Nhiều ca viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang, cách nhận biết và xử trí đúng
Thời gian gần đây, có nhiều trường hợp đã đến Bệnh viện Da liễu TPHCM để khám do bị viêm da tiếp xúc bởi kiến ba khoang gây ra. Vậy làm gì để phòng và cách xử trí thế nào?
Ghi nhận thực tế, hàng năm vào khoảng tháng 8 đến tháng 10, rất nhiều người bệnh bị viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang phải đi khám với tổn thương da là các dát đỏ thành dải, rải rác có thể kèm theo mụn nước, mụn mủ chủ yếu ở vùng da hở, kèm theo cảm giác ngứa rát nhiều.
Triệu chứng viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang
Kiến ba khoang thuộc bộ cánh cứng, loài côn trùng này có thân mình thon, dài (dài 0,5 - 1,5cm), có hai màu đỏ và đen. Chúng thường sống ở các ruộng lúa, vườn cây, ven bờ suối hoặc dưới tán cây ở các bìa rừng, bãi rác thải, công trình đang xây dựng,... Chúng thường xuất hiện và phát triển vào đầu mùa mưa khi có độ ẩm cao, nhất là sau các cơn mưa lớn đầu mùa, rất thích ánh sáng đèn ban đêm nên thường bay vào đèn, vào nhà khi sáng đèn.
Do trong cơ thể kiến ba khoang có chứa độc tố pederin. Lượng chất độc pederin có độc tính rất mạnh, độc chất này cũng có hoạt tính gây bỏng , vì thế khi tiếp xúc vào da có thể gây bỏng, rát đôi khi hoại tử vùng da nếu tiếp xúc lượng lớn độc tố Pederin.
Mặc dù côn trùng cánh cứng thường không đốt, cắn người nhưng nhiều loài có chứa các chất hóa học có thể gây thương tổn da người. Hầu hết các thương tổn là do khi bọ cánh cứng đậu vào da, bị giết đập, chà xát làm cho các hóa học này được giải phóng ra ngoài tiếp xúc với da .
![Nhiều ca viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang, cách nhận biết và xử trí đúng- Ảnh 1. Nhiều ca viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang, cách nhận biết và xử trí đúng- Ảnh 1.](https://giadinh.mediacdn.vn/296230595582509056/2024/7/21/kien-ba-khoang-1-16854429013541617422940-1721571577828-1721571578044420930795.jpg)
Hình ảnh tổn thương do kiến ba khoang.
Kiến ba khoang thường hoạt động vào ban đêm, lúc mọi người đang ngủ nên sáng sớm thức dậy, các triệu chứng thường thấy:
- Tổn thương trên da thường xuất hiện tại vùng da hở ở một số vị trí như mặt, cổ, gáy, hai tay và chân. Ban đầu, vùng da bị tổn thương sẽ có dấu hiệu bị tấy đỏ thành vệt dài hoặc thành đám kèm theo đó là cảm giác bỏng rát và ngứa.
- Tổn thương cơ bản có dạng dát đỏ, thành vệt, thành đám, nền hơi cộm, trên có mụn nước hoặc mụn mủ nhỏ li ti, ở giữa có vùng hơi lõm màu vàng nâu.
- Tổn thương có thể gặp hình ảnh dạng đối xứng qua nếp gấp như ở khuỷu tay, khoeo chân, nách theo kiểu tổn thương hôn nhau (kissing lesion).
- Thông thường với những trường hợp nhẹ thì khoảng vài ngày sau đó các mụn nước này có thể tự khô và đóng vảy, sau đó tự lành nhưng khi lành thường để lại những sẹo thâm hay những dát mảng tăng sắc tố sau viêm.
- Một số trường hợp bị nặng, vùng da bị tổn thương diện rộng có thể bị loét hoại tử và nhiễm trùng kèm theo các dấu hiệu toàn thân như sốt, mệt mỏi, nổi hạch và sưng nóng đỏ đau tại chỗ.
Xử trí khi bị viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang
Khi phát hiện thấy tổn thương do kiến ba khoang cần rửa sạch vùng da bị phơi nhiễm bằng nước sạch, nước muối sinh lý để giảm bớt độc tố thẩm thấu nhanh vào da, hạn chế phản ứng viêm tại chỗ và lan rộng ra vùng da khác.
Người bệnh không tiếp xúc các vùng da lành với vùng da bị dính độc tố pederin. Tránh gãi hay chà mạnh lên vùng da bị tổn thương.
Tuyệt đối không nên tự tìm cách chữa cho mình tại nhà bằng cách đắp các loại lá trong dân gian bởi có thể khiến vết thương lan rộng và bị nhiễm trùng.
Nên đến các cơ sở có bác sĩ chuyên khoa da liễu để thăm khám và chẩn đoán chính xác từ đó có phương án điều trị đúng và an toàn.
Sau khi thăm khám, bác sĩ có thể chỉ định cho bệnh nhân sử dụng một số loại thuốc rửa, thuốc bôi, thuốc uống tùy theo tình trạng của bệnh: Bôi thương tổn bằng các thuốc Corticoid phối hợp với kháng sinh, uống kháng Histamin để chống ngứa, tùy mức độ nặng nhẹ của bệnh có thể dùng đường uống thêm Corticoid hoặc kháng sinh…
![Nhiều ca viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang, cách nhận biết và xử trí đúng- Ảnh 2. Nhiều ca viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang, cách nhận biết và xử trí đúng- Ảnh 2.](https://giadinh.mediacdn.vn/296230595582509056/2024/7/21/base64-16324642522741987226349-1721571579081-17215715792221894480109.png)
Khi da xuất hiện trình trạng như trên, nên đến khám tại bệnh viện hoặc các bác sĩ chuyên khoa.
Cách phòng tránh viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang
Nhà nên sử dụng lưới các cửa sổ và cửa ra vào, hạn chế mở cửa nhiều, nên buông rèm cửa để tránh kiến ba khoang bay vào nhà, nhất là trong những ngày mưa lớn.
Khi nhìn thấy kiến ba khoang, tuyệt đối không được dùng tay nghiền nát hoặc chà xát chúng trên thân mình để tránh độc tố pederin tiết ra.
Có thể dùng bình xịt côn trùng để xua đuổi kiến khỏi nơi ở. Vệ sinh môi trường, phát quang bụi rậm, cây cỏ xung quanh nhà, vì đây là nơi trú ẩn tốt cho kiến ba khoang. Khi đi làm việc trên đồng ruộng, vườn cây nhất là mùa cần dùng phương tiện bảo hộ lao động.
Chú ý: Viêm da tiếp xúc kích ứng do kiến ba khoang là một bệnh thường xuất hiện theo mùa, chiểm tỉ lệ nhiều đầu mùa mưa. Nhiều trường hợp bệnh nhân tự bôi các loại thuốc không đúng gây nên các biến chứng nặng, nguy hiểm cho sức khỏe. Vì vậy, người dân biết cách phòng tránh bệnh viêm da tiếp xúc kích ứng do kiến ba khoang, nếu tự phát hiện có biểu hiện bệnh lý nên đến khám tại cơ sở y tế để điều trị kịp thời.
![5 thói quen ăn uống 'đầu độc' thực quản, gây đột biến tế bào, dẫn đến ung thư](https://giadinh.mediacdn.vn/zoom/260_163/296230595582509056/2024/9/8/avatar1725755391360-1725755391740197388550.jpg)
5 thói quen ăn uống 'đầu độc' thực quản, gây đột biến tế bào, dẫn đến ung thư
Bệnh thường gặp - 28 phút trướcThực quản đóng vai trò quan trọng trong hệ thống tiêu hóa. Tuy nhiên, hàng ngày nhiều người lại đang 'đầu độc' nó bởi 5 thói quen ăn uống này.
![Người phụ nữ ở Phú Thọ gặp nguy hiểm khi mang thai ngoài tử cung, đây là 3 dấu hiệu cảnh báo!](https://giadinh.mediacdn.vn/zoom/260_163/296230595582509056/2024/9/6/thumb-chua-ngoai-tu-cung-17256191149131111734356-1725619136004316985151.jpg)
Người phụ nữ ở Phú Thọ gặp nguy hiểm khi mang thai ngoài tử cung, đây là 3 dấu hiệu cảnh báo!
Bệnh thường gặp - 9 giờ trướcGĐXH - Phụ nữ chậm kinh, thử thai lên 2 vạch nhưng kết quả siêu âm không thấy túi thai trong buồng tử cung thì rất có thể bạn đang gặp hiện tượng thai nằm ngoài tử cung.
![Chợ Việt có 1 loại củ rẻ tiền tốt ngang nhân sâm, tăng cường miễn dịch, kiểm soát đường huyết đến giảm cân cực hiệu quả](https://giadinh.mediacdn.vn/zoom/260_163/296230595582509056/2024/9/7/cu-dong-17257062729531869118266-80-0-1280-1920-crop-1725706411664957268298.jpg)
Chợ Việt có 1 loại củ rẻ tiền tốt ngang nhân sâm, tăng cường miễn dịch, kiểm soát đường huyết đến giảm cân cực hiệu quả
Bệnh thường gặp - 13 giờ trướcGĐXH - Củ dong hay còn gọi là củ dong riềng mang lại nhiều giá trị dinh dưỡng, lợi ích sức khỏe mà không phải ai cũng biết.
![Bí đỏ cực bổ dưỡng nhưng những người này không nên ăn kẻo 'gậy ông đập lưng ông'](https://giadinh.mediacdn.vn/zoom/260_163/296230595582509056/2024/9/7/avatar1725687862862-17256878633051646940884-0-43-269-474-crop-17256879243631360360654.jpg)
Bí đỏ cực bổ dưỡng nhưng những người này không nên ăn kẻo 'gậy ông đập lưng ông'
Bệnh thường gặp - 19 giờ trướcBí đỏ với hương vị ngọt ngào và giá trị dinh dưỡng cao, được xem là một "thần dược" cho sức khỏe. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể hưởng lợi từ loại quả này. Một số đối tượng cần đặc biệt thận trọng khi tiêu thụ bí đỏ, nếu không có thể "gậy ông đập lưng ông".
![Uống nước ấm khi bụng đói có tác dụng gì?](https://giadinh.mediacdn.vn/zoom/260_163/296230595582509056/2024/9/6/avatar1725645968276-1725645968575959322602-3-90-274-523-crop-1725646007141223759342.jpg)
Uống nước ấm khi bụng đói có tác dụng gì?
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcNhiều người thường uống nước khi bụng đói, lúc vừa mới thức dậy, vậy uống nước ấm khi bụng đói có tác dụng gì?
![Loại quả đặc sản mùa thu, người bệnh tiểu đường cần biết điều này khi ăn để phòng biến chứng, kéo dài tuổi thọ](https://giadinh.mediacdn.vn/zoom/260_163/296230595582509056/2024/9/6/nguoi-benh-tieu-duong-an-qua-hong-17256173459001207242170-0-25-350-585-crop-1725617423294392457893.jpg)
Loại quả đặc sản mùa thu, người bệnh tiểu đường cần biết điều này khi ăn để phòng biến chứng, kéo dài tuổi thọ
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcGĐXH - Người bệnh tiểu đường vẫn có thể ăn được quả hồng mặc dù có vị ngọt. Tuy nhiên cần ăn có chừng mực với số lượng ít và cần biết đặc tính của loại quả này để tránh.
![9 tác hại của việc lười tập thể dục](https://giadinh.mediacdn.vn/zoom/260_163/296230595582509056/2024/9/5/avatar1725528147488-172552814785566163481.jpg)
9 tác hại của việc lười tập thể dục
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcLười tập thể dục là một trong những thói quen xấu gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe. Hãy duy trì thói quen vận động ngay hôm nay để bảo vệ sức khỏe, giảm nguy cơ gặp phải các tình trạng sức khỏe dưới đây.
![Loại rau giúp kiểm soát đường huyết, người bệnh tiểu đường nên ăn thường xuyên](https://giadinh.mediacdn.vn/zoom/260_163/296230595582509056/2024/9/5/nguoi-benh-tieu-duong-an-rau-chum-ngay5-1725526590871791750915-77-0-532-728-crop-17255265976631732955899.jpg)
Loại rau giúp kiểm soát đường huyết, người bệnh tiểu đường nên ăn thường xuyên
Bệnh thường gặp - 2 ngày trướcGĐXH - Một số loại thực vật có khả năng làm hạ đường huyết ở người tiền tiểu đường và người bệnh tiểu đường, trong đó phải kể đến rau chùm ngây.
![Phát hiện mới về lợi ích của đi bộ hàng ngày](https://giadinh.mediacdn.vn/zoom/260_163/296230595582509056/2024/9/3/avatar1725374268041-17253742685271412878578.jpg)
Phát hiện mới về lợi ích của đi bộ hàng ngày
Bệnh thường gặp - 3 ngày trướcThói quen đi bộ hàng ngày đã được chứng minh tốt cho tâm trí và cơ thể. Tuy nhiên, ngoài những điều chúng ta đã biết, đi bộ còn mang lại nhiều lợi ích hơn thế.
![9 cách ăn uống lành mạnh và tránh tăng cân](https://giadinh.mediacdn.vn/zoom/260_163/296230595582509056/2024/9/3/avatar1725373022508-17253730230901930410655.jpg)
9 cách ăn uống lành mạnh và tránh tăng cân
Bệnh thường gặp - 3 ngày trướcTrong kỳ nghỉ lễ kéo dài, nhiều người thường tăng cân do không tránh khỏi những bữa liên hoan… Vì vậy, nên có kế hoạch ăn uống lành mạnh để vừa có bữa ăn ngon miệng vừa kiểm soát cân nặng hiệu quả.
![Loại rau giúp kiểm soát đường huyết, người bệnh tiểu đường nên ăn thường xuyên](https://giadinh.mediacdn.vn/zoom/300_188/296230595582509056/2024/9/5/nguoi-benh-tieu-duong-an-rau-chum-ngay5-1725526590871791750915-77-0-532-728-crop-17255265976631732955899.jpg)
Loại rau giúp kiểm soát đường huyết, người bệnh tiểu đường nên ăn thường xuyên
Bệnh thường gặpGĐXH - Một số loại thực vật có khả năng làm hạ đường huyết ở người tiền tiểu đường và người bệnh tiểu đường, trong đó phải kể đến rau chùm ngây.