Nhiều bức xúc quanh việc cấp phép biểu diễn 300 ca khúc

Với những ca khúc đi vào lịch sử như “Tiến quân ca” thì dù “cấp phép” hay “cập nhật” cũng được coi là không cần thiết. Ảnh: TL

Cập nhật chứ không phải cấp phép?

Trước thông tin này, nhà văn Nguyễn Quang Vinh chất vấn rằng: “Đến như nhận thức của học sinh Tiểu học cũng có thể giải “bài toán” đơn giản này: Chỉ cần công bố những bài hát bị cấm sử dụng hoặc chưa xét duyệt thì những bài hát còn lại mặc nhiên được sử dụng, đơn giản như vậy thôi. Người ta chỉ cập nhật bài hát mới được cấp phép chứ chả ai lại đưa những bài đã hát mấy chục năm vào chung danh sách "bài hát cấp phép phổ biến". Điều đó cho thấy, cách thức quản lý hiện nay của Cục Nghệ thuật biểu diễn chưa thật sự hiệu quả, nếu không muốn nói là "nhận thức rất có vấn đề". Vì nó gây rối cho người sử dụng”.

Nhiều nhạc sĩ, nghệ sĩ khi biết thông tin này cũng đồng loạt phản ứng. Theo họ, ca khúc “Tiến quân ca” vốn là Quốc ca của đất nước, được Quốc hội phê chuẩn thì tại sao lại phải cần đến cái văn bản cho phép phổ biến của một đơn vị như Cục Nghệ thuật biểu diễn? Khi chúng tôi hỏi cảm xúc của nhạc sĩ Văn Thao - con trai của cố nhạc sĩ Văn Cao thì ông tỏ ra khá bức xúc nhưng từ chối bình luận thêm. Vì theo ông: “Không có ngôn từ nào để biểu đạt hết sự quan liêu và ngớ ngẩn này”. Ông cũng cho rằng, “Tiến quân ca” đã thuộc về nhà nước, nhân dân nên hãy để công chúng lên tiếng sẽ khách quan hơn.

Trước những phản ứng này, ngày 21/5, Cục Nghệ thuật biểu diễn đã phải phát đi thông báo cho rằng việc một số bài báo phản ánh: Cục Nghệ thuật biểu diễn cấp phép trên 300 bài hát "nhạc đỏ" là chưa đúng với bản chất của vấn đề. Cục Nghệ thuật biểu diễn chỉ cập nhật thêm 300 bài hát này vào danh mục các ca khúc đã phổ biến rộng rãi, chứ không phải cấp phép mới đối với 300 bài hát nói trên. Việc này nhằm thực hiện ý kiến chỉ đạo của Bộ VH-TT&DL trong việc rà soát, cập nhật, bổ sung vào danh mục các bài hát sáng tác trước năm 1975. Cục Nghệ thuật biểu diễn đã tiến hành rà soát đợt đầu và cập nhật, bổ sung vào danh mục 300 ca khúc đã phổ biến rộng rãi trong những năm qua để đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng.

Tuy nhiên, cách giải thích này cũng không nhận được sự đồng tình của công chúng. Các ca khúc đã phổ biến mấy chục năm qua, sao bây giờ lại phải cập nhật làm gì? Thay vào đó, nên dành thời gian để rà soát lại các ca khúc có vấn đề, đưa vào danh mục “chưa được cấp phép phổ biến”. Việc này được cho là thuận lợi hơn về mặt thủ tục hành chính, thế nhưng cho đến nay, Cục Nghệ thuật biểu diễn vẫn chưa thể hoàn thiện như mong muốn của đa số công chúng.

Vừa hứa đã lại mắc

Trước đó, trong cuộc họp báo thường kỳ của Bộ VH-TT&DL hồi tháng 4, xung quanh vụ việc Cục Nghệ thuật biểu diễn tạm dừng 5 ca khúc sáng tác trước năm 1975 (gồm “Cánh thiệp đầu xuân”, “Con đường xưa em đi”, “Rừng xưa”, “Chuyện buồn ngày xuân”, “Đừng gọi anh bằng chú”), đã có ý kiến đề cập đến việc vì sao không cập nhật danh mục các ca khúc chưa được cấp phép để hạn chế những câu chuyện "ngược đời" như vừa qua, báo chí dẫn lời ông Đào Đăng Hoàn - Phó Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn rằng: “Làm sao chúng tôi thu thập được tất cả bài hát của Việt Nam, những bài sáng tác ở nước ngoài để lên danh sách? Tất cả phải thông qua xin phép. Chúng tôi thẩm định thấy không được mới cấm, chứ bây giờ tạo ra danh sách này là điều không tưởng”. Tuy nhiên, trao đổi với PV Báo Gia đình & Xã hội chiều 22/5, ông Đào Đăng Hoàn lại cho biết: “Sắp tới sẽ công bố và hiện Cục đang làm rồi”.

Sau vụ việc tạm dừng 5 ca khúc trước năm 1975, Cục Nghệ thuật biểu diễn đã phải tổ chức kiểm điểm các cá nhân liên quan, đồng thời "thu hồi" lại quyết định tạm dừng trước đó. Với vụ việc lần này, chưa biết tình hình sẽ thế nào, nhưng có nhạc sĩ cho rằng, với cách thức làm việc như hiện tại, câu chuyện tương tự sẽ còn tiếp diễn. Theo nhạc sĩ Văn Thao, vấn đề là hiện nay, Bộ VH-TT&DL cần phải quy định lại chức năng nhiệm vụ của Cục Nghệ thuật biểu diễn trong vai trò thẩm định ca khúc. Vai trò này không nên giao cho Cục.

Trước đó, Cục Nghệ thuật biểu diễn cho biết, xung quanh những vấn đề cấp phép, thẩm định ca khúc... Cục đã làm đúng tinh thần của Nghị định 15 của Chính phủ, đồng thời cho biết, sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, sửa đổi, hoàn thiện các quy định pháp luật về công tác quản lý, cấp phép phổ biến đối với các bài hát sáng tác trước năm 1975 và bài hát do người Việt Nam định cư tại nước ngoài sáng tác.

Thảo Nguyên