NSƯT Tiến Đạt: Cuộc đời thật sau những vai diễn

Sinh ra và  lớn lên trong một gia đình không có ai hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật, thế nhưng ngay từ  lúc bé, NSƯT Tiến Đạt đã luôn ấp ủ  cho mình ước mơ sau này “được lên tivi, được làm diễn viên kịch nói..”. Tuổi bé thơ, nghĩ là như thế thôi, chứ bản thân ông lúc ấy hoàn toàn chưa xuất hiện cái ý nghĩ gọi là theo đuổi công việc diễn viên.

Lớn lên một chút, với ước mơ ấp ủ ngày nào cùng với “máu” đam mê văn hoá - văn nghệ luôn cháy trong người ông, bởi thế nên học hết cấp II, NSƯT Tiến Đạt đã đăng ký dự thi vào khoá II, khoa kịch nói, Trường Nghệ thuật Sân khấu Hà Nội (1968 – 1971) dưới sự bảo trợ của Nhà hát Thiếu nhi, nay là Nhà hát Tuổi trẻ. Sau khi tốt nghiệp khoá học vào năm 1971, ông được cử đi xây dựng đoàn kịch nói Quảng Ninh và rồi đến năm 1980, ông chuyển công tác về hoạt động tại đoàn kịch nói Hà Nội đến bây giờ.

Lần  đầu tiên, NSƯT Tiến Đạt chạm ngõ cùng với kịch nói là vai diễn “anh Chất còi” trong vở kịch “Người Năm Ấy” của Đạo diễn Doãn Hoàng Giang. Trong vai diễn này, NSUT Tiến Đạt hoá thân thành một anh chàng tân binh trong quân đội sửa xe tăng, tính tình luôn vui vẻ, hoà đồng với tất cả mọi người. Riêng đối với lĩnh vực truyền hình, NSƯT Tiến Đạt cũng không khỏi lâng lâng vui sướng khi nhớ về vai diễn đầu đời của ông trong phim “ Đứng trước một công trình” của Đạo diễn Trọng Liên.

Nhìn lại chặng đường hơn 30 năm gắn bó cùng sân khấu và truyền hình, NSƯT Tiến Đạt cười vui tâm sự: “Tôi vốn là người bị hạn chế về mặt hình thể, không được to cao đẹp trai lắm nên thường vào những vai tiêu cực, phản diện. Ngày trẻ tôi cũng thường hay tủi thân về sự hạn chế này thế nhưng càng đi sâu vào nghề diễn tôi càng biết cách biến nhược điểm thành ưu điểm và “dần dần” nhược điểm lại trở thành thế mạnh của mình. Đến năm 1992, sau khi tôi cai thuốc lá, phát tướng thì lại hay được mời vào vai giám đốc tham lam, ăn chơi. Nói chung vai diễn của tôi toàn là vai xấu, vai tiêu cực thôi.”

“ Ông Bách – vai diễn “hiếm” trong cuộc đời diễn xuất của tôi!”

Không “hiếm” sao được khi đây là vai diễn mới nhất mà NSƯT Tiến Đạt không phải đóng vai tiêu cực? Ông Bách của NSƯT Tiến Đạt xuất hiện trong bộ phim Xin Thề Anh Nói Thật đang được phát sóng trên kênh VTV1 lúc 20h10, các tối trong tuần từ thứ hai đến thứ tư. Phim do VTV và FPT Media phối hợp sản xuất, được chính thức khởi quay vào những tháng cuối của năm 2010.

Ông Bách là mẫu người hiện đại, vui tính, thích đi nhẩy, giám đốc một công ty xuất nhập khẩu, hay đi nước ngoài và là người rất “yêu cái đẹp” nhưng không bao giờ đi quá giới hạn của một người có vợ, ông luôn bao che cho con và cứu Phan Vũ (MC Danh tùng) thoát khỏi các mỹ nhân khi Vũ lâm vào cảnh khốn khổ….Chia sẻ khi được mời vào vai diễn này, NSUT Tiến Đạt “hồ hởi” cho biết “ đây là vai diễn mà ngay từ lúc đầu khi đọc kịch bản, tôi đã thấy yêu nhân vật của mình. Cái yêu ở đây có rất nhiều lý do.

Thứ nhất, Ông Bách là vai diễn không thuộc lớp nhân vật “phản diện”, qua nhân vật này, tôi mong muốn được đem đến một cái nhìn mới cho khán giả là tôi không chỉ diễn được những vai “ác, nham hiểm” mà còn diễn được những vai diễn hài, vui tươi, nhẹ nhàng. Thứ hai, Ông Bách và tôi có điểm tương đồng với cuộc sống thường nhật đó là chúng tôi đều thuộc tuýp người “ đắm đuối chuyện gia đình”, luôn cố gắng cùng chia sẻ với vợ con những việc trong gia đình dù là nhỏ nhất mỗi khi tôi có thể”.

Hơn 4 tháng miệt mà trên phim trường Xin Thề Anh Nói Thật, giờ đây, khi ngồi xem lại những thước phim trên sóng màn ảnh nhỏ VTV1, cảm giác của NSƯT Tiến  Đạt cũng không kém phần nào hồi hộp, lo lắng. Ông chờ đợi được xem diễn xuất của mình cũng như của các diễn viên thuộc thế hệ trẻ sau này như Jennifer Phạm (vai Bảo Lâm), Danh Tùng (Phan Vũ) cùng lớp thế hệ diễn viên “gạo cội” với ông là NSƯT Minh Châu (Bà Trâm) và NS Hà Xuyên (Bà Kiều – vợ ông Bách). Giữa NSƯT Tiến Đạt cùng ekip sản xuất bộ phim Xin Thề Anh Nói Thật đã có quá nhiều kỉ niệm trong suốt qua trình làm vui.

Hỏi NSƯT Tiến Đạt kỉ niệm nào làm cho ông nhớ nhất suốt thời gian quay bộ phim này, ông cười “giòn tan” bảo rằng “có quá nhiều kỉ niệm đẹp, tôi không biết phải kể như thế nào đây nữa, nhưng có một điều chắc chắn là tôi rất yêu bộ phim này, yêu tất cả những người cùng đóng góp công sức chung cho bộ phim, những hôm mưa to gió lớn tôi cùng anh em dã lội nước để đi quay, hay có những hôm trời Hà Nội nóng đến gần 40 độ, chúng tôi cũng phải thực hiện những cảnh quay giữa trưa, thế nhưng tất cả mọi người đều vui và cảm xúc của từng người dường như cũng dạt dào hơn”…

Luôn nặng lòng cùng thước dây, cây kéo

Chia sẻ  về chuyện đời, chuyện nghề trong hành trình dài hơn 50 năm qua, câu chuyện kể của NSƯT Tiến  Đạt như dài hơn, nhiều màu sắc hơn bởi khi thì ông kể chuyện bằng sự nồng nhiệt, vui tươi khi thì lại trầm lắng, nghĩ suy. Ông kể, thời của ông ngày ấy hoạt động nghệ thuật không có nhiều điệu kiện thuận lợi như thế hệ trẻ bây giờ, người nghệ sĩ đôi khi không “sống đủ” với nghề, họ cũng là những con người, cũng bị chuyện “cơm áo gạo tiền” chi phối và ông cũng không là trường hợp ngoại lệ.

Năm 1995, khi kinh tế còn nhiều khó khăn, nghề diễn của người diễn viên khá “chông chênh”, NSƯT Tiến Đạt đã quyết định học thêm nghề may complet từ bố ông. Ông bảo “Ngày trước khi bố tôi (Nghệ nhân Tiến Thành) biết tôi có định hướng theo học nghề may của ông, ông vui lắm. Ông khuyên tôi nên bước tiếp hành trình “làm thợ” mà ông đã đi qua dẫu ông cũng không quên cảnh báo “nghề thợ” cũng là nghề rất vất vả, đòi hỏi sự tỉ mỉ, châm chút.. Trong suy nghĩ của ông cụ, bất cứ công việc nào cũng đều có sự cao quý riêng, tuy nhiên đối người nghệ sĩ đôi khi công việc này lại “không ổn định”, “hay bấp bênh”, việc có được một công việc ổn định sẽ giúp cho tôi có thể nuôi được gia đình của mình nếu lỡ không may tôi “bị thất nghiệp. Và cũng bắt đầu từ lúc đó, tôi quyết định nối nghiệp cha. Với tôi, may là nghề, diễn là nghiệp, tôi chưa bao giờ phân định, rằng đâu là tay trái, đâu là tay phải, bởi một nghề là làm vui cho đời và một nghề là làm đẹp cho đời”.