Thứ Sáu, 15/11/2019 10:25 (GTM +7)
Hà Nội
23°C / 22-25°C

Nghệ nhân gần 60 năm đạp xe đi sưu tầm từng câu ví, giặm

Thứ bảy, 8:00 AM 25/01/2020 | Văn hóa - Giải trí

GiadinhNet - Việc lưu truyền, gìn giữ dòng nhạc dân ca có thể là thách thức đối với lớp trẻ, nhưng còn đó một nghệ nhân vì đam mê, say đắm làn điệu dân ca, không màng đến cuộc sống biến thiên ngoài kia mà gần 60 năm, đạp xe đến từng bản làng để nghe, sưu tầm những câu ví, giặm.

Sống là phải cho đi!

Chính lối suy nghĩ "sống là phải cho đi" mà hơn 60 năm nay, cụ Trần Khánh Cẩm quê Kỳ Bắc, huyện Kỳ Anh (tỉnh Hà Tĩnh) vẫn rong ruổi đến từng thôn xóm, bản làng để sưu tầm những câu ví, giặm với một mong muốn lưu truyền lại cho thế hệ mai sau. 

Ngoài 80 tuổi, da đã đồi mồi, tóc bạc hoa râm nhưng giọng ca của cụ Cẩm mỗi khi cất lên làm nức lòng người. Cụ luôn tự hào trước mọi người gia sản lớn nhất của mình là hàng ngàn câu ví, giặm được chép bằng tay để lưu truyền lại cho thế hệ mai sau.

Nghệ nhân gần 60 năm đạp xe đi sưu tầm từng câu ví, giặm - Ảnh 1.

Nghệ nhân Trần Khánh Cẩm đang truyền dạy cho lớp trẻ những làn điệu dân ca ví, dặm.

Cái tên Trần Khánh Cẩm trở nên thân quen và là địa chỉ để thế hệ trẻ mỗi khi cần một làn điệu, một vở diễn dân ca ví, giặm trong các cuộc văn nghệ. Năm 2019, cụ Cẩm được phong tặng danh hiệu là Nghệ nhân nhân dân. Đây chính là niềm vui lớn nhất khi xuân này cụ bước sang tuổi 83 sau bao nhiêu năm cống hiến, lưu truyền làn điệu dân ca ví, giặm. 

Cụ Cẩm chia sẻ, vốn sinh ra và lớn lên trong một gia đình bần nông ở Kỳ Bắc, mẹ cụ trước là đào nương hát chèo Kiều đẹp người, đẹp nết, nức tiếng, làm say đắm bao nhiêu chàng trai.

 Ngấm ngầm chất giọng từ bầu sữa mẹ rồi lớn lên cậu được mẹ dạy đôi ba câu ví dân ca, nên cậu bé thích lắm. Rồi đến năm 8 tuổi, chàng trai Cẩm được mẹ dạy hát, những lời hát của cậu cất lên văng vẳng bắt đầu từ những buổi diễn văn nghệ ở xóm, trường. Nhiều người bất ngờ khi cậu bé Cẩm mới còn ít tuổi mà bày ra nhiều chiêu trò hát chèo, hát ví, đối đáp với những vở diễn khiến người xem cười vỡ bụng. 

Thấy con trai không lo học cái chữ mà suốt ngày hát hò, ghi chép ra vở những làn điêu ví, giặm, mẹ Cẩm đã nhiều lần xé toanh quyển vở, cũng có những lần cậu bé bị ăn đòn roi, nhưng cái nghiệp cầm ca như là cái duyên khiến cụ không thể rứt được.

"Ngày đó mẹ không muốn tôi theo nghiệp cầm ca, nhiều lần bị chửi, thậm chí bị đánh nhưng cái nghiệp này như lúc đó tôi thích hát hò, thích làm kịch bản các vở diễn lắm", cụ Cẩm chia sẻ.

Nghiệp ca hát vận vào người cụ Cẩm từ năm 17 tuổi, khi được Ty Văn hóa Hà Tĩnh đưa về tham gia Đội tuyên truyền văn hóa lưu động tỉnh. Trong quãng thời thiếu niên, cậu được đưa đi diễn, đi hát nhiều nơi, rồi đến một ngày, tai ương giáng xuống gia đình khi mẹ cậu mất đi trong một trận bom hủy diệt của đế quốc. Thế rồi cậu suy nghĩ mình cần phải về quê nhà, phải làm một điều gì đó cho đời, cho quê hương nơi sản sinh ra làn điệu ví, giặm. Nhà thời đó nghèo, nhưng bỏ mặc những gánh nặng trong cuộc sống, cậu lao vào sáng tác như một con "thiêu thân" ngày ngày cưỡi con xe đạp cọc cạch đi hết xóm này đến bản khác để ghi chép những câu ví, dặm.

Gần 60 năm đạp xe sưu tầm ví, giặm

Nói đến đam mê, cụ Cẩm khẳng định không ai sống và làm theo đam mê được như cụ. Cụ yêu làm điệu dân ca quê mình trong chính những câu hát ví. Vì tình yêu âm nhạc, vào năm 1968, cụ Cẩm thành lập đội văn nghệ để lấy "tiếng hát át tiếng bom" với nhiều vở diễn cổ vũ tiền tuyến, khích lệ hậu phương. 

Những năm đó, người ta thấy cụ đạp xe, rong ruổi khắp thôn xóm, bản làng để ghi chép những câu ví, giặm. Nhiều người tâm đắc cổ vũ đó là việc tốt, nhưng có những người bảo cụ vì già rồi còn đạp xe đi sưu tầm làm gì nữa. Bởi vốn liếng sưu tầm của cụ, đã đủ là một khối di sản khổng lồ về dân ca ví, giặm. Nhưng không, cụ nghĩ mình còn khỏe, còn nhiệt nên sẽ đi sưu tầm, vì đó chính là nguồn sống, đam mê của cụ.

Nghệ nhân gần 60 năm đạp xe đi sưu tầm từng câu ví, giặm - Ảnh 2.

Tuổi trẻ Hà Tĩnh tặng hoa Nghệ nhân Trần Khánh Cẩm trong buổi giao lưu nhận danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân.

"Năm nay 83 tuổi rồi, nhưng trời cho còn sức khỏe nên còn đi, còn đạp xe đi sưu tầm dân ca ví, giặm. Lương thưởng không có đâu, nhưng cuộc sống này phải sống theo đam mê của riêng mình", cụ Cẩm hóm hỉnh nói.

Để lưu truyền những làn điệu ví, giặm, năm 2010, cụ Cẩm thành lập CLB dân ca Kỳ Anh do mình làm chủ nhiệm và sinh hoạt tại chính căn nhà nơi cuối làng với với 6 thành viên. Tuy nhiên, đến nay trong CLB này đã có đến hơn 20 hội viên tham gia, có trẻ đến già đầy đủ độ tuổi.

Cụ bảo, điều khiến cụ hạnh phúc nhất là đến giờ, câu ví, giặm đã có được sự truyền dạy một cách bài bản, nhưng cụ không dấu nỗi lo lắng khi để hát ví, giặm len lỏi vào trong đời sống người dân Hà Tĩnh sẽ rất khó.

 "Những làn điệu ví, giặm sản sinh ra từ hoạt động nông dân, nông thôn như ví phượng ví đi cấy, phượng vải... Giờ nói để lưu truyền trong dân rất khó vì cuộc sống quá khó khăn mà kinh phí cho mọi người tham gia sinh hoạt thì không có. Nên để thế hệ trẻ hiểu và hát được dòng nhạc dân ca này cần phải truyền dạy từ trong trường học đến đời thường ", cụ Cẩm trầm ngâm chia sẻ.

Để ghi nhận những công lao đóng góp quý báu của nghệ nhân Trần Khánh Cẩm, năm 2011 T.Ư Đoàn TNCS HCM tặng Kỷ niệm chương "Vì thế hệ trẻ" về thành tích đóng góp vào sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ và xây dựng tổ chức Đoàn, năm 2016, nghệ nhân Trần Khánh Cẩm được Nhà nước tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh và băm 2019, nghệ nhân Trần Khánh Cẩm Nhà nước tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân.

                                                                                                                                     Khánh Chi

Khánh Chi
Bình luận
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Đọ nhan sắc dàn hậu Việt qua ảnh thẻ: Tiểu Vy, Đặng Thu Thảo vẫn cực xinh đẹp khiến fans 'lụi tim'

Đọ nhan sắc dàn hậu Việt qua ảnh thẻ: Tiểu Vy, Đặng Thu Thảo vẫn cực xinh đẹp khiến fans 'lụi tim'

Văn hóa - Giải trí - 37 phút trước

Dàn Hoa hậu, Á hậu Việt vẫn khiến fans trầm trồ với nhan sắc xinh đẹp dù chỉ là qua ảnh thẻ.

Chia tay 3 tháng, hoa khôi Cà Mau phát hiện mang thai, sinh xong không cho con mang họ cha

Chia tay 3 tháng, hoa khôi Cà Mau phát hiện mang thai, sinh xong không cho con mang họ cha

Thế giới showbiz - 2 giờ trước

GiadinhNet - Khi vừa sang Mỹ để đi học thì phát hiện mang thai nên Trà Ngọc Hằng đã phải gác lại dự định và về Việt Nam sinh con.

Hoa hậu Phương Lê ly hôn: 3 con sống với bố, số phận ngôi nhà 200 tỷ được công bố

Hoa hậu Phương Lê ly hôn: 3 con sống với bố, số phận ngôi nhà 200 tỷ được công bố

Văn hóa - Giải trí - 2 giờ trước

GiadinhNet - Hôn nhân không trọn vẹn, Hoa hậu Phương Lê chọn cách ứng xử văn minh, làm bạn với chồng cũ để các con không bị tổn thương.

Từng là nam thần trong lòng chị em, tài tử Cbiz luộm thuộm trên phố, nhìn gương mặt mới thất vọng

Từng là nam thần trong lòng chị em, tài tử Cbiz luộm thuộm trên phố, nhìn gương mặt mới thất vọng

Văn hóa - Giải trí - 12 giờ trước

GiadinhNet - Bộ dạng xuề xòa của Lý Dịch Phong khiến không ít người giật mình vì không thể tin vào mắt mình.

Vợ đẹp kém 18 tuổi sinh con lần 2, “vua nhạc sàn” đậm tay chi tiền sinh hạng thương gia

Vợ đẹp kém 18 tuổi sinh con lần 2, “vua nhạc sàn” đậm tay chi tiền sinh hạng thương gia

Thế giới showbiz - 13 giờ trước

GiadinhNet - Mới đây, vợ trẻ 9X của “ông vua nhạc sàn” Lương Gia Huy đã hạ sinh con gái thứ 2.

"Thiếu úy Hạ Lam" phim Bão ngầm: Phải nhận lại sự chỉ trích, tôi đau chứ!

"Thiếu úy Hạ Lam" phim Bão ngầm: Phải nhận lại sự chỉ trích, tôi đau chứ!

Văn hóa - Giải trí - 14 giờ trước

“Bản thân tôi đã hi sinh rất nhiều cho mỗi nhân vật nhưng phải nhận lại sự chỉ trích, tôi đau chứ”, Cao Thái Hà chia sẻ.

Hậu bỏ chồng, Điêu Thuyền đẹp nhất màn ảnh đi tiệc với nhóm đàn ông, dân mạng ái ngại

Hậu bỏ chồng, Điêu Thuyền đẹp nhất màn ảnh đi tiệc với nhóm đàn ông, dân mạng ái ngại

Văn hóa - Giải trí - 15 giờ trước

GiadinhNet - Đổng Tuyền từng được báo chí ca ngợi là Điêu Thuyền đẹp nhất Cbiz nhưng hôn nhân của cô quá lận đận.

Chê rườm rà, bi kịch vô lý, khán giả đòi bỏ xem "Thương ngày nắng về"

Chê rườm rà, bi kịch vô lý, khán giả đòi bỏ xem "Thương ngày nắng về"

Xem - nghe - đọc - 17 giờ trước

Rất nhiều khán giả tỏ ra chán nản, thậm chí có người tiết lộ đã bỏ theo dõi phim "Thương ngày nắng về"...

4 nữ sinh Đại học Ngoại thương vào Chung kết Miss World Vietnam: Nhan sắc, chiều cao, học vấn đều 'không phải dạng vừa'

4 nữ sinh Đại học Ngoại thương vào Chung kết Miss World Vietnam: Nhan sắc, chiều cao, học vấn đều 'không phải dạng vừa'

Thế giới showbiz - 18 giờ trước

GiadinhNet - 4 nữ sinh Đại học Ngoại thương vào Chung kết Miss World Vietnam 2022 đều sở hữu nhan sắc xinh đẹp, chiều cao "khủng" và học vấn ấn tượng.

Đô vật vừa giành HCV Sea Games thấy đóng "578" vất vả hơn làm vận động viên

Đô vật vừa giành HCV Sea Games thấy đóng "578" vất vả hơn làm vận động viên

Xem - nghe - đọc - 18 giờ trước

GiadinhNet - Đô vật Hà Văn Hiếu chính là vận động viên vừa giành HCV Sea Games 31. Tuy nhiên trước đó anh đã là một diễn viên của phim "578".

Top