Như Quỳnh – Quốc Trị nhận giải thưởng điện ảnh Hàn Quốc

Như Quỳnh - Niềm vui nhân đôi

Cuối năm 2007, NSND Như Quỳnh đã đoạt cú đúp hai giải thưởng: giải đặc biệt dành cho diễn viên nước ngoài của kênh SBS (Hàn Quốc) với vai bà mẹ trong phim Cô dâu Vàng (sản phẩm hợp tác của Hãng phim truyện I và kênh SBS) và giải diễn viên được yêu thích nhất do khán giả của kênh này bầu chọn. Cô cho biết: “Tôi rất tiếc vì không có điều kiện để sang Hàn Quốc tập luyện cùng tất cả các diễn viên trước đêm trao giải. Tôi rất thích cách tổ chức của SBS. Chương trình đêm trao giải được chia thành hai phần: Phần thứ nhất giới thiệu các phim tham gia đề cử và đoạt giải, cùng với các giải thưởng dành cho các diễn viên và các tác giả trong nước. Còn phần trao giải cho diễn viên nước ngoài được dành riêng ở phần hai của chương trình”.

- Lần đầu tiên hợp tác làm phim với truyền hình Hàn Quốc, sự chuyên nghiệp nào của họ khiến cô thực sự ấn tượng?

- Theo kịch bản ban đầu, nhân vật bà mẹ của tôi chỉ được gói gọn trong 5 tập phim với những bối cảnh ngoại quay tại Việt Nam. Nhưng vì toàn bộ những cảnh nội giữa bà mẹ và cô con gái đều diễn ra tại trường quay Hàn Quốc nên tôi may mắn có cơ hội sang đây. Khi tôi được mời đến casting cho vai diễn, tôi đã gặp đạo diễn của bộ phim. Đạo diễn đã đưa cho tôi một vài phân đoạn trong kịch bản và yêu cầu diễn thử, mặc dù tôi đã có vị trí ở trong nước.

Nhưng vì trước đó, tôi chưa từng tham gia với đoàn làm phim Hàn Quốc nên họ cũng muốn casting. Đạo diễn không áp đặt cách diễn xuất với những diễn viên đã có kinh nghiệm. Tôi được thoải mái sáng tạo trong cách thể hiện vì đạo diễn tin tưởng vào sự hiểu biết của tôi về tâm lý của những người phụ nữ Việt Nam.

Trong quá trình quay phim những tập đầu tiên, phía Hàn Quốc đã từng hỏi tôi “Thời gian tới, bà có kế hoạch với công việc như thế nào? Nếu chúng tôi cần bà tiếp tục sang Hàn Quốc, bà có đi được không?”. Khi đó, tôi cũng không hiểu ngụ ý câu hỏi của họ.

Sau này, tôi hiểu rằng công nghệ làm phim truyền hình Hàn Quốc là vừa sản xuất vừa phát sóng nên phim phải được thu tiếng đồng bộ và dựng ngay tại trường quay. Bốn chiếc máy quay được sử dụng đồng thời trong trường quay để thu lại những góc độ đẹp nhất của người diễn viên. Do vậy, mỗi người chỉ quay nhiều nhất là hai lần (điều này khác ở Việt Nam vì một cảnh thậm chí phải quay đi quay lại rất nhiều lần).

Tốc độ làm phim nhanh, đòi hỏi các thành phần trong đoàn cũng phải bắt kịp với nhịp độ chung. Sau mỗi tập phim phát sóng trên truyền hình, nhà sản xuất sẽ tổng hợp ý kiến phản hồi của khán giả. Từ đó, những người biên kịch sẽ căn cứ vào số đông những ý kiến để viết tiếp kịch bản phim.

Ở Hàn Quốc, lượng khán giả xem phim truyền hình rất nhiều. Trong số 80% khán giả đó, chiếm số đông là các bà nội trợ. Nhân vật bà mẹ của tôi trong phim Cô dâu Vàng đã nhận được nhiều lời khen. Tôi có cảm giác khán giả Hàn Quốc rất thú vị với nhân vật này và họ đã tìm được phần nào con người của họ trong đó.

Sau thành công của một số tập đầu tiên, tôi nhận được thông báo là kịch bản phim sẽ phát triển thêm đường dây bà mẹ và cô con gái để câu chuyện mang màu sắc của Việt Nam và Hàn Quốc nhiều hơn. Tổng cộng, tôi sang Hàn Quốc tất cả là 4 lần.

- Điều gì hấp dẫn cô khi tham gia vào bộ phim?

- Điều thú vị đầu tiên đó là tôi được tham gia cùng một dàn diễn viên Hàn Quốc. Bạn diễn gần gũi nhất với tôi là Lee Young Ah (thủ vai cô con gái Chin Ju). Chin Ju là con gái tôi trong phim. Để vào vai này, Lee Young Ah phải học tiếng Việt. Đoàn phim thuê riêng một giáo viên dạy tiếng việt cho Lee Young Ah.

Tuy nhiên, giáo viên là người miền Nam nên một số câu phát âm tiếng Việt không chuẩn. Trong quá trình làm phim, tôi vẫn thường xuyên uốn cho Lee Young Ah những câu chữ phát âm. Những lúc đó, Lee Young Ah lại nói với tôi rằng “Rất tiếc vì con không được gặp mẹ sớm hơn để được mẹ dạy tiếng Việt”. Đó cũng là một kỷ niệm vui vì cô bé luôn miệng gọi tôi là mẹ, ngay cả khi không đứng trước máy quay.

- Giải thưởng lần này có ý nghĩa thế nào với cô?

- SBS (và KBS) là một trong hai kênh truyền hình lớn của Hàn Quốc. SBS chủ yếu làm phim truyền hình nhiều tập để phục vụ khán giả trong nước và phát hành phim ra nước ngoài. Thực tế, những giải thưởng thường niên của kênh SBS có ý nghĩa rất quan trọng đối với các diễn viên. Nó sẽ đánh dấu sự thành công và khẳng định vị trí của người diễn viên, giúp họ được chú ý nhiều hơn. Có thể nói, danh tiếng là quan trọng vì sau đó có thể hàng loạt hợp đồng và dự án làm phim sẽ đến với họ. Nhưng điều này hoàn toàn ngược lại ở Việt Nam. Các giải thưởng dường như không thực sự có vị trí quan trọng với người trong cuộc.

- Ngoài chiếc Cup của giải thưởng, cô còn được nhận một số tiền nhỏ của SBS gửi vài tài khoản?

- Nếu quy ra tiền mặt thì tổng trị giá của giải thưởng là 700 USD nhưng sau khi khấu trừ thuế còn khoảng hơn 500 USD. Thực ra, số tiền đó sẽ được chuyển vào tài khoản của tôi nhưng vì tôi vẫn phải ở lại Hàn Quốc để quay phim nên tất cả được đổi ra tiền Hàn phục vụ việc chi tiêu hàng ngày.

- Nếu cô được ước một điều vào lúc này…?

- Tôi vẫn thường xuyên ao ước điện ảnh Việt Nam sẽ có những bộ phim dành cho chúng tôi nhiều hơn, chứ không phải chỉ là những vai bà mẹ đứng bên cạnh những đứa con của mình.

- Dự án nào đã và đang là sự lựa chọn của cô?

- Tôi mới hoàn thành vai diễn mới trong hai tập phim Người đến từ phum núi về đề tài người Khơ-me của đạo diễn Nguyễn Xuân Thành. Đây là bộ phim do Cục Điện ảnh đặt hàng sản xuất cho chương trình Điện ảnh chiều thứ 7. Bên cạnh đó, tôi đang hy vọng vào một dự án làm phim về Hà Nội thời chiến tranh và bao cấp của đạo diễn Lưu Huỳnh mà tôi đã có cơ hội đọc qua kịch bản.

Quốc Trị - Niềm vui bất ngờ

Trong buổi lễ tổng kết và trao giải thưởng thường niên của Hãng phim truyền hình nổi tiếng Hàn Quốc KBS vừa diễn ra dịp đầu năm 2008, bên cạnh 6 diễn viên và 1 đạo diễn của xứ kim chi, NSƯT Quốc Trị (Đoàn Kịch nói Quân đội) đã được tặng cúp Đặc biệt với vai diễn Võ Văn Lợi trong bộ phim truyền hình Mùa săn tôm hùm (90 phút) của đạo diễn Lyo Jung Tak.

NSƯT Quốc Trị.

Bộ phim đan xen những mảng quá khứ đầy đau thương và cuộc sống hiện tại với không ít bức bối và trăn trở. Những năm kháng chiến chống Mỹ, một làng quê miền Trung nằm trong vùng thảm sát của lính Hàn Quốc. Bốn người sống sót, trong đó có Võ Khắc Lợi mới 13 tuổi. Lợi lớn lên mang theo nỗi ám ảnh và mối thù dai dẳng trong quá khứ. Trở thành công nhân cho một nhà máy lớn của Hàn Quốc tại VN nhưng Lợi có cái nhìn nhân văn và tha thứ… Anh còn giúp những người bạn Hàn Quốc hiểu được tâm tư, tình cảm của những công nhân Việt Nam để có cách cư xử đúng mực. Nhân vật của anh chứa đựng thông điệp của bộ phim: Không bỏ quên quá khứ nhưng vẫn cần hướng tới tương lai.

Trong phim, có những trường đoạn Quốc Trị diễn xuất liên tục trong 6 phút. Anh độc thoại về những hồi ức chan đầy máu và nước mắt với 7 trang kịch bản. Bộ phim thu tiếng đồng bộ nên không có người nhắc thoại nên anh tập trung diễn xuất thuần thục. Không có bạn diễn tương tác nên cái khó của cảnh diễn này là phải sống trong hoàn cảnh của nhân vật để được thả sức tưởng tượng.

Và bằng kinh nghiệm cùng với cảm xúc của một diễn viên gắn bó với hàng chục nhân vật người lính trên sân khấu Đoàn kịch Quân đội, anh đã vào vai xuất sắc khiến các bạn Hàn Quốc khen nức nở. Để đảm nhận vai diễn này, Quốc Trị “cạnh tranh” với 5-6 diễn viên nam hàng đầu ở phía Bắc, những người có vóc dáng lam lũ, khuôn mặt “nhầu nhĩ” giống anh.

Võ Khắc Lợi là vai diễn đầu tiên của Quốc Trị trong phim nước ngoài. Với khán giả trong nước, anh được biết đến qua nhiều vai diễn trên sân khấu kịch nói và phim truyền hình, như: Đông “đại bàng” – tay “anh chị” có quá khứ bất hảo, được giao quản lý xưởng mộc đã cảm hoá được nhiều phạm nhân trong Sóng ở đáy sông (Đạo diễn Lê Đức Tiến), Long “đen” – tên lưu manh vô lại ở chợ Đồng Xuân trong Sống mãi với Thủ đô (Đạo diễn Lê Đức Tiến), Miên - người chồng nóng nẩy, cục cằn làm nghề đánh xe ngựa trong Đứa con vùng đồi (đạo diễn  Trung Dũng, HCV Liên hoan truyền hình tòan quốc, Cánh diều Vàng thể loại phim video năm 2002), Lực- người đàn ông nóng nảy, vũ phu luôn ôm mối day dứt về cái nghèo, cái khổ của gia đình và dòng họ trong Người thừa của dòng họ (đạo diễn Nguyễn Hữu Trọng và Trịnh Lê Phong)… Với vai Miên, nhiều người thầm tiếc, Cánh diều Vàng lúc đó chưa trao giải cá nhân chứ nếu có, chắc anh đã đoạt giải dành cho diễn viên với vai diễn này.

Dịp đầu năm 2008, khán giả màn ảnh nhỏ gặp lại anh với vai Thượng tá Nguyễn Bình già dặn, thâm trầm và dày dặn kinh nghiệm trong bộ phim Cảnh sát hình sự- Kẻ sát nhân có tài mở khoá (đạo diễn Trọng Trinh) phát sóng trên VTV1 trong chương trình phim Việt 20h00. Trong bộ phim Giấc mộng lên đời (đạo diễn Cường Việt) phát trong dịp Tết Mậu Tý, anh vào vai vai ông Tình đưa con gái lên tỉnh tìm kiếm vận may bằng các cuộc thi dù Tết đến nơi rồi. Cha con lang thang phố phường, bị lừa đảo và gặp những cảnh đời trớ trêu…

Chia sẻ với anh, rằng bây giờ lên hình thường vào vai những ông bố thương con, anh cười: “Tuổi này thì đóng bố là được rồi (Quốc Trị sinh năm 1957) Nhưng vai diễn không có “hậu” thì dễ tuột đi. Tôi muốn số phận của nhân vật khiến khán giả suy nghĩ và trăn trở. Dù nhân vật có xấu nhưng tôi thích hướng “nó” theo lối bi hài. Khán giả xem thấy nhẹ nhàng hơn và dễ thấm sâu hơn. Vì thật ra các nhân vật của tôi không hoàn toàn xấu”.

Quốc Trị cũng có duyên với phim truyện nhựa. Anh ghi dấu ấn sâu đậm với vai Bường- tay thợ xẻ gân guốc và bặm trợn trong bộ phim truyện nhựa Những người thợ xẻ (ĐD Vương Đức), vai diễn đoạt giải Nam diễn viên chính xuất sắc nhất Liên hoan phim VN lần thứ 12. Nhiều năm trôi qua nhưng khán giả chưa quên cái điệu quệt mồ hôi, động tác vắt khăn lên cổ hay cầm dao thái thịt thoăn thoắt... của Bường.

Nhớ đến những vai diễn của Quốc Trị không chỉ vì vẻ ngoài lam lũ, xốc vác, dù các nhân vật của anh hầu hết xuất thân từ những người lao động nghèo. Ở Quốc Trị, diễn xuất hành động và thể hiện nội tâm hoà quyện vào nhau và cả hai đều là thế mạnh của anh, điều mà ít DV có được. Và ngay cả khi nhân vật hành động, nhưng trong từng ánh mắt, cử chỉ của anh vẫn luôn chứa đựng những thông điệp dồi dào sức biểu cảm. Gần đây, với kinh nghiệm của DV hơn 30 năm trong quân ngũ, Quốc Trị đứng sau khuôn hình với vai trò Phó đạo diễn trong các phim có bối cảnh chiến tranh: Đêm Bến Tre, Tiếng cồng định mệnh…

Trên phim ảnh, Quốc Trị ít khi được “ăn sung mặc sướng”. Anh thường phải vào vai bon chen, trầy trật kiếm sống cho mình và cho người khác. Ngoài đời, với mức lương thượng tá, anh có thu nhập ổn định ở đoàn kịch với hơn 4 triệu đồng/tháng. Ngoài đóng phim, anh còn được mời dàn dựng nhiều tiết mục văn nghệ quần chúng... Và mừng cho anh, sau nhiều năm chia tay với NSƯT Lan Hương, anh đã tìm lại được một nửa. Chị không hoạt động nghệ thuật nhưng yêu mến những vai diễn của anh.…

Quốc Trị là người nước ngoài đầu tiên đoạt cúp của Hãng phim truyền hình KBS. Cùng với giải thưởng Nam diễn viên chính xuất sắc nhất, anh thuộc trong số ít diễn viên có được niềm vinh hạnh khi được vinh danh cả ở trong nước và nước ngoài. Phát biểu trong buổi lễ trao giải, anh nói: “Tôi rất bất ngờ khi được trao giải thưởng này. Là một diễn viên, tôi chỉ biết cố gắng thật nhiều để có thêm những vai diễn hay hơn phục vụ khán giả”.

Theo Kim Anh - Hoàng Yên
Thế Giới Điện Ảnh