Những việc cần làm khi đi lễ tháng Giêng

Khi đến chùa chỉ nên thắp 3 nén ở lư hương chung (công đồng). Ảnh: T.G

Lưu ý khi biện lễ

Tháng Giêng đầu năm nhiều tết, lễ hội hơn hẳn các tháng khác như ngày Rằm tháng Giêng (Tết Thượng Nguyên), người dân coi lễ cả năm không bằng ngày Rằm tháng Giêng. Tuy nhiên khi biện lễ, bạn nên lưu ý:

Ở chùa ban to nhất là ban Tam Bảo thờ Phật, khi bày lễ cần ưu tiên đặt ở ban Tam Bảo đẹp và trang trọng nhất. Nếu không có, chỉ cần sắp một đĩa hương hoa quả để duy nhất ở ban Tam Bảo.

Đặt lễ cúng dường chư Phật đầy đủ gồm 5 món: Hương - đăng (nến) - hoa - quả - nước. Nhưng không có đủ thì cũng không sao, quan trọng là tấm lòng thành kính. Hoa cúng Phật nên dâng hoa sen, hoa huệ, hoa mẫu đơn, hoa ngâu, hoa cúc… Không nên dùng các loại hoa tạp, hoa dại…

Chỉ nên thắp 3 nén ở lư hương chung (công đồng). Không quan trọng thắp nhiều hay ít hương, hoặc không thắp cũng được vì chùa, đình, đền đều luôn thắp hương vòng. Tuyệt đối không dâng lễ mặn ở chính điện Tam Bảo.

Tuyệt đối không bày lễ mặn ở chùa. Nếu có lễ mặn chỉ đặt ở nơi thờ tự các vị Thánh, Mẫu (và chỉ đơn giản là gà, giò, chả, rượu, trầu cau...).

Lưu ý khi cầu khấn

Theo ông Tam Nguyên (Công ty TNHH Kiến trúc phong thủy Tam Nguyên), đi lễ tháng Giêng người dân nên cầu chư Phật, thánh thần… phù hộ cho gia đạo bình an, khỏe mạnh, con cái thông minh học giỏi, gia đình hưng vượng an lạc.

Đơn giản, dễ cầu nhất là: Nguyện 5 tu phước thiện, tránh dữ làm lành, giúp đỡ người hoạn nạn khó khăn, hiếu thuận gia trung…

Hiểu đúng về dâng sao giải hạn đầu năm

Dân gian cho rằng mỗi năm, mỗi người sẽ có một "sao chiếu mệnh" sẽ ảnh hưởng tới cuộc sống, vận hạn con người. Theo đó, có 9 vì sao chiếu mệnh luân phiên ảnh hưởng đến con người) gồm: Kế Đô, La Hầu, Thái Dương, Thái Âm, Mộc Tinh, Hỏa Tinh, Thủy Tinh, Kim Tinh, Thổ Tinh.

Vì vậy, vào ngày 15 tháng Giêng (gọi là Tết Nguyên Tiêu, hay còn gọi là lễ Thượng Nguyên) người ta thường lập đàn cúng sao giải hạn (lễ dâng sao, lễ nhương sao) để nhẹ bớt các rủi ro, tai nạn của sao xấu.

Theo sư thầy Thích Trí Hóa (chùa Bằng A, Hà Nội), trong đạo Phật không có ngôi sao nào chiếu vào con người mà nhờ đó được phúc lợi hay mang tai họa đến. Cũng không có một nghi lễ nào gọi là cúng sao giải hạn cho Phật tử. Các sao là do chính con người đặt tên và gắn cho đặc tính. Con người có may, có rủi, có vận tốt và vận xấu, tất cả họa và phước đều do nhân quả của chính người làm nên. Phật chỉ dạy chúng ta về nhân quả, nghĩa là các hành động quan tâm, khẩu và ý của con người tạo ra. Con người hướng tâm niệm Phật, cầu nguyện, tạo nhân tốt lành thì quả tốt lành nhất định đến.

Văn hóa Phật giáo du nhập nền văn hóa phương Đông, chịu nhiều ảnh hưởng truyền thống tín ngưỡng dân gian đa thần, trong đó có cả nghi lễ cúng sao. Đối với việc cúng sao giải hạn, thực tế các sư thầy không thể cầu xin đức Thái Bạch Tinh Quân, đức La Hầu Tinh Quân… tha tội, giải hạn sao xấu cho những người làm điều ác được. Nghi lễ cúng sao mục đích chính là trợ giúp tinh thần cho Phật tử trong cuộc sống hiện tại, ngăn ngừa con người làm điều xấu, sám hối lỗi lầm… Khi có niềm tin, con người sẽ biết làm điều thiện, mọi điều tốt đẹp đến. Và sẽ tránh được tai ương, nghiệp quả xấu khi họ không làm điều xấu. Vận hạn không tự có mà do chính bản thân mình.

Cũng theo sư thầy Thích Trí Hóa, để tránh vận hạn, tai nạn… người dân nên luôn làm việc thiện lành, cư xử tốt trong gia đình và xã hội. Đi lễ chùa, đền, phủ đầu năm, cúng sao giải hạn đầu năm người dân nên có tư duy tích cực, giữ gìn bản sắc văn hóa tâm linh nhưng đừng để biến tướng thành mê tín dị đoan. Cần hiểu rằng, sự khỏe mạnh, thành đạt… bên cạnh được yếu tố may mắn, còn do con người cố gắng, phấn đấu và rèn luyện. Vì vậy, đầu năm đi lễ người dân đừng đặt những mong ước, danh vọng thế tục đặt sai chỗ, làm mất đi nét đẹp văn hóa tâm linh của ông cha ta.

Uyển Hương