“Một thanh niên tâm thần bị công an bắt tạm giam trái luật?”: Nhiều bất thường cần được làm rõ

Vợ chồng bà Nê đang cầu cứu các cơ quan chức năng bảo vệ cho đứa con tàn tật. Ảnh: Ngọc Hưng

Như Báo GĐ&XH số 126 đã phản ánh, do không có tiền đóng “bảo kê” nên anh Nguyễn Đức Nhương (SN 1979, ở Thanh Hóa) đã bị một đối tượng đánh đập tàn nhẫn. Bức xúc, anh Nhương đã dùng dao đâm đối tượng này bị thương nên bị công an bắt tạm giam. Bà Lại Thị Nê (SN 1946, mẹ anh Nhương) đã viết đơn cầu cứu tới Báo GĐ&XH, cho rằng, Công an TP Hải Dương bắt tạm giam con trai bà là trái luật và trái đạo lý, vì anh Nhương vừa bị thần kinh vừa tàn tật.

Tâm thần hay nhược điểm về thể chất?

Theo quy định tại Khoản 1 (Điều 13, BLHS): “Người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi đang mắc bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình, thì không phải chịu trách nhiệm hình sự; đối với người này, phải áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh”. Đối chiếu với quy định trên, việc Cơ quan CSĐT Công an TP Hải Dương bắt tạm giam trong trường hợp anh Nhương bị tâm thần là trái luật.

Theo điều tra của chúng tôi, một trong những căn cứ để Cơ quan CSĐT Công an TP Hải Dương bắt tạm giam anh Nhương là do bị can này không chấp hành lệnh triệu tập. Kiểm tra các tài liệu cho thấy, Công an TP Hải Dương đã triệu tập ít nhất 4 lần đối với anh Nhương. Trong một giấy triệu tập bị can được ghi lần thứ 4 (ngày 16/10/2012), do Thượng tá Nguyễn Thái Điệp ký, yêu cầu anh Nhương phải có mặt vào 14 giờ ngày 22/10/2012. Quãng thời gian này anh Nhương đang phải nằm điều trị tại Bệnh viện Tâm thần Thanh Hóa. Điều này được chứng minh tại “Giấy ra viện” có ký xác nhận của bác sỹ Lê Văn Thành - Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Thanh Hóa ngày 31/10/2012. Theo đó, bệnh nhân Nhương nhập viện ngày 12/10/2012, ra viện vào ngày 31/10/2012, được chẩn đoán  “rối loạn tâm thần, động kinh”. Như vậy, thời điểm anh Nhương bị triệu tập, bệnh nhân này đang điều trị tại bệnh viện.

Bà Nê cho biết, nhận được tin con trai bị khởi tố, bà đã nộp các giấy tờ chứng minh con trai bị tâm thần, xin được miễn truy cứu trách nhiệm hình sự. Nhận được khiếu nại của bà Nê, Công an TP Hải Dương đã tiến hành cho anh Nhương đi giám định tâm thần và kết luận bị can này chỉ bị nhược điểm về thể chất nên đã ra quyết định khởi tố, bắt tạm giam. Bà Nê bức xúc: “Cơ quan điều tra đưa con tôi đi giám định nhưng không có người giám hộ là trái với các quy định. Hiện tôi đã làm đơn gửi VKSND TP Hải Dương đề nghị đưa con tôi đi giám định lại nhưng vẫn chưa được chấp nhận”.

Kiểm điểm điều tra viên

Theo bà Nê, trong quá trình giải quyết vụ án, Công an TP Hải Dương đã sắp xếp để hai bên tự hòa giải. Tuy nhiên, do nạn nhân đòi bồi thường 14 triệu đồng mới chịu rút đơn trong khi hoàn cảnh bà Nê quá khó khăn nên đã không đáp ứng được yêu cầu. Ông Nguyễn Đức Văn (chồng bà Nê) bị bệnh viêm cột sống, tiểu đường, phải nằm viện triền miên; bản thân bà Nê bị thoái hóa 5 đốt sống, đi lại khó khăn; anh Nhương thì bị tàn tật và thần kinh; con trai út bị nhiễm AIDS giai đoạn cuối... Thấu hiểu được điều này, chính quyền xã Vĩnh Quang (huyện Vĩnh Lộc, Thanh Hóa) đã đưa gia đình bà Nê vào danh sách hộ nghèo của địa phương để được hưởng các chính sách hỗ trợ.

Bà Nê nghẹn ngào: “Ngày 5/10/2012, điều tra viên Bùi Văn Rực đã về địa phương, phối hợp với Công an xã Vĩnh Quang (huyện Vĩnh Lộc) đến nhà tôi, yêu cầu ký vào một biên bản đã được lập sẵn. Nhận thấy văn bản này có nhiều bất thường nên tôi không ký. Điều tra viên Rực giận dữ đã xé biên bản ngay trước mặt mọi người rồi ra về”.

Trước khiếu nại của bà Nê, ngày 2/10/2013, Công an TP Hải Dương có Thông báo số 1063/TB - CATP do Thượng tá Phạm Văn Lợi, Phó Trưởng Công an thành phố ký. Văn bản này cho biết, liên quan đến nội dung bà Nê khiếu nại điều tra viên Bùi Văn Rực bắt giữ anh Nhương trái pháp luật, Công an TP Hải Dương đề nghị bà gửi đơn đến VKSND cùng cấp để được giải quyết. Còn về nội dung tố cáo điều tra viên Rực có một số ứng xử, việc làm chưa đúng mực trong quá trình giải quyết vụ việc với anh Nhương và cá nhân bà Nê, Công an TP Hải Dương đã tổ chức xác minh, nhận thấy điều tra viên Rực trong lúc giải quyết vụ việc có lúc to tiếng; việc điều tra viên Rực xé biên bản làm việc trước mặt bà Nê và một số người cần rút kinh nghiệm. Căn cứ vi phạm của điều tra viên Bùi Văn Rực, Công an TP Hải Dương đã tổ chức kiểm điểm và hạ mức thi đua, đồng thời rút kinh nghiệm chung trong toàn đơn vị.