Những băn khoăn đằng sau 40 dự án thủy điện ở Quảng Nam
GiadinhNet - Vừa qua, vấn đề thủy điện (TĐ) xả nước gây “lũ chồng lũ” là vấn đề nóng được nhiều người quan tâm. Với Quảng Nam, một trong những địa phương có nhiều TĐ nhất cả nước cũng tác động nhiều điều. Để giải bài toán TĐ cũng rất khó, vì vừa có lợi ích lẫn tác hại. Vấn đề đặt ra là việc cân bằng, hài hòa lợi ích đó như thế nào, để mang lại lợi ích nhất?
Thủy điện xả lũ là một trong những nguyên nhân khiến người dân miền Trung chịu cảnh “lũ chồng lũ” vừa qua. Ảnh: T.G
Tỉnh có hơn 40 dự án thủy điện
Theo quy hoạch TĐ tỉnh Quảng Nam, có trên 40 dự án (DA) đã được phê duyệt, với tổng công suất trên 1.583,36MW; điện lượng bình quân trên 6,254 tỷ kWh/năm. Có 10 DA TĐ thuộc bậc thang hệ thống Vu Gia- Thu Bồn (thủy điện lớn). Ngoài ra, có 36 DA vừa và nhỏ góp phần điện năng không nhỏ. 10 DA đã tham gia ý kiến thiết kế cơ sở (công suất theo DA đầu tư 118,9MW); 9 DA nghiên cứu lập DA đầu tư… Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Quảng Nam đã phê duyệt được quy trình vận hành đối với trên 20 hồ chứa TĐ.
Nói về việc tác động TĐ, một cán bộ kinh nghiệm trong phòng quản lý điện năng của sở Công thương Quảng Nam cho biết: “Với TĐ, chắc chắn là có tác động hai mặt”. Theo ông này lí giải, mặt tích cực bổ sung nguồn năng lượng lưới điện quốc gia; điều tiết nước, cấp nước cho vùng hạ du; hiện nay một số TĐ đang đầu tư công nghệ CDEM (khí phát tải giảm hiệu ứng nhà kính); ngoài ra, góp phần phát triển kinh tế, xã hội khu vực miền núi…
Trái lại, trong mùa mưa lũ thì ảnh hưởng mực nước (lũ lụt) cho vùng hạ du nếu TĐ không thực hiện việc xả lũ theo đúng quy định; ảnh hưởng không nhỏ đến tái định cư (phong tục tập quán, đời sống sinh hoạt, văn hóa, đất sản xuất…). Bên cạnh đó, cũng ảnh hưởng, tác động đến tâm lí, dân sinh (như TĐ Sông Tranh 2)…
Hiện với tỉnh Quảng Nam, việc quy hoạch trên 40 TĐ lớn, vừa và nhỏ cơ bản phù hợp với nguồn thủy năng; vấn đề là quản lí, khai thác như thế nào cho hiệu quả, tránh xây dựng TĐ kiểu ồ ạt, khó kiểm soát. Bởi thế, tỉnh Quảng Nam đã giản đầu tư TĐ để tránh ảnh hưởng dòng chảy cũng là cách phân kỳ hợp lí.
Cần rà soát lại các dự án thủy điện
GS.TS Nguyễn Thế Hùng, giảng viên Trường Đại học Bách Khoa Đà Nẵng, Phó Chủ tịch Hội Cơ học Thủy khí Việt Nam, chuyên gia nghiên cứu về thủy điện, thủy lợi lâu năm tại Việt Nam cho rằng: TĐ bên cạnh mặt tích cực như có điện, điều hòa dòng chảy, tưới tiêu hoa màu, đồng ruộng… thì cũng có tiêu cực. Ngoài việc ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống dân sinh thì thủy dịch, phù sa lắng đọng dưới lòng hồ, khi mùa lũ về, nước chảy qua tràn, giảm lượng phù sa lớn, ảnh hưởng đến việc sản xuất ở hạ du.
Làm TĐ khiến có vùng tăng lũ, có vùng lại giảm lũ lụt nên không có phù sa. Còn chỗ khô hạn thì không có nước để tiêu diệt các loại côn trùng, phá hoại cho nông nghiệp. Bên cạnh đó, TĐ chặn dòng đã ngăn hệ sinh thái tự nhiên; những vùng có nguy cơ động đất thì có khả năng tăng nhiều hơn; có nguy cơ vỡ đập…
Đối với quy hoạch TĐ Quảng Nam, cần rà soát lại cái nào còn chưa thực sự hợp lí, không có lợi nhiều thì nên chăng giảm bớt. Hiện nay, ở Quảng Nam nói riêng và cả nước nói chung, TĐ loại lớn thì hầu như không còn, chỉ quy hoạch TĐ vừa và nhỏ. Đây cũng là xu hướng phát triển trên thế giới, vừa hợp lý, dễ thực hiện và khi có sự cố cũng dễ bề xử lý, khắc phục.
GS.TS Nguyễn Thế Hùng quan ngại, hiện nay có tình trạng tính toán khống số liệu (ví dụ như công suất, lượng thủy văn…) để được dễ phê duyệt, dự án khả thi. Bởi vậy, trước khi ký duyệt, cơ quan chức năng phải có đoàn độc lập giám sát về địa hình, thủy văn, số liệu, tình hình thực tế nếu thấy có lợi ích thì mới thực hiện…
Thế mới thấy vai trò của người khảo sát thiết kế hết sức quan trọng, đặc biệt trong TĐ, thủy lợi vì liên quan đến tính mạng của đông đảo người dân (nếu xảy ra sự cố).
“TĐ được xem là loại năng lượng trắng không gây ô nhiễm nhiều nhưng cần phải quy hoạch hợp lý, đảm bảo tính lợi ích hài hòa. Hiện nay, trên thế giới, đang có xu hướng sự dụng năng lượng sạch tái tạo, như điện gió, điện mặt trời, điện thủy triều… Việt Nam chúng ta cũng cần có tầm nhìn để phát triển nguồn năng lượng sạch, nhưng cũng đảm bảo lợi ích quốc gia, nhân dân”, GS.TS Nguyễn Thế Hùng nhìn nhận.
“Ở Việt Nam, điện không thiếu, nhưng khâu tiết kiệm điện của chúng ta còn nhiều vấn đề. Người dân chưa ý thức việc tiết kiệm điện có vai trò lớn đến mức nào. Nên chăng, việc phát động tiết kiệm điện cần phải thực hiện rốt ráo, sâu rộng hơn nữa”, GS.TS Nguyễn Thế Hùng chia sẻ.
Đức Hoàng
Ngược dòng ký ức tại Nhà tù Hỏa Lò: Giới trẻ tìm về 'địa chỉ đỏ' trong dịp 30/4 – 1/5
Thời sự - 49 phút trướcGĐXH - Trong không khí kỷ niệm Ngày Giải phóng miền Nam 30/4 và Ngày Quốc tế Lao động 1/5, Di tích lịch sử Nhà tù Hỏa Lò trở thành điểm đến thu hút đông đảo người dân và du khách, đặc biệt là giới trẻ Thủ đô.
Dựng chuyện bị cướp để che giấu đánh bạc qua mạng
Pháp luật - 57 phút trướcGĐXH - Sau khi tiêu sạch 7,5 triệu đồng thu hộ của khách vào đánh bạc trực tuyến, một nhân viên giao hàng ở Nghệ An dựng hiện trường giả, trình báo bị cướp nhằm trốn tránh trách nhiệm. Hành vi nhanh chóng bị lực lượng công an phát hiện, làm rõ.
Sinh vào 6 ngày Âm lịch này: Cả đời tất bật nhưng con cháu cực kì thành đạt
Đời sống - 3 giờ trướcGĐXH - Người sinh vào những ngày Âm lịch này luôn xoay quanh công việc và những lo toan không dứt. Đổi lại, phúc phần của họ dường như được chuyển giao cho thế hệ sau.
Hàng chục người nhập viện nghi ngộ độc sau ăn bánh mì
Xã hội - 3 giờ trướcCác bệnh nhân nhập viện nghi ngộ độc sau ăn bánh mì với triệu chứng chủ yếu như sốt cao, đau bụng quặn từng cơn... Qua khai thác bệnh sử, các ca bệnh đều từng ăn bánh mì tại xã Tân Lập (Quảng Trị).
Du khách chen chân khám phá Hoàng cung Huế dịp nghỉ lễ, lượng vé đạt kỷ lục
Đời sống - 3 giờ trướcGĐXH - Dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5, các điểm di tích thuộc Quần thể di tích Cố đô Huế đón lượng lớn du khách đến tham quan, trải nghiệm. Trong đó, Đại nội Huế tiếp tục là điểm đến thu hút đông đảo người dân và du khách.
Những trường hợp này sẽ bị dừng hưởng lương hưu trong năm 2026
Đời sống - 3 giờ trướcGĐXH - Luật Bảo hiểm xã hội 2024 đã quy định cụ thể các trường hợp bị tạm dừng hoặc chấm dứt hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng. Đó là những trường hợp nào?
Hà Nội: Nữ quái trộm kim cương, túi hàng hiệu trị giá hơn 10 tỷ của mẹ người yêu để 'nuôi' bạn trai mới
Pháp luật - 4 giờ trướcGĐXH - Lợi dụng sự tin tưởng của gia đình bạn trai, Nguyễn Đỗ Mỹ Anh (trú tại Hà Nội) đã 8 lần thực hiện hành vi trộm cắp nhẫn kim cương, đồng hồ Rolex và hàng loạt túi xách hàng hiệu với tổng trị giá khoảng 10 tỷ đồng. Đáng chú ý, phần lớn số tiền bán đồ trộm cắp được thiếu nữ này dùng để chuyển cho... bạn trai mới.
Hà Nội: Tin vui cho hàng ngàn tài xế điều khiển xe bán tải từ ngày 30/4
Đời sống - 4 giờ trướcGĐXH - UBND TP Hà Nội vừa ban hành Quyết định số 52/2026/QĐ-UBND nhằm điều chỉnh quy định về hoạt động của các phương tiện giao thông trên địa bàn. Điểm đáng chú ý nhất là việc "cởi trói" hoàn toàn cho dòng xe bán tải (pickup), cho phép loại xe này lưu thông 24/24 giờ trong nội đô như xe ô tô con.
Học bổng đến 8,4 triệu đồng mỗi tháng cho 15 nhóm ngành chiến lược
Xã hội - 4 giờ trướcChính sách hỗ trợ tài chính mang tính đột phá đang mở ra cơ hội lớn cho những cá nhân xuất sắc dấn thân vào lĩnh vực khoa học, công nghệ, đồng thời khẳng định quyết tâm của quốc gia trong việc đầu tư cho nguồn nhân lực chất lượng cao.
Thời tiết 1/5: Miền Bắc nắng nhẹ, chiều tối và đêm nhiều nơi có thể xuất hiện mưa rào và dông
Xã hội - 5 giờ trướcGĐXH - Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, ngày và đêm 1/5, thời tiết trên cả nước phổ biến có mây, ngày nắng, chiều tối và đêm nhiều nơi xuất hiện mưa rào và dông, cục bộ có thể xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Ô nhiễm môi trường tại ngõ 99 Định Công Hạ, Hà Nội: Người dân kêu cứu vì rác thải bủa vây
Thời sựGĐXH - Tình trạng ô nhiễm môi trường do rác thải sinh hoạt và rác thải xây dựng tại khu vực ngõ 99 Định Công Hạ (phường Định Công, Hà Nội) đang trở thành vấn đề gây bức xúc trong cộng đồng dân cư.