Thứ Sáu, 15/11/2019 10:25 (GTM +7)
Hà Nội
23°C / 22-25°C

'Nở rộ' các chế độ ăn đặc biệt: Bác sĩ chỉ ra sai lầm cần tránh và bài học từ Nhật Bản

Thứ năm, 9:15 AM 19/05/2022 | Sống khỏe

Hiện nay, có rất nhiều chế độ ăn đặc biệt như Low-carb, Keto, Eat Clean... Tuy nhiên, chuyên gia cho biết có một sai lầm người ăn kiêng cần tránh khi theo các chế độ ăn này.

Sai lầm cần tránh khi theo chế độ ăn "đặc biệt"

Khi lên Google tìm từ khoá về chế độ ăn kiêng, chúng ta sẽ thấy có vô số các chế độ ăn khác nhau. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, chế độ ăn tốt cho sức khoẻ phải là chế độ ăn cân bằng.

PGS.TS.BS Bùi Thị Nhung, Trưởng khoa Dinh dưỡng học đường và ngành nghề (Viện dinh dưỡng Quốc gia) - cho biết hiện nay, mạng xã hội phát triển nên có rất nhiều thông tin về dinh dưỡng.

Một trong những vấn đề dinh dưỡng được rất nhiều người quan tâm là ăn kiêng để giảm cân. Tuy nhiên, thông tin khoa học về chế độ ăn "đặc biệt" thì không có nhiều và chưa thực sự chính xác.

Hiện nay, có rất nhiều chế độ ăn nổi tiếng, ví dụ như Low-carb, Keto, Eat Clean, chế độ ăn Địa Trung Hải…

Thời gian gần đây, chế độ ăn Eat Clean được rất nhiều người ưa chuộng. Khi áp dụng Eat Clean, người ăn sẽ sử dụng các thực phẩm sạch, ít qua chế biến để giữ lại thành phần dinh dưỡng tự nhiên.

Nở rộ các chế độ ăn đặc biệt: Bác sĩ chỉ ra sai lầm cần tránh và bài học từ Nhật Bản - Ảnh 1.

Chế độ ăn Eat Clean, ảnh minh hoạ.

Eat Clean hiện đang được gọi là chế độ ăn rất tốt cho sức khoẻ. Theo PGS Nhung, hiện nay cũng không có tài liệu chính thống nói về chế độ ăn này. Thậm chí hiện nay có một số người còn hiểu sai Eat Clean là chỉ uống nước hoa quả, giảm ăn tinh bột, giảm mỡ, ăn thịt nạc và nhiều rau.

"Hiện nay, có quá nhiều chế độ ăn giảm cân trên mạng, nhưng khi quan sát, tôi thấy đa phần là chế độ ăn giảm gluxit (carbohydrate, chất bột đường) tối đa. Khi giảm lượng carbohydrate dưới 40% - tương đương khoảng 130g gluxit mỗi ngày - sẽ ảnh hưởng tới cơ thể, tăng nguy cơ bệnh tật và tử vong (nghiên cứu đăng trên tạp chí Lacent 2018)", PGS Nhung chia sẻ.

Đừng để cơ thể "đói" tinh bột

Vị chuyên gia dinh dưỡng cho biết gluxit có vai trò rất quan trọng trong điều hoà hệ vi khuẩn đường ruột. Vì não bộ sử dụng 25% tổng lượng đường của cơ thể, ăn không đủ gluxit sẽ dẫn tới choáng váng, mệt mỏi, ảnh hưởng tới giấc ngủ, căng thẳng, stress, co cơ.

PGS chia sẻ thêm việc ăn nhiều chất đạm, chất béo sẽ làm mất cân bằng dinh dưỡng, gây tổn thương vi khuẩn đường ruột, rối loạn tiêu hoá, giảm sức để kháng của cơ thể.

Theo chuyên gia, chế độ ăn không cân bằng gây ra những tổn thương lâu dài. Những tổn thương này sẽ không đến ngay trước mắt.

Nở rộ các chế độ ăn đặc biệt: Bác sĩ chỉ ra sai lầm cần tránh và bài học từ Nhật Bản - Ảnh 2.

Cần bổ sung đủ tinh bột cho cơ thể, ảnh minh hoạ

"Chúng tôi đã có những bệnh nhân ăn Low-carb kéo dài dẫn tới rối loạn chuyển hoá lipid máu, đường máu. Một số bệnh nhân cao tuổi tổn thương tận. Các nghiên cứu đã chỉ ra ăn quá nhiều chất đạm không tốt cho sức khoẻ", PGS Nhung nói.

Chế độ ăn không cân bằng sẽ không tốt cho sức khoẻ, gây ra rối loạn chuyển hoá máu, suy gan, thận. Rối loạn chuyển hoá hoặc tăng triglyceride sẽ gây xơ vữa mạch, cao huyết áp, tim mạch, đối với bệnh nhân tim mạch sẽ gây ra đột quỵ. Trên thế giới cũng đã có các nghiên cứu về việc chế độ ăn mất cân bằng chất đạm, đường, béo thì đều ảnh hưởng tới sức khoẻ.

Bài học từ Nhật Bản

Nhật Bản là nước rất nổi tiếng về dinh dưỡng, có khoảng 100 trường đào tạo về dinh dưỡng tiết chế. Mỗi năm, hàng trăm nghìn cử nhân dinh dưỡng tốt nghiệp tại Nhật Bản. Và Nhật Bản là một trong những nước có tuổi thọ trung bình cao nhất trên thế giới vì ăn uống rất khoa học.

"Đặc điểm lưu ý nhất trong cách ăn của người Nhật ở trường học, bệnh viện, nhà… là chế độ dinh dưỡng bình thường cân bằng các nhóm chất bột đường, chất béo, chất đạm, vitamin và khoáng chất", PGS Nhung nói.

Cũng theo TS.BS Nguyễn Trọng Hưng, Trưởng khoa Khám và tư vấn Dinh dưỡng người lớn (Viện Dinh dưỡng Quốc gia), khi áp dụng bất kỳ chế độ ăn kiêng gì thì cũng cần phải đảm bảo đủ nhu cầu carbohydrate cho cơ thể. Theo khuyến nghị cho người trưởng thành, trong 1 ngày một người cần ăn 130 - 150gr carbohydrate để nuôi dưỡng cơ thể. Đối với những trường hợp có hoạt động trí óc, thể lực nhiều thì chúng ta cần bổ sung thêm carbohydrate.

Một bữa ăn lành mạnh cần phải cung cấp tối thiểu 50gr carbohydrate để nuôi dưỡng cơ thể. Nếu chế độ ăn kiêng giảm carbohydrate, tăng ăn chất béo thì sẽ gây tác dụng không tốt cho cơ thể. Do vậy, chúng ta cần phải bổ sung cân bằng, đa dạng các chất.

Chế độ ăn lành mạnh giúp phòng ngừa bệnh tật

Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết thói quen ăn uống không hợp lý là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến tử vong và gánh nặng bệnh tật toàn cầu. Duy trì một chế độ ăn lành mạnh trong suốt cuộc đời sẽ giúp phòng tránh được suy dinh dưỡng ở tất cả các thể, bao gồm cả thừa cân, béo phì và các bệnh không lây nhiễm (tiểu đường, tim mạch, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, gout…)

TS. BS. Huỳnh Nam Phương, Viện Dinh dưỡng quốc gia, cho biết theo định nghĩa năm 2018 của Tổ chức Y tế thế giới, một chế độ ăn lành mạnh cần có nhiều quả chín, rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, chất xơ, đậu đỗ, hạn chế các thành phần như đường, các thức ăn vặt và đồ uống có đường, thịt chế biến sẵn và muối. Các chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa sản xuất công nghiệp cần phải được thay thế bằng chất béo chưa bão hòa.

Một chế độ ăn uống lành mạnh cung cấp cho cơ thể những chất dinh dưỡng thiết yếu như các chất dinh dưỡng đa lượng, vi chất dinh dưỡng và năng lượng đầy đủ, đáp ứng nhu cầu của mỗi một cá thể tùy thuộc tình trạng dinh dưỡng, sinh lý và vận động.

Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới

1. Với người trưởng thành: chế độ ăn lành mạnh bao gồm:

- Quả chín, rau xanh, đậu đỗ, các loại hạt, ngũ cốc nguyên hạt (gạo lứt, lúa mì, lúa mạch, ngô chưa tinh chế)

- Ít nhất 400 gram rau quả mỗi ngày (không tính các loại củ như khoai, sắn và các củ tinh bột khác)

- Đường tự do chỉ được chiếm dưới 10% tổng năng lượng ăn vào hàng ngày. Đường tự do là những loại đường được thêm vào thực phẩm hoặc đồ uống bởi nhà sản xuất, trong quá trình pha chế và chế biến đồ ăn/uống, cũng như đường tự nhiên có trong mật ong, các loạt mật, siro, nước trái cây tươi và nước trái cây cô đặc.

- Chất béo chiếm dưới 30% năng lượng của khẩu phần. Nên ăn chất béo chưa bão hòa (chưa no) có nhiều trong cá, quả bơ và các loại hạt (hạt hướng dương, đậu tương, oliu). Tỷ lệ chất béo bão hòa khuyến cáo thấp hơn 10% tổng số năng lượng và chất béo chuyển hóa (transfat) dưới 1% tổng số năng lượng.

- Ăn dưới 5 gam muối (tương đương với một thìa con) mỗi ngày. Nên sử dụng muối ăn có bổ sung iot.

2. Với trẻ nhỏ, các lời khuyên dinh dưỡng cũng tương tự như người lớn nhưng cần lưu ý:

- Trong 2 năm đầu đời của trẻ, dinh dưỡng hợp lý sẽ giúp phát triển tăng trưởng tối ưu về cả thế chất và trí tuệ. Đồng thời dinh dưỡng tốt cũng giảm nguy cơ thừa cân béo phì và bệnh không lây nhiễm khi trẻ lớn lên.

- Trẻ nhỏ nên được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và bú mẹ kéo dài đến 24 tháng hoặc lâu hơn.

- Khi trẻ tròn 6 tháng tuổi, cùng với sữa mẹ, trẻ cần được ăn bổ sung với các thực phẩm đa dạng, đủ về số lượng, an toàn và giàu dinh dưỡng. Không nên thêm đường và muối vào thức ăn bổ sung của trẻ.

Bình luận
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Thời điểm bạn không nên uống cà phê

Thời điểm bạn không nên uống cà phê

Bệnh thường gặp - 33 phút trước

Cà phê giúp cơ thể tỉnh táo, tăng cường năng lượng. Tuy nhiên, uống cà phê trước bữa sáng, sau khi tập thể dục, thời điểm bị ốm hay mang thai sẽ không tốt cho sức khỏe.

29 người tử vong vì sốt xuất huyết: Bạn nên dành 10 phút làm ngay điều này

29 người tử vong vì sốt xuất huyết: Bạn nên dành 10 phút làm ngay điều này

Y tế - 2 giờ trước

Theo báo cáo của Cục Quản lý Khám chữa bệnh, từ đầu năm đến nay, cả nước ghi nhận 62.955 trường hợp mắc sốt xuất huyết, 29 trường hợp tử vong, 47.821 trường hợp nhập viện điều trị.

Sán "làm tổ" trong người chỉ vì vật dụng phổ biến này, rất nhiều người Việt đang làm sai mà không biết

Sán "làm tổ" trong người chỉ vì vật dụng phổ biến này, rất nhiều người Việt đang làm sai mà không biết

Sống khỏe - 2 giờ trước

GiadinhNet - Nhiều gia đình vẫn chưa thực sự thay đổi thói quen khi dùng thớt. Đáng sợ nhất là chỉ sử dụng một chiếc thớt để thái tất cả các loại thực phẩm, cả sống lẫn chín. Đây cũng là thói quen nguy hiểm mà nhiều gia đình người Việt đang mắc phải.

Đỏ mặt khi uống rượu có nguy hiểm không?

Đỏ mặt khi uống rượu có nguy hiểm không?

Sống khỏe - 2 giờ trước

Tình trạng của một số người sau khi uống rượu cảnh báo bệnh tiềm ẩn như cao huyết áp, ung thư.

6 dấu hiệu chứng tỏ phổi của bạn không khỏe, cần đi khám ngay

6 dấu hiệu chứng tỏ phổi của bạn không khỏe, cần đi khám ngay

Bệnh thường gặp - 4 giờ trước

Dưới đây là 5 dấu hiệu cho thấy lá phổi không khỏe, nên đặc biệt chú ý.

Làm đúng những điều này thì không sợ con tràn bỉm, hăm tã!

Làm đúng những điều này thì không sợ con tràn bỉm, hăm tã!

Sống khỏe - 5 giờ trước

Mặc dù việc dùng bỉm, tã cho trẻ nhỏ hiện nay rất phổ biến bởi tính tiện dụng và sạch sẽ, tuy nhiên không phải bà mẹ nào cũng biết cách sử dụng đúng về bỉm dẫn đến việc chiếc bỉm không phát huy được hết công năng vốn có. Dưới đây là một số lưu ý mà các mẹ không thể bỏ qua.

Bệnh đậu mùa khỉ đột biến với tốc độ chưa từng có

Bệnh đậu mùa khỉ đột biến với tốc độ chưa từng có

Y tế - 5 giờ trước

Các nhà khoa học cho biết, virus đậu mùa khỉ dường như đã đột biến với tốc độ nhanh hơn nhiều so với dự đoán ban đầu.

4 khu vực trên cơ thể dễ tích mỡ nhất, nếu có ý định giảm cân thì cứ tập trung xử lý những vùng này

4 khu vực trên cơ thể dễ tích mỡ nhất, nếu có ý định giảm cân thì cứ tập trung xử lý những vùng này

Sống khỏe - 6 giờ trước

Đôi khi bạn lại không biết mình cần bắt đầu giảm cân từ đâu và chính điều này sẽ gây ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả giảm cân đó.

Nhiễm bệnh xã hội sau đêm mát xa và karaoke

Nhiễm bệnh xã hội sau đêm mát xa và karaoke

Y tế - 16 giờ trước

Do chủ quan vào biện pháp phòng tránh hoặc lựa chọn oral sex, một số người đã chịu hậu quả nặng nề khi mắc bệnh khó chữa lây truyền qua đường tình dục.

Ăn nhầm phân bón NPK, cụ ông vào viện cấp cứu

Ăn nhầm phân bón NPK, cụ ông vào viện cấp cứu

Y tế - 18 giờ trước

Ăn nhầm phân bón NPK, cụ ông 76 tuổi (Quảng Nam) phải nhập viện cấp cứu gấp do kali máu tăng cao, có nguy cơ ngưng tim.

Top