Novartis phối hợp với bệnh viện TW Huế tổ chức tọa đàm “Nguy cơ mù lòa ở bệnh nhân đái tháo đường”
Nhằm gia tăng nhận thức và phòng tránh nguy cơ mất thị lực do biến chứng võng mạc đái tháo đường trong cộng đồng, nhân ngày Đái tháo đường Thế giới (WDD 2022), Novartis phối hợp cùng bệnh viện Trung ương Huế tổ chức buổi tọa đàm với chủ đề “Nguy cơ mù lòa ở bệnh nhân đái tháo đường”, được phát trực tuyến trên Fanpage của báo Tuổi Trẻ.

Buổi tọa đàm đã giải đáp những thắc mắc thường gặp về biến chứng võng mạc đái tháo đường
Hưởng ứng thông điệp "Education to protect tomorrow" (tạm dịch: hiểu biết để bảo vệ tương lai) của WDD 2022, buổi tọa đàm đã cung cấp đến khán giả những kiến thức y khoa về biến chứng võng mạc do đái tháo đường với sự tham gia tư vấn của ThS.BS.CKII Hoàng Thị Lan Hương, Phó Giám đốc Bệnh viện Trung Ương Huế, Trưởng khoa Nội tiết - Thần kinh - Hô hấp và BS.CKII Dương Anh Quân, Giám đốc Trung Tâm Mắt, Bệnh viện Trung Ương Huế.
Nguy cơ mù lòa từ biến chứng võng mạc do đái tháo đường
Tại buổi tọa đàm, bác sĩ Quân cho biết, biến chứng võng mạc do đái tháo đường là bệnh lý vi mạch do phá hủy các mạch máu nhỏ2. Theo đó, mức đường huyết cao ở người mắc đái tháo đường và thời gian mắc bệnh lâu năm có ảnh hưởng trực tiếp tới các tế bào võng mạc và mạch máu, gây rò rỉ hoặc tắc nghẽn mạch máu, từ đó dẫn đến các biến chứng như phù võng mạc, vì phình mạch, xuất tiết, xuất huyết, tăng sinh mạch máu3.
Về yếu tố nguy cơ của bệnh lý này, bác sĩ Hương cho hay cả hai thể đái tháo đường đều có thể gây ra biến chứng võng mạc3. Đối với đái tháo đường tuýp 2, tỉ lệ bệnh võng mạc đái tháo đường ngay thời điểm mới phát hiện là 5-20% và sẽ tăng đến 60-85% sau 15 năm4. Còn với đái tháo đường tuýp 1, tỉ lệ này là 25% sau 5 năm và có thể lên đến 60% sau 10 năm4,5. Ngoài ra, việc kiểm soát đường huyết, huyết áp, mỡ máu kém, có biến chứng thận, bị béo phì, hút thuốc lá hay mang thai cũng làm tăng nguy cơ mắc biến chứng võng mạc ở bệnh nhân đái tháo đường6,7,8.
Theo hướng dẫn của Hội đồng Nhãn khoa Quốc tế (ICO), biến chứng võng mạc do đái tháo đường được chia làm các giai đoạn bệnh khác nhau bao gồm: bệnh võng mạc đái tháo đường không tăng sinh, bệnh võng mạc đái tháo đường tăng sinh, và phù hoàng điểm do đái tháo đường9. Mỗi giai đoạn bệnh sẽ có mức độ tổn thương đáy mắt và triệu chứng khác nhau, có thể gây giảm thị lực từ đó làm giảm chất lượng sống và gây tốn kém về mặt thời gian lẫn chi phí điều trị; ở giai đoạn nặng bệnh có thể sẽ dẫn đến mù lòa6.
Theo chia sẻ của bác sĩ Hương, ước tính có tới 30% bệnh nhân đái tháo đường mắc biến chứng võng mạc và khoảng 10% số bệnh nhân đang ở giai đoạn bệnh võng mạc đe dọa thị lực10. Tuy nhiên, ở giai đoạn sớm – biến chứng võng mạc do đái tháo đường chưa tăng sinh, có thể hoàn toàn không có triệu chứng lâm sàng để người bệnh có thể dễ dàng nhận biết. Nhiều bệnh nhân chỉ thăm khám và được phát hiện mắc biến chứng võng mạc do đái tháo đường khi thị lực đã sụt giảm, gây nhiều đáng tiếc11.
Chủ động tầm soát để phát hiện sớm và điều trị hiệu quả biến chứng võng mạc do đái tháo đường
Để phòng tránh và giảm thiểu nguy cơ mất thị lực, các bác sĩ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tầm soát định kỳ và phát hiện sớm biến chứng võng mạc ở bệnh nhân đái tháo đường. Bác sĩ Quân cũng đã giúp khán giả có thể hình dung rõ hơn về sự đơn giản, nhẹ nhàng của quy trình khám tầm soát, xua tan tâm lý e ngại của nhiều bệnh nhân. Theo đó, việc thăm khám sẽ bao gồm đo thị lực, đo nhãn áp và khám tổng quát về mắt, sau đó bệnh nhân được tra thuốc giãn đồng tử để khám dịch kính, võng mạc và chụp hình màu đáy mắt, trường hợp đã có tổn thương thì sẽ chụp OCT mắt.
Về tần suất tầm soát định kỳ, bác sĩ Hương đã đưa ra lịch thăm khám cụ thể dành cho từng trường hợp theo khuyến nghị của Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ. Cụ thể, bệnh nhân ngay từ thời điểm phát hiện đái tháo đường tuýp 2 cần thăm khám mắt toàn diện, bệnh nhân đái tháo đường tuýp 1 cần thăm khám sau 5 năm phát hiện bệnh và sau đó tuân thủ lịch khám mắt định kỳ theo chỉ định của bác sĩ nhãn khoa. Riêng với phụ nữ mắc đái tháo đường, cần thăm khám mắt toàn diện trước khi mang thai, trong 3 tháng đầu của thai kỳ, theo dõi chặt chẽ trong mỗi 3 tháng suốt thai kỳ và 1 năm sau mang thai3.

ThS.BS.CKII Hoàng Thị Lan Hương, Phó Giám đốc Bệnh viện Trung Ương Huế, Trưởng khoa Nội tiết - Thần kinh - Hô hấp (giữa) và BS.CKII Dương Anh Quân, Giám đốc Trung Tâm Mắt, Bệnh viện Trung Ương Huế (ngoài cùng bên trái)
Với nhiều tiến bộ y học trong việc tầm soát và điều trị, các bác sĩ khuyến khích người bệnh chủ động phát hiện sớm biến chứng võng mạc do đái tháo đường kết hợp kiểm soát các nguy cơ toàn thân, tuân thủ chỉ định của bác sĩ để từ đó có thể phòng tránh và ngăn chặn bệnh tiến triển xấu. Theo bác sĩ Hương, nguy cơ mù lòa có thể giảm tới 95% nếu biến chứng võng mạc do đái tháo đường được phát hiện sớm và điều trị đúng cách1.
Tài liệu tham khảo:
1. People With Diabetes Can Prevent Vision Loss, National eye institute, available form: https://www.nei.nih.gov/sites/default/files/2019-06/diabetes-prevent-vision-loss.pdf [accessed on 08 November, 2022]
2. Diabetes-Related Microvascular and Macrovascular Diseases in the Physical Therapy Setting - PMC (nih.gov)
3. Retinopathy, Neuropathy, and Foot Care: Standards of Medical Care in Diabetes 2022;45:S185–S194 Volume 45, Supplement 1, January 2022
4. Diabetic Retinopathy by the Numbers (reviewofoptometry.com), available from: https://www.reviewofoptometry.com/article/diabetic-retinopathy-by-the-numbers [accessed on 08 November, 2022]
5. Diabetic Retinopathy Screening, AAO, available from: https://eyewiki.org/Diabetic_Retinopathy_Screening [accessed on 08 November 2022]
6. Mayo Clinic - Diabetic Retinopathy, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/diabetic-retinopathy/basics/definition/con-20023311 [accessed on 08 November, 2022]
7. Retinopathy - Canadian Journal of Diabetes, 42 (2018) S210–S216
8. Diabetic Retinopathy: Breaking the Barrier; Pathophysiology. 2017 Dec; 24(4): 229–241. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5711541/#R2 [accessed on 08 November 2022]
9. International Council Ophthalmology, Eye care Guidelines for Diabetic retinopathy patients, published on February 2014
10. The International Agency for the Prevention of Blindness (IAPB), https://www.iapb.org/news/world-sight-day-2017, Published: 6th April 2017 [accessed on 04 November 2022]
11. Diabetic Retinopathy, National eye institute, https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/diabetic-retinopathy [accessed on 8 November 2022]
12. Chẩn đoán, điều trị và quản lý bệnh võng mạc đái tháo đường (Ban hành kèm theo Quyết định số 2558/QĐ-BYT ngày 20 tháng 9 năm 2022)
13. https://ksbtdanang.vn/chuyen-mon/phong-chong-benh-khong-lay-nhiem/dai-thao-duong-va-benh-vong-mac-dai-thao-duong-578.html [accessed on 29 October 2022]
PV
Kiểm soát đồ ăn vặt và nước giải khát có đường khi trẻ nghỉ hè
Sống khỏe - 1 giờ trướcKỳ nghỉ hè là khoảng thời gian học sinh được nghỉ ngơi, vui chơi sau một năm học tập căng thẳng. Tuy nhiên, đây cũng là giai đoạn nhiều em hình thành thói quen ăn uống thiếu kiểm soát.
Người phụ nữ viêm gan cấp, men gan tăng gấp 10 lần thừa nhận 1 sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 1 giờ trướcGĐXH - Một cụ bà viêm gan cấp, men gan tăng gấp 10 lần nhập viện trong tình trạng đau bụng kéo dài, nôn nhiều, táo bón... sau thời gian tự ý dùng thuốc.
"Thủ phạm" gây ung thư gan đã được xác định! Bác sĩ cảnh báo: Độc tính gấp 68 lần so với thạch tín, nhiều gia đình vẫn đang tiêu thụ
Sống khỏe - 3 giờ trướcCách bảo vệ gan tốt nhất chính là kiểm soát chặt chẽ những gì chúng ta nạp vào cơ thể mỗi ngày từ chính căn bếp của mình!
6 thực phẩm nhiều chất xơ hơn gạo lứt
Sống khỏe - 7 giờ trướcChất xơ đóng vai trò thiết yếu trong việc hấp thụ dinh dưỡng, bảo vệ sức khỏe đường ruột. Dù gạo lứt thường được nghĩ đến là thực phẩm giàu chất xơ nhưng thực tế có nhiều thực phẩm khác sở hữu hàm lượng này ấn tượng không kém.
Người đàn ông 70 tuổi phát hiện ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn sớm từ dấu hiệu nhiều nam giới Việt bỏ qua
Sống khỏe - 7 giờ trướcGĐXH - Đi khám vì đau bụng, đầy hơi, khó tiêu kéo dài, người bệnh bất ngờ được phát hiện mắc ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn sớm.
Ở ngưỡng tuổi 50, xuất hiện 10 dấu hiệu này cảnh báo tuổi thọ đang bị đe dọa
Sống khỏe - 19 giờ trướcGĐXH - Nhiều người ngưỡng tuổi 50 khi gặp vấn đề về sức khỏe thường có tâm lý "ngại đi khám" hoặc "đau tí chắc không sao". Tuy nhiên, ở ngưỡng tuổi này, việc phát hiện sớm dấu hiệu bất thường của cơ thể chính là chìa khóa để kéo dài tuổi thọ.
6 nhóm thực phẩm giúp gan 'dễ thở', cơ thể nhẹ nhõm hơn mỗi ngày
Sống khỏe - 21 giờ trướcGĐXH - Gan quá tải có thể khiến cơ thể nhanh mệt mỏi, da xỉn màu và làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ. Theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình, 6 nhóm thực phẩm quen thuộc dưới đây có thể giúp hỗ trợ chức năng gan, giảm viêm và tăng cường sức khỏe nếu bổ sung đúng cách mỗi ngày.
Ăn nhiều protein vì sợ mất cơ có gây hại cho thận không?
Sống khỏe - 22 giờ trướcXu hướng gần đây, mọi người chú trọng đến protein trong chế độ ăn nhiều hơn. Thậm chí có người ăn nhiều quá mức vì sợ mất cơ. Vậy, điều này có gây áp lực cho thận không?
Ướp thịt qua đêm tưởng vô hại, chuyên gia cảnh báo sai lầm khiến nguy cơ ngộ độc tăng cao
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcGĐXH - Ướp thịt qua đêm giúp món ăn đậm vị và tiết kiệm thời gian chế biến, nhưng nếu bảo quản sai cách có thể làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm. Theo TS Lê Thị Hương Giang, điều quan trọng không nằm ở việc có nên ướp thịt qua đêm hay không mà là cách bảo quản và chế biến thực phẩm sau đó.
Ăn gì để giảm tác dụng phụ của truyền hóa chất?
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Trong thời gian truyền hoá chất, người bệnh sẽ phải đối mặt với các tác dụng phụ như chán ăn, buồn nôn, đau miệng, khó nuốt… Dưới đây là một số thực phẩm giúp giải quyết các tình trạng trên.
Ở ngưỡng tuổi 50, xuất hiện 10 dấu hiệu này cảnh báo tuổi thọ đang bị đe dọa
Sống khỏeGĐXH - Nhiều người ngưỡng tuổi 50 khi gặp vấn đề về sức khỏe thường có tâm lý "ngại đi khám" hoặc "đau tí chắc không sao". Tuy nhiên, ở ngưỡng tuổi này, việc phát hiện sớm dấu hiệu bất thường của cơ thể chính là chìa khóa để kéo dài tuổi thọ.