Nhiều đại biểu đồng tình về cơ chế đặc thù cho TP Hồ Chí Minh

Đại biểu Nguyễn Thái Học khẳng định, đây là thời điểm chín muồi để Quốc hội ban hành cơ chế, chính sách đặc thù cho TP HCM. Ảnh: Ngọc Thắng

“Sức nóng” đang lan tỏa mọi ngóc ngách TP HCM

Theo đại biểu Nguyễn Thái Học (đoàn Phú Yên), với mong muốn tạo cơ chế, chính sách đột phá cho nhiều địa phương phát triển, trong những ngay qua, cùng với sự quan tâm, tìm hiểu về cơ chế, chính sách trong dự thảo Luật Đơn vị hành chính kinh tế đặc biệt, các đại biểu Quốc hội và nhiều người dân dành sự quan tâm, tìm hiểu đến những nội dung trong dự thảo nghị quyết của Quốc hội về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TPHCM. Đây là sự quan tâm không chỉ thể hiện trách nhiệm mà còn xuất phát từ tình cảm, sự tin tưởng, kỳ vọng của đại biểu Quốc hội, của mỗi người dân đối với quá trình phát triển của TPHCM, thành phố mang tên Bác. “Là người sinh ra ở miền Trung và có thời gian được sống, học tập ở TPHCM, tôi nhận thức sâu sắc truyền thống năng động, sáng tạo, đi trước trong cách nghĩ, cách làm, mang lại hiệu quả tích cực của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố, được thể hiện trên nhiều lĩnh vực, để từ đó được tổng kết, nhân rộng trong phạm vi cả nước” - đại biểu Học nói.

Đại biểu Học khẳng định, đây là thời điểm chín muồi để Quốc hội ban hành cơ chế, chính sách đặc thù cho TPHCM. Từ chủ trương của Bộ Chính trị, báo cáo đề nghị giải trình của UBND TPHCM đến nội dung tờ trình của Chính phủ, dự thảo nghị quyết của Quốc hội là quá trình chuẩn bị nghiêm túc, chu đáo và đầy trách nhiệm, thể hiện sự cần thiết, tính cấp bách của vấn đề. TPHCM là đô thị đặc biệt, có quy mô dân số và mật độ dân số lớn nhất, trung tâm kinh tế lớn nhất, thu nhập đầu người cao nhất, là địa phương đóng góp ngân sách lớn nhất cả nước. Theo báo cáo của UBND TPHCM thì sau hơn 30 năm đổi mới, cơ chế chính sách phát triển của TPHCM tương tự như các địa phương khác trong cả nước. Chính cơ chế, chính sách hiện hành này đã không còn phù hợp mà đã bộc lộ sự kìm hãm, không tạo điều kiện cho thành phố phát huy các tiềm năng, lợi thế để phát triển. Do đó, việc có cơ chế, chính sách đặc thù cho thành phố là yêu cầu mang tính khách quan và công bằng.

Trong phần thảo luận, đại biểu Phạm Trọng Nhân, đoàn Bình Dương phát biểu: “Chỉ còn 4 ngày nữa Quốc hội sẽ chính thức bấm nút thông qua Nghị quyết thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TPHCM. Sức nóng của buổi thảo luận không chỉ trong phòng họp Diên Hồng ngày hôm nay mà những ngày qua còn lan toả trong từng ngóc ngách của thành phố, nơi hơn 8 triệu nhịp đập trái tim đang đợi chờ và dõi theo quyết định của Quốc hội. Chắc chắn giây phút được tán thành thông qua (Nghị quyết) sẽ là một dấu mốc lịch sử cho sự phát triển của thành phố, nhưng kết quả đó không phải chiến thắng của riêng thành phố mà đó chính là chiến thắng của tất cả chúng ta về sự sẻ chia, đồng cảm. Đó là chiến thắng của sự vượt lên trên tư duy cục bộ, bản ngã địa phương để hướng đến sự thống nhất trong tư duy phát triển, không chỉ riêng của thành phố mà trên hết đó chính là phát triển vì cả nước và cho cả nước”.

5 thách thức lớn nếu không có cơ chế đặc thù

Đại biểu Thạch Phước Bình (đoàn Trà Vinh) bày tỏ quan điểm cơ bản tán thành với dự thảo nghị quyết. Ông Bình cho biết, qua 30 năm đổi mới TPHCM là đầu tàu kinh tế lớn nhất cả nước với các số liệu chủ yếu như: Tăng trưởng GDP bình quân 10,7%/năm, bằng 1,6 lần so với bình quân cả nước là 6,6%. Tỷ trọng trong GDP cả nước tăng dần từ 16,7% năm 1996 lên 21,6% năm 2016. Thu ngân sách chiếm 28% tổng thu ngân sách cả nước. Dân số chiếm gần 9% dân số cả nước, mức đóng góp 28% ngân sách cả nước thì mức đóng góp vào ngân sách bình quân của một người dân thành phố bằng 3 lần mức đóng góp bình quân của một người dân cả nước.

Đạt được những thành tựu nêu trên là do TPHCM trong thời gian qua đã phát huy lợi thế của mình về cơ cấu kinh tế hiện đại, lực lượng lao động mới, chất lượng cao, số lượng doanh nghiệp lớn nhất cả nước, kinh tế tư nhân phát triển mạnh, năng suất lao động cao nhất cả nước. TPHCM còn là trung tâm tài chính và có truyền thống năng động, sáng tạo. Tuy nhiên, 15 - 20 năm tới TPHCM có tiếp tục là đầu tàu kinh tế như vừa qua hay không, có tiếp tục đóng góp vào ngân sách như thời gian vừa qua được hay không là một câu hỏi lớn. Theo ý kiến của chuyên gia cũng như nghiên cứu báo cáo của UBND TPHCM, thành phố đang đối mặt với 5 thách thức lớn mà nếu không có cơ chế, chính sách đặc thù thì không thể giải quyết được như một số đại biểu đã phân tích. Ảnh hưởng nghiêm trọng đến phát triển thành phố, đó là kết cấu hạ tầng không theo kịp, cản trở phát triển. Thu hút đầu tư nước ngoài và xuất khẩu trong thời gian gần đây giảm. Tỷ lệ ngân sách giữ lại cho phát triển còn thấp, tỷ lệ người nghiện ma túy, vi phạm pháp luật cao nhất cả nước, tỷ suất sinh thấp nhất cả nước.

Theo tính toán của các chuyên gia cho thấy, nếu không có cơ chế, chính sách đặc thù để phát triển trong thời gian tới, tốc độ tăng trưởng kinh tế của thành phố sẽ giảm sút liên tục. Cụ thể, nếu tốc độ tăng trưởng giai đoạn 2006-2010 là 11,4%/năm, giai đoạn 2011-2015 là 9,72%/năm, theo dự báo giai đoạn 2016-2020 là 7,55%, giai đoạn 2021-2025 là 6,72%, dự kiến giai đoạn 2025-2030 là 6,36%. Thực tế 5 năm qua, từ 2011-2015 cho thấy kinh tế thành phố đã ra khỏi giai đoạn tăng trưởng 2 con số, từ 1996-2010. Nếu không có cơ chế, chính sách đặc thù thì tăng trưởng của thành phố sẽ giảm dần chỉ còn hơn 6% vào năm 2030.

Minh Anh