đã khuyên vợ chồng tôi nên dạy Ben ở nhà theo dạng học từ xa. Vậy nhưng tôi không đồng ý. Con cần phải được hòa nhập với cộng đồng, xã hội và có bạn có bè. Như vậy mới đảm bảo bé được lớn lên và phát triển bình thường. Vậy là tôi bắt tay vào tìm trường mẫu giáo cho con.

Rất nhiều khu chung cư ở Bắc Kinh có trường mầm non ngay tại khu vực sinh sống để phục vụ những trẻ từ 3-6 tuổi, tôi chỉ việc đi quanh quanh khu vực mình ở và quan sát cũng như thăm hỏi. Dù sao theo tôi, tiêu chí chọn trường gần nhà cũng rất quan trọng vì ta có thể đến thăm con cũng như quản lý được bé tốt nhất. Cuối cùng, sau nhiều ngày lựa chọn đắn đo, tôi quyết định cho Ben theo học tại một trường mầm non song ngữ cách nhà hơn 1km. Trường mầm non song ngữ đang rất được ưa chuộng tại Bắc Kinh. Các em học sinh ở đây chủ yếu thuộc tầng lớp gia đình khá giả, mỗi ngày được học thêm 1 giờ tiếng Anh. Tiền dao động từ 36.000 nhân dân tệ / năm (khoảng $6.000) đến khoảng 225.000 nhân dân tệ / năm (khoảng $38.000) cho mỗi đứa trẻ

Tính đến giờ, Ben đã đi học tại trường mầm non được 2 tháng, tất cả những gì tôi biết về trường chủ yếu chỉ qua lời kể của con, trường và giáo viên không thông báo gì mấy. Tuy nhiên, thứ sáu tuần trước, chúng tôi cuối cùng đã có cơ hội để có được vào trường và dành buổi sáng với những đứa trẻ, vì đó là qui định một ngày một năm, cha mẹ được phép đến và quan sát một ngày bình thường của bọn trẻ.

Trường mẫu giáo Trung Quốc cũng giống Việt Nam, có giờ ngủ trưa và thường kéo dài hai tiếng. Hầu hết bọn trẻ đều bị bắt lên giường và nằm yên để ngủ vào thời điểm này. Bất kể chúng có buồn ngủ hay không. Và đương nhiên, cũng giống bao nhiêu trẻ em khác, Ben rất ghét giờ ngủ trưa này.

Vào giờ chơi ngoài sân, bọn trẻ thường có rất ít trò chơi tự do, chủ yếu là những trò tập múa, lắc vòng và những trò chơi tập thể theo cô yêu cầu như nhảy ngựa hay vượt chướng ngại vật.

Ở trong lớp học, các hoạt động vui chơi lại diễn ra độc lập. Mỗi đứa trẻ đều tự động lấy một tấm thảm của mình, cẩn thận trải nó trên sàn nhà, chọn một món đồ chơi duy nhất và lặng lẽ ngồi chơi. Hầu hết trẻ em đều vô cùng kỷ luật và yên tĩnh. Điều này cho tôi ấn tượng về một giá trị giáo dục đáng chú ý trong xã hội Trung Quốc: Tính ký luật.

Một trong những điểm đáng chú ý tiếp theo ở các trường mẫu giáo Trung Quốc, đó là người Trung Quốc rất quan trọng việc giáo dục sớm cũng như khen ngợi, đề cao học sinh giỏi nhất lớp. Minh Minh là cô bé xuất sắc nhất lớp mẫu giáo và nhiệm vụ của các giáo viên, đó là đảm bảo tất cả các học sinh khác và toàn trường biết đến điều này. Thực tế, vào cuối tháng 12, Minh Minh cũng đã từng được tuyên dương trước lớp và tặng thưởng long trọng. Ở lớp, các cô giáo đều dạy học sinh mẫu giáo làm toán và sau đó đặt ra các cuộc thi để các bé cạnh tranh với nhau nhằm tìm ra người giỏi nhất. Đương nhiên là tôi khá “sốc”. Thực tế thì tôi muốn đặt Ben trong một môi trường không có áp lực, một môi trường chỉ học mà chơi, chơi mà học. Tuy nhiên khi nhìn quanh, tôi nhận ra lý do vì sao các trường mẫu giáo phải làm như vậy. Chỉ còn một năm nữa là các bé đã chính thức bước vào lớp 1. Cuộc chạy đua để vào các trường tiểu học chất lượng cao ở Bắc Kinh nói riêng và Trung Quốc nói chung thực sự khốc liệt. Nếu muốn vào trường “xịn”, hầu hết các bé đều phải trải qua những cuộc thi đầu vào gắt gao. Đó chính là lý do người ta cần dạy trước chương trình và ưa cạnh tranh ngay từ những năm học mẫu giáo.

Trong khi về khía cạnh dạy, các giáo viên luôn tạo áp lực cho học sinh phải cạnh tranh thì ở khía cạnh nuôi, tôi rất ấn tượng với các các cô chăm chút cho học sinh của mình. Tất cả những đứa trẻ đều được cô giáo cắt tỉa móng tay hàng ngày. Con gái thì rất hay được các cô tết tóc, chải hay tạo kiểu xinh đẹp ít nhất một lần trong ngày. Tôi còn để ý Ben luôn có một mùi thơm nhẹ khi tôi đến đón con ở lớp học. Điều mà sau này tôi mới phát hiện ra, là các cô giáo luôn xịt cho học sinh một ít nước thơm khi bố mẹ đến đón để làm các bé tươi mới và thơm ngát. Ben thậm chí còn chỉ cho tôi lọ kem mà các cô hay dùng để bôi tay, chân cho các con. Thực tế thì bọn trẻ ở trường không đứa nào bị bẩn hết. Chúng chỉ bẩn khi ở nhà với bố mẹ.

Chuyện vệ sinh ở trường cũng rất ấn tượng. Như mô tả của Ben, một ngày có 5 bữa ăn, bao gồm : bữa ăn sáng, ăn sữa, ăn trưa, ăn nhẹ và sau khi ăn. Khi các cô nhà bếp nấu ăn và phục vụ thức ăn của trẻ em, tất cả đều đeo khẩu trang trong suốt quá trình làm việc.

Việc quét dọn cũng được thực hiện suốt ngày, trước, trong và sau khi học sinh diễn ra các hoạt động. Công đoạn rửa tay của bọn trẻ thì phải nói là hoàn hảo. Sau khi các bé rửa tay, giáo viên sẽ kiểm tra tay từng bé một. Mỗi đứa trẻ cũng có khăn lau riêng được thêu tên rất đẹp treo trong một khu vực dán nhãn để lau khô tay sau đó. Rõ ràng, nhà trường Trung Quốc có những nỗ lực tuyệt vời để giữ cho vi trùng không lây lan và khuyên những bé bị ốm không nên đến trường. Trẻ em đến trường mỗi ngày đều được đo nhiệt độ và kiểm tra họng với đèn pin. Tôi đoán là các trường học đã được hướng dẫn để phòng tránh các dịch bệnh hiện nay đang lan tràn ở Trung Quốc như cúm H5N1.