“Ngồi trên trời” ban hành pháp luật

Cũng tại phiên chất vấn, các đại biểu đã chất vấn về trách nhiệm của Bộ Tư pháp trong thẩm định, kiểm tra khi để xảy ra hàng chục nghìn văn bản có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

 

 

Chất vấn Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường, đại biểu Lê Nam (Thanh Hóa) đã thẳng thắn nêu về việc có nhiều văn bản gần đây gây bức xúc cho dư luận xã hội. Những quy định được đại biểu Lê Nam dẫn chứng cho ý kiến của mình như: Quy định cấm lắp kính trên nắp quan tài; Chó mèo cũng phải chính chủ; Ưu tiên điểm cho Bà mẹ Việt Nam anh hùng... Từ những dẫn chứng trên, đại biểu Lê Nam đặt vấn đề “có tình trạng ngồi trên trời ban hành văn bản pháp luật”.

Không đồng tình với cách đặt vấn đề trên, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường cho biết, với quy định ưu tiên điểm cho Bà mẹ Việt Nam anh hùng, Bộ GD&ĐT có ý tốt. Nhưng quy định trên không hợp lý, Bộ GD&ĐT đã rất cầu thị khi rút lại quy định này ngay sau khi có ý kiến của dư luận. Thừa nhận “đúng là có những quy định không phù hợp với thực tế”, nhưng theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp, cũng phải dần dần đưa vào cuộc sống cho văn minh, để giáo dục ý thức. Bộ trưởng Bộ Tư pháp lấy ví dụ: “Tôi nghiện thuốc lá, sang Singapore họ quy định hút thuốc trong thang máy phạt 1.000 USD nên tôi không dám hút”.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Bộ Tư pháp cũng cho rằng “không có nước nào phải ban hành nhiều thông tư như ở Việt Nam”. Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp: “Cuộc sống muôn hình vạn trạng, pháp luật chỉ quy định những cái chung nhất, nên thừa nhận vai trò giải thích pháp luật của tòa án và cho phép ban hành án lệ để giảm thiểu thông tư”.

Thực tế, Bộ Tư pháp chỉ kiểm tra chứ không kiểm  định Thông tư và Thông tư liên ngành. “Về nguyên tắc, sau 3 ngày ban hành văn bản các bộ, ngành phải gửi văn bản cho Cục kiểm tra văn bản để kiểm tra nhưng thường là chậm”, Bộ trưởng Tư pháp nói.

 

Dẫn kết quả báo cáo kết quả kiểm tra trong ban hành các văn bản quy phạm pháp luật năm 2012 của Bộ Tư pháp (phát hiện trên 10 nghìn văn bản có dấu hiệu vi phạm pháp luật, trong đó có  hơn 1.300 văn bản của Trung ương, còn lại ở địa phương), Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội Đà Nẵng, ông Huỳnh Nghĩa chất vấn về trách nhiệm của Bộ Tư pháp và Bộ trưởng trong việc để xảy ra vi phạm trên.

Cũng dẫn báo cáo của Bộ Tư pháp, đại biểu Phùng Quốc Hiển (Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính của Quốc hội) cho rằng, trong báo cáo, Bộ có nêu đã phát hiện nhiều bất hợp lý, không khả thi trong các văn bản quy phạm pháp luật nhưng tại sao Bộ chỉ thuyết phục sửa. Bên cạnh đó, có nhiều văn bản quy phạm pháp luật sai nhưng Bộ cũng chỉ dừng ở mức phê bình, nhắc nhở mà không có đề xuất xử lý cao hơn. “Phải chăng có tình trạng nể nang?”, đại biểu Phùng Quốc Hiển chất vấn.

Trả lời chất vấn hai đại biểu Huỳnh Nghĩa và Phùng Quốc Hiển, Bộ trưởng Hà Hùng Cường thông tin, không có chuyện né tránh hay nể nang trong xử lý các vi phạm. Bộ trưởng Hà Hùng Cường cung cấp thêm số liệu, từ đầu năm đến tháng 7/2013 có 172 văn bản của các bộ, ngành vi phạm, nhưng chỉ có 24 văn bản vi phạm về nội dung, trong đó 18 văn bản báo cáo đã sửa. Một số văn bản gây bức xúc lớn trong dư luận, Bộ đã báo cáo lên Chính phủ và Chính phủ cũng đã chỉ đạo xử lý. Ví dụ như việc sửa quy định ghi tên cha mẹ trong chứng minh thư và hiện nay đang sửa quy định cấm lắp kính trên nắp quan tài. Bộ trưởng Hà Hùng Cường giải thích thêm, trong kiểm tra văn bản có 4 nội dung kiểm tra (3 nội dung về kỹ thuật, 1 nội dung về nội dung văn bản), do đó đối với những vi phạm về kỹ thuật thì Bộ đề nghị sửa chữa.

Trước quan điểm của đại biểu Nguyễn Bá Thuyền (Lâm Đồng) về việc người dân có quyền khởi kiện các văn bản pháp luật vi phạm hay không, Bộ trưởng Hà Hùng Cường cho biết không có nước nào quy định Nhà nước phải bồi thường khi ban hành các văn bản không đúng. Nhưng khi sửa luật Tố tụng hành chính, sẽ nghiên cứu xem người dân có quyền được kiện các văn bản sai hay không.

 

Cũng tại phiên chất vấn của Thường vụ Quốc hội ngày 20/8, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên & Môi trường Nguyễn Minh Quang đã trả lời chất vấn các vấn đề liên quan đến kết quả cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu đất (sổ đỏ), tình trạng sử dụng đất lãng phí, khiếu kiện kéo dài liên quan đến đất đai và việc cấp phép quản lý hoạt động khai thác khoáng sản. Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang cho biết, Bộ rất quyết tâm thực hiện Nghị quyết của Quốc hội trong việc hoàn thành cấp sổ đỏ lần đầu vào cuối năm 2013. Tuy nhiên, theo Bộ trưởng, việc cấp sổ đỏ tại một số địa phương đang gặp khó khăn do thiếu kinh phí trong thực hiện đo vẽ hồ sơ địa chính, số kinh phí còn thiếu tính đến hết 2012 đã lên tới 1.000 tỷ đồng.