Nhạc sĩ Văn Cao từng đi trừ khử Việt gian!

Ít ai biết rằng, nghệ sĩ tài hoa Văn Cao từng một thời làm "hiệp sĩ", còn nhà văn đường rừng nổi tiếng Lan Khai từng bị vợ "lừa" cho một vố đau…

 

Nhạc sĩ Văn Cao từng làm "hiệp sĩ"!

Nhạc sĩ Văn Cao đi vào lịch sử âm nhạc Việt Nam với một loạt các bài hát nổi tiếng. Nhưng ít ai biết rằng, bên cạnh con người nghệ sĩ tài hoa, Văn Cao còn là một "hiệp sĩ" thực thụ. Câu chuyện ông từng tham gia đội ám sát trước Cách mạng tháng Tám dù được truyền tai nhau một cách đứt quãng, nhưng đã khiến không ít người mê nhạc Văn Cao xôn xao, bán tín bán nghi.

 

Nhạc sĩ Văn Cao

Theo lời nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo, nhạc sĩ Văn Cao từng làm hiệp sĩ là chuyện có thật 100%. Sinh thời, trong một cuộc nhậu, nhạc sĩ Văn Cao từng kể cho nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo rằng hồi năm 1944, Văn Cao buồn chán vô cùng vì làm nghệ thuật như vẽ tranh, sáng tác nhạc, viết truyện ngắn, làm thơ đều không có tiền để sống. Đúng lúc ấy, nhạc sĩ gặp lại một người quen cũ là ông Vũ Quý - một cán bộ cách mạng, từng khuyến khích cho những sáng tác của Văn Cao. Trong đó, bài "Tiến quân ca" sau này trở thành Quốc ca có công sức đóng góp không nhỏ của ông Vũ Quý.

Đó là thời điểm mùa đông đói rét, ảm đạm năm 1944, người chết đói nằm dọc các ngả đường, các con ngõ. Văn Cao cũng không đủ tiền sinh sống, phải nhờ mấy người bạn hoạ sĩ nuôi cơm và giúp cho phương tiện làm việc. Bỗng một hôm Văn Cao gặp đồng chí Vũ Quý trước ga Hàng Cỏ. Vũ Quý liền đưa Văn Cao đến nhà một người thợ giày ở đầu ngõ chợ Khâm Thiên để ăn cơm tháng và giao nhiệm vụ đầu tiên là soạn một bài hát cho quân đội cách mạng. Bài "Quốc ca" hùng tráng đã được khởi đầu như vậy. Văn Cao viết ca khúc này trong một căn gác nhà người bạn tại 171 phố Mông - grăng, nay là phố Nguyễn Thượng Hiền.

Sau đó anh Vũ Quý giao cho Văn Cao một khẩu súng và đưa ông tham gia vào đội vũ trang. Thế là chàng thanh niên 21 tuổi Văn Cao đã toại nguyện, trở thành đội viên của đội ám sát có tên gọi là Đội danh dự Việt Minh. Cuối mùa Xuân năm 1945, Văn Cao mang theo súng, đi từ Hà Nội xuống Hải Phòng, nơi ông từng sống thủa thiếu thời, để trừ khử tên Việt gian thân Nhật ĐPP. Văn Cao cải trang ngồi ở vườn hoa Đưa Người đợi người liên lạc là Trần Khánh (sau này Trần Khánh trở thành một ca sĩ có tiếng). Một lát sau, Trần Khánh đến báo tin: ĐPP đang hút thuốc phiện ở phố Đông Kinh. Văn Cao liền dựng xe đạp ở cửa, đi vào tuyên bố tử hình tên này. ĐPP định tháo chạy nhưng bị Văn Cao bắn ngay tại cửa. Bắn xong, Văn Cao lấy xe đạp phóng về nhà Doãn Tòng, cải trang rồi rời khỏi thành phố trước khi lệnh thiết quân luật ban bố.

Mùa hè năm 1945, Thành uỷ Hà Nội giao cho Văn Cao danh sách những tên Việt gian cần trừ khử. Văn Cao lại cải trang thành ăn mày để thi hành bản án với một tên Việt gian. Nhưng tên này dường như đã được báo trước hoặc có linh tính thế nào đó nên đã chuồn mất. Nhạc sĩ nổi tiếng trở về Hà Nội, cùng một đồng chí tên là Mẫn quyết tiêu diệt tên Việt gian thân Nhật này. Hai người lần theo mật báo, chờ sẵn ở hiệu ảnh Hưng Kỳ trên phố Hàng Trống. Khi Văn Cao tiến đến gần chiếc xe đạp của hắn thì nghe tiếng súng nổ. Một tên Việt gian khác rút súng định bắn Văn Cao thì Mẫn đã nhanh tay bắn trước khiến tên này gục tại chỗ. Tên kia định tẩu thoát. Nhạc sĩ chạy theo định bắn tiếp nhưng nghe tiếng súng nổ, người đổ ra đông quá. Cuối cùng, hai người đành lẩn nhanh vào đám đông đi về phố Mai Hắc Đế. Một lần khác, Văn Cao cùng Nguyễn Đình Thi đứng trên gác của phố Bảo Khánh để theo dõi phái đoàn tuần hành ủng hộ chính phủ Trần Trọng Kim. Chợt Văn Cao thốt lên ngạc nhiên khi thấy đi đầu đoàn lại là hai nhà thơ nổi tiếng thời Thơ Mới, tay mỗi người cầm một lá cờ quẻ li. Văn Cao giận quá định rút súng ra. Nhưng Nguyễn Đình Thi nhanh tay kịp ngăn lại, bảo là đang tranh thủ giác ngộ hai vị này, lôi kéo họ về phía cách mạng.

Dù chỉ trực tiếp tiêu diệt được một tên Việt gian ĐPP nhưng tiếng tăm của Văn Cao lúc bấy giờ nổi như cồn với tư cách nghệ sĩ - hiệp sĩ, làm vinh dự lây cho giới nghệ sĩ đang hướng về cách mạng.

Nhà văn Lan Khai bị vợ… lừa!

Trong lịch sử văn học trước 1945, nhà văn Lan Khai (tên thật là Nguyễn Đình Khải) được xem là một cây bút sung mãn, một nhà văn "đường rừng" sáng giá. Tên tuổi của ông đã sống mãi cùng lịch sử văn học Việt Nam với những tác phẩm nổi tiếng như "Truyện đường rừng", "Ai lên phố Cát", "Gái thời loạn"...

 

Chân dung nhà văn Lan Khai.

Nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo cho hay, biệt danh "Nhà văn đường rừng" là do giới văn chương Bắc Hà tặng cho Lan Khai, bởi ông  chuyên viết các truyện về các vùng thượng du phía Bắc, chốn vùng núi cao rừng thẳm, vì thế ông còn có bút danh khác là Lâm Tuyền Khách. Còn theo nhà văn Nguyễn Vỹ, bạn của Lan Khai, thì ông là một nghệ sĩ đa tài, vừa là văn sĩ, hoạ sĩ rất tài tử thời tiền chiến. Thủa sinh thời, Lan Khai đa tài, được rất nhiều cô gái ái mộ. Hồi Lan Khai xuất bản tiểu thuyết Cái hột mận được rất nhiều người yêu thích, ông nhận được rất nhiều thư của phụ nữ. Trong số ấy có một lá thư khiến ông vô cùng xúc động. Phong bì thư màu xanh đóng giấy nhà dây thép (bưu điện) Hà Nội; lá thư cũng màu xanh, nét chữ khá bay bướm. Lan Khai đã đưa lá thư này cho Nguyễn Vỹ đọc.

"Thưa ông Lan Khai, tác giả tiểu thuyết Cái hột mận. Em xin gửi lời thành thật hoan nghênh tất cả các quyển truyện đường rừng của ông. Riêng quyển Cái hột mận vừa xuất bản, thật là một kiệt tác. Em ao ước hân hạnh được gặp ông để tỏ lòng ái mộ của em. Vậy nếu ông không bận gì thì 8 giờ tối thứ 7 tuần này, xin ông vui lòng quá bộ đến hồ Trúc Bạch, khỏi chùa Trấn Quốc một tí (đường Thanh Niên bây giờ). Em sẽ chờ ông tại đấy.

Thưa ông, ông sẽ trông thấy một thiếu nữ 18 tuổi đứng chờ ông bên gốc cây, mặc áo màu bordeaux, tay cầm quyển Cái hột mận. Em đấy ông ạ. Em sẽ đến đấy đúng 8 giờ, là lúc vắng người. Nếu quá 8 giờ 30 ông không lại, thì chắc là ông bận việc, em sẽ về. Trời! em ước mong sao được gặp nhà văn tài hoa mà em thường mơ tưởng. Em xin dừng bút tại đây với tất cả hy vọng tốt đẹp ngập tràn trề lòng em. Bella Nhung".

 

Bìa cuốn sách "Cái hột mận" của nhà văn Lan Khai.

Nguyễn Vỹ đọc thư xong, khuyên Lan Khai nên đi gặp. Lan Khai chải tóc bóng mượt, thoa một chút phấn cho đỡ đen, áo quần bảnh bao. Đúng 8 giờ tối thứ 7 đó, ông đến điểm hẹn và phát hiện ra bóng nàng đứng chờ bên gốc cây, quay lưng về phía ông như là đang ngắm mặt hồ xôn xao bóng nước. Lan Khai đến gần, đánh bạo đặt tay lên vai nàng, cảm động nói: Em là Bella Nhung? Nàng từ từ quay lại. Hoá ra đấy là người vợ thứ hai của ông. Lan Khai trấn tĩnh lại, hỏi với giọng kìm lại sự tức giận: “Mợ đứng chờ ai đây?”. “Thưa ông, em chờ ông Lan Khai, tác giả Cái hột mận ạ”. “Mợ đánh lừa tôi hả?”. Lan Khai giận run người, bỏ về rất nhanh. Chị vợ thì mỉm cười đắc chí, đủng đỉnh theo sau.

 

Lã Xưa