Nỗi đau ở vùng đất vắng đàn bà, thừa đàn ông

Nhiều bản làng ở Kỳ Sơn chỉ có đàn ông vì phụ nữ và trẻ em gái bị lừa bán quá nhiều. Ảnh: Phùng Bình

Cha mất con, con mất mẹ

Bản Na Nhu thuộc xã Tà Cạ của huyện Kỳ Sơn (tỉnh Nghệ An) nằm dọc theo khe suối cách con sông Nậm Mộ chưa đầy 2km. Để vào trung tâm bản, phải trải qua một quãng đường khó khăn, đầy ổ voi, ổ gà. Ở đây, chủ yếu là người dân tộc Khơ Mú với 100% là nhà sàn xập xệ, nghèo nàn.

Trong ngôi nhà đơn sơ vách gỗ đã cũ kĩ, ông Khun Văn Minh đang hì hục chuẩn bị nấu rượu sắn, thấy người lạ cất tiếng chào, ông Minh vội vã ra tiếp đón với thái độ niềm nở. Khi nghe chúng tôi hỏi và muốn tìm hiểu về người con gái đã mất tích từ năm 2013, giọng ông Minh chùng xuống, nghẹn lại: “Cán bộ ơi, cứu con tôi với. Gần 2 năm nay nó bị kẻ xấu lừa bán sang Trung Quốc, giờ không biết còn sống hay đã chết. Tôi đã báo công an và chính quyền nhưng chưa thấy tin nó đâu cả”.

Ngồi lặng đi một hồi lâu, được sự động viên của chúng tôi, ông Minh kể tiếp: Hôm đó là ngày 3/4/2013, cô con gái Khun Thị Manh (SN 1994) về xin phép ông đi làm ăn cùng bạn bè. Nhà nghèo, nghe con kể đi làm có thể lương được mấy triệu một tháng, ông và gia đình đồng ý cho đi. Nhưng cũng từ đó, ông và con gái hoàn toàn mất liên lạc. “Ở vùng này, con gái bị mất tích nhiều lắm nên tôi cũng nghĩ là con gái chắc bị lừa bán rồi. Đến ngày 26/1/2014, con gái tôi gọi điện về bảo bị một người quen lừa bán sang Trung Quốc với giá 60 triệu đồng để làm vợ một người đàn ông đã nhiều tuổi. Con gái kêu cứu, bảo khổ lắm, tôi chưa kịp hỏi thêm thì điện thoại tắt ngụm. Sau đó, tôi đã làm đơn tố cáo người mà con gái tôi nói lên công an nhưng nghe nói tên này đã trốn sang Lào”, ông Minh bất lực cho biết.

Chia tay ông Minh, chúng tôi đến thăm nhà ông Lữ Khăm Bản, ở bản Cánh. Trong căn nhà chớp choáng bóng đèn mờ, ông Bản đang dỗ dành đứa cháu nội 4 tuổi cố ăn cho hết bát cơm chỉ có vài cọng rau và miếng thịt mỡ. “Mẹ nó  bị lừa bán sang Trung Quốc đã gần 3 năm nay, giờ cũng đã lấy chồng, sinh con ở bên đó. Bố nó thì chán nản vì mất vợ, mất con nên bỏ sang Lào làm ăn, để lại thằng bé cho tôi nuôi. Buồn lắm cán bộ ơi…”, ông Bản thở dài.

Theo lời ông Bản, cô con dâu của ông là Lô Thị Búa Von (SN 1992). Trước khi bị lừa, Von cũng đang có bầu đứa thứ hai khoảng được 3 tháng. Bây giờ nghe nói nó cũng đã sinh con ở Trung Quốc và cũng đã lấy chồng bên đó rồi, không về nhà nữa. “Con dâu tôi có chị gái ruột là Lô Thị Tuyết lấy chồng bên Trung Quốc đã nhiều năm nay. Cuối tháng 11/2012, Tuyết về bảo là đưa em gái đi làm ăn, mặc dù gia đình ngăn cản, nhưng Von cũng theo chị gái đi cho bằng được. Giờ đây hai vợ chồng già chúng tôi chẳng sống được bao lâu nữa, gia đình nghèo cháu thì còn nhỏ lại không có bố mẹ chăm sóc, nhiều khi nó khóc đòi bố, đòi mẹ mà tôi chỉ biết nuốt nước mắt vào trong”, ông Bản buồn bã nói.

Bản làng vắng bóng đàn bà

Ở xã Chiêu Lưu có tới 200 phụ nữ, trẻ em gái, độ tuổi từ 13 đến 25 mất tích hoặc rời địa phương không rõ  lý do kể từ năm 2007 trở lại đây.

Số lượng phụ nữ bỏ đi và bị lừa quá nhiều, đến mức vào một số bản, chỉ thấy đàn ông và trẻ con ở nhà. Thậm chí một nam thanh niên tên Khủn Văn Hưng mà chúng tôi gặp khi hỏi đường vào bản Lưu Tiến đã chua xót nói rằng: Giờ muốn lấy vợ mà khó tìm ra con gái?!

Trên đường vào tìm gặp Trưởng bản Lưu Tiến (xã Chiêu Lưu), chúng tôi được nghe một câu chuyện đầy đau thương của gia đình ông Cụt Văn Lành. Ông Lành có ba con gái thì hai người đã bị lừa bán. Cô con gái đầu là Cụt Thị Tý, bị kẻ xấu lừa bán năm 2006, lúc mới 19 tuổi, đến nay gia đình không biết Tý còn sống hay đã chết. Năm 2012, cô con gái thứ hai là Cụt Thị Đà cũng bị người ta lừa bán mất. Còn mỗi cô con gái út là Cụt Thị Châu, mới 15 tuổi được gia đình canh chừng rất cẩn thận nhưng đến ngày 26/2/2014 cũng bỗng dưng mất tích. May mà sau một tuần, Châu trở về.

Ông Cụt Văn Tiến, Trưởng bản cho biết, việc cánh mày râu lúi húi bên bếp lửa lo cơm nước cho con là cảnh thường thấy không chỉ ở Lưu Tiến, mà còn ở nhiều bản khác trong xã Chiêu Lưu này. Theo ông Tiến, người dân ở đây chủ yếu  sinh sống bằng nghề làm rẫy nên cuộc sống đói nghèo, lạc hậu lắm. “Cả bản có 146 hộ thì hơn một nửa là hộ nghèo. Ở bản Lưu Tiến có khoảng 60 phụ nữ từng bị lừa bán sang Trung Quốc. Ngần ấy người đi nhưng chỉ có hơn chục người may mắn trở về”, ông Tiến nói.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, không phải bây giờ mà cách đây cả chục năm, tình trạng phụ nữ, trẻ em gái bị lừa bán qua biên giới hay lừa đi làm gái mại dâm đã âm thầm diễn ra ở nhiều xã của huyện Kỳ Sơn. Đa phần những người bị lừa nhiều nhất nằm ở độ tuổi từ 13 đến 25. Chẳng thế mà mấy năm trở lại đây, nhiều bậc cha mẹ, ngoài việc lên nương lên rẫy còn phải thường xuyên canh chừng… con gái vì sợ bị mất con. “Bây giờ có điện thoại di động, nhưng việc gọi cho con để kiểm tra đang ở đâu cũng chẳng ăn thua, bởi cứ hở ra là con gái trong nhà bỗng dưng mất dạng”, ông Tiến kể thêm.

Phùng Bình