Những việc cần biết khi đi lễ Thanh minh 2019
GiadinhNet - Dịp Thanh minh năm nay đi lễ vào những ngày nào, cần lưu ý những gì để không ảnh hưởng tới sức khỏe của mọi người?
Năm 2019 tiết Thanh Minh rơi vào mùng 5/4 dương lịch (tức 1/3 Âm lịch). Ảnh: TL
Tiết Thanh minh đi lễ ngày nào tốt?
Tiết Thanh Minh tính được coi là ngày lễ gắn liền với đạo đức, bổn phận của người dân nhớ tới công lao của tổ tiên sinh dưỡng mình, với quan niệm dân gian thì “âm phần có yên thì gia tiên mới phù hộ cho con cháu”.
Theo nhà nghiên cứu phong thủy Tam Nguyên, Thanh minh là tiết thứ 5 trong 24 tiết khí hằng năm, sau Lập xuân 45 ngày, hoặc sau Đông Chí 105 ngày. Năm 2019 tiết Thanh Minh rơi vào mùng 5/4 dương lịch (tức 1/3 Âm lịch, nhằm ngày Nhâm Thân, tháng Mậu Thìn, năm Kỷ Hợi). Các giờ tốt hôm đó là giờ Tý (23h-1h), Sửu (1h-3h), Thìn (7h-9h), Tỵ (9h-11h), Mùi (13h-15h), Tuất (19h-21h).
Tiết khí Thanh minh trời trong sáng, quang đãng, gió Đông nam mạnh dần lên, mưa phùn và nồm ẩm gần như chấm dứt. Tiết Thanh minh kéo dài 15-16 ngày (khoảng từ 20 - 21/4 dương lịch). Trong khoảng thời gian này nhà nào cũng tổ chức cho con cháu trong dòng họ làm lễ tảo mộ - du xuân, người đi làm ăn xa cũng hẹn nhau trở về để cùng đi tảo mộ gia tiên, sum họp với gia đình.
Nhiều nhà tâm linh chia sẻ, Thanh minh cần 2 lễ: Một lễ cúng mặn đặt ở miếu quan Thần linh; Hai là lễ thanh bông hoa quả đặt ở mộ phần gia tiên.
Việc đầu tiên tới nghĩa trang là dâng lễ cúng quan Thần linh (nghĩa trang lớn có Ban thờ đức Phật Địa Tạng, nghĩa trang nhỏ có miếu thờ, hoặc cây hương) – là vị cai quản khu vực nghĩa trang, tựa như xin phép vào thăm và sửa sang mộ phần cho gia tiên. Nếu không có miếu Thần linh thì nhớ mang theo bàn nhỏ đặt đồ lễ lên, chứ không đặt xuống đất, và tuyệt đối không mang tới mộ phần.
Lễ mặn đặt ở miếu quan Thần linh có thể đặt theo công thức: 5 bánh bao, miếng thịt (nếu có), xôi, hoa quả, tiền vàng (1 lễ nhỏ), bánh kẹo tùy tâm, rổi thắp hương.
Sau đó mọi người chia ra kiểm tra mộ phần của tổ tiên xem cần phải được quét dọn cỏ dại, thêm đất mới và hoa tươi, đừng quên quét dọn cả phía sau mộ. Quá trình tảo mộ trong lòng luôn cung kính, hoan hỉ. Nếu bát hương, đồ thờ cúng bị hỏng, vỡ thì thay thế. Tục xưa tiết Thanh minh chỉ đắp đất và tôn cao mộ phần… chứ không đào bới gì dịp này.
Tiếp đó, mới đặt lễ hoa quả, lễ vàng nhỏ, rồi thắp hương. Nếu nhiều mộ thì đặt một lễ chung lên mộ phần cụ to nhất (cụ Tổ, Trưởng họ, hay người cao niên nhất…) rồi khấn vái mời gia tiên cùng thụ hưởng. Việc khấn nguyện cần thành tâm, dễ nhất là theo Văn khấn Việt Nam (Thượng tọa Thích Thanh Duệ, Giáo hội Phật giáo Việt Nam phát hành), khấn cầu cho các vong linh được an nhàn yên ổn, sớm siêu thoát, phù hộ cho con cháu mạnh khỏe an bình, bốn mùa không tật ách, tám tiết hưởng thanh bình. Nên thắp hương tới những mộ phần quanh đó, nhất là những ngôi mộ vô chủ, không người thăm viếng.
Lễ Thanh minh làm tiết kiệm, văn minh, phù hợp điều kiện kinh tế từng nhà và giảm thiểu những thủ tục không cần thiết để đỡ tốn kém, không cần nhờ thầy cúng. Quan trọng là con cháu xuất phát từ cái tâm, cái đức đồng lòng nhất trí.
Những thứ cần mang theo để phòng thân
Ở miền Bắc, dân gian xưa quan niệm khi ra nghĩa trang thì nên dùng một củ tỏi mang theo người để đề phòng nhiễm âm khí, nhưng rất nhiều người dùng tỏi chưa đúng cách. Theo hướng dẫn của ông Hà Thanh, Viện Nghiên ứng dụng tiềm năng con người, củ tỏi có tác dụng ngăn ngừa không cho âm khí nhiễm vào người.
Củ tỏi đã dùng phòng thân rồi thì cũng không nên mang về nhà, cũng không dùng vào việc gì nữa. Khi ra về thì tới ngã ba đường đầu tiên cần bỏ đi, với quan niệm nơi ngã ba khí tản rất nhanh, không nhiễm vào ai cả. Tuyệt đối không vứt củ tỏi đã dùng vào cửa hoặc vườn nhà ai… vì như thế là tự nhiên gây cho người khác điều không tốt.
Ở miền Nam hay dùng quả chuối tây xanh (không phải chuối tiêu) bỏ vào túi áo áp sát người để tránh nhiễm lạnh.
Tuy nhiên, chuối tây xanh không có tính chất ngăn ngừa. Củ tỏi cũng không ngăn hết hoàn toàn khí lạnh. Vì vậy, về nhà cần đốt đống lửa bước qua 3 lần (hoặc đốt tờ giấy báo) để giúp ấm người và quan niệm của ngưới xưa có thể đẩy âm khí ra. Tốt nhất là đi đông người về cùng lúc thì người ở nhà đốt đống lửa to, bỏ vào đó nhiều bồ kết để tẩy xóa bỏ năng lượng xấu. Nhiều người cần thận còn xông lá thơm để đẩy hết khí lạnh ra.
Vài lưu ý khi đi lễ Thanh minh
- Tuyệt đối không đặt đồ mặn (gà, giò, chả…) lên mộ vì không tốt cho gia tiên. Lễ mặn chỉ đặt ở miếu thần linh.
- Không nên ăn uống nơi mộ phần, vì âm khí nặng nề, tàn tro, bụi bặm… Đồ cúng lễ ngoài mộ xong gia chủ không nên ăn, mà bỏ lại cho những người làm ở nghĩa trang, người đói khát ăn.
- Không nên đi Thanh minh ở nơi hẻo lánh, tốt nhất nên đi những con đường mà mọi người hay đi để tránh gặp nguy hiểm, dễ nhiễm tà khí. Nếu cần phải đi thì nên đi cùng nhiều người.
- Trẻ em và trẻ vị thành niên hay nghịch ngợm, người lớn phải chú ý nhắc nhở để trẻ không ngồi lên mộ, giẫm đạp, nhổ bọt, đá vào đồ cúng ở mộ người khác để tránh điều không may.
- Phụ nữ trong thời kỳ hành kinh, phụ nữ có thai không nên đi tảo mộ.
- Không nên chụp ảnh tập thể ở xung quanh mộ.
- Khi đi Thanh minh lòng cần thành kính. Quá trình tảo mộ không nên làm lộn xộn quá nhiều các mảnh đất đá vụn để tránh ảnh hưởng đến môi trường xung quanh.
Theo ông Hà Thanh (Viện Nghiên cứu ứng dụng tiềm năng con người)
Dương Hà
