Nỗi ám ảnh đằng sau cánh cửa nhà hàng

Một buổi tập huấn về Xây dựng môi trường không khói thuốc lá tại nhà hàng - khách sạn trên địa bàn TPHCM do Hiệp hội Du lịch TPHCM phối hợp tổ chức. Ảnh: TL

Ăn nhà hàng, hít trọn khói thuốc

Khi đi ăn ở các nhà hàng khép kín, nhiều người không ít lần phải chịu khói thuốc lá từ các thực khách khác, thậm chí từ chính những người thân trong gia đình. Theo một cuộc điều tra năm 2015, nhà hàng là một trong những điểm khiến nhiều người chịu ảnh hưởng của khói thuốc lá nhất. Tuy nhiên, việc hút thuốc lá tại những nơi bị nghiêm cấm này chưa được quan tâm triệt để, xử lý và ngăn chặn.

Anh Minh Hoàng, ở Đội Cấn, Ba Đình, Hà Nội – một người không hút thuốc chia sẻ, vì điều kiện công việc anh thường xuyên phải đi tiếp đối tác ở nhà hàng. Mọi việc sẽ rất dễ chịu nếu mỗi lần về quần áo, tóc tai anh không ám mùi thuốc lá khiến vợ con khó chịu. “Tôi không thể nhắc người bên cạnh, đối tác hay thực khách khác ngưng hút thuốc bởi nhiều lý do. Vì nỗi ám ảnh này mà cuối tuần tôi phải đau đầu khi lựa chọn quán ăn cho gia đình. Các con tôi còn bé và tôi không muốn chúng phải chịu nỗi ám ảnh như tôi”, anh Hoàng nói.

Bà Nguyễn Thị Thu Hương, Trưởng phòng Nghiệp vụ - Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá (Bộ Y tế) cho biết, kết quả nghiên cứu tại 195 nhà hàng ăn uống ở Hà Nội với 970 khách hàng trong 2 năm (2015-2016) cho thấy, khi nhà hàng thực thi quy định “nhà hàng không khói thuốc”, lượng khách hàng và doanh thu không thay đổi, thậm chí còn tăng 8,1% doanh thu và 5,7% lượng khách hàng. Tỷ lệ nhà hàng thực hiện quy định cấm hút thuốc lá tăng từ 25,1% (năm 2015) lên 44,1% (năm 2016). Có 82,6% chủ nhà hàng biết về Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá (tăng 12,3%) và 69,2% chủ nhà hàng biết về quy định cấm hút thuốc lá trong nhà hàng (tăng 14,8%); 85,6% chủ nhà hàng hoặc người quản lý nhà hàng và 85% khách hàng ủng hộ việc thực thi môi trường không khói thuốc.

Tuy nhiên, theo bà Hương, kết quả nghiên cứu cũng cho thấy tỷ lệ nhân viên nhắc nhở khách hàng không hút thuốc và có hình thức xử phạt đối với nhân viên hút thuốc trong nhà hàng có quy định cấm hút thuốc lá còn thấp (chiếm từ 30,2 đến 51,2%); chỉ có 25% khách hàng nhìn thấy có nhân viên nhắc nhở khách hút thuốc.

Chủ nhà hàng chiều khách nên lờ quy định cấm

Chia sẻ thêm, bà Phan Thị Hải, Phó Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá cho biết, theo quy định về phòng chống thuốc lá, chúng ta mong muốn các nhà hàng, khách sạn đều là môi trường không khói thuốc. Việc chưa thực hiện được 100% môi trường không khói thuốc tại những nơi này còn do một số nguyên nhân. Trong đó, một số chủ nhà hàng, khách sạn chưa ý thức được các quy định về cấm thuốc lá, đồng thời vẫn còn tâm lý e sợ mất khách nên chiều khách hàng, không nhắc nhở. Cụ thể, nghiên cứu chỉ ra các nguyên nhân do nhiều nhà hàng sợ mất lòng khách (chiếm 25,6%), ý thức của khách hàng chưa cao (chiếm 22,1%). Đối với những nhà hàng chưa thực hiện, rào cản lớn nhất là sợ mất khách (chiếm 40,4%), sợ mất lòng khách (chiếm 30,3%) và ý thức của khách (chiếm 30,3%).

“Thuốc lá là sản phẩm gây nghiện nên người hút vẫn sẵn sàng hút ở bất kỳ đâu dù có quy định cấm. Trong khi, người không hút thuốc lại không có thái độ rõ ràng, phản đối người hút bên cạnh mình”, bà Hải nói.

Đây là rào cản chung của các cơ sở trong việc xây dựng mô hình nhà hàng không khói thuốc. Chủ một nhà hàng ở TP Nha Trang (Khánh Hoà) chia sẻ, cách đây 2-3 năm, nhà hàng thực hiện một số quy định như: Không để gạt tàn thuốc lá ở các bàn, hướng dẫn nhân viên nhắc nhở thực khách bỏ hút thuốc lá khi trong bàn ăn có phụ nữ và trẻ em; Dành 2 phòng riêng cho những thực khách không hút thuốc lá. “Lúc đầu mới triển khai nhiều khách tỏ ra khó chịu. Sau thời gian, khách cũng quen dần” – chủ nhà hàng chia sẻ nhưng cũng không khỏi băn khoăn vì nỗi lo lắng nếu thực hiện các quy định một cách triệt để sẽ mất khách.Bà Phan Thị Hải chia sẻ thêm, nếu so với các nước khác trên thế giới, mức phạt về việc hút thuốc lá trong các nhà hàng, khách sạn ở Việt Nam còn rất thấp. Thông thường, với nhà hàng, khách sạn có khách hút thuốc lá trong nhà, chủ nhà hàng, khách sạn đó chỉ bị phạt từ 3-5 triệu đồng. Tuy nhiên, mức độ xử phạt lại không phải yếu tố thành công dẫn đến môi trường không khói thuốc. “Quan trọng là chúng ta cần đẩy mạnh tuyên truyền để các chủ nhà hàng, khách sạn biết được quy định pháp luật”, bà Hải chia sẻ.

Quỳnh An (t/h)