"Pê đê show" tại Thái Lan: Cuộc sống của những vũ công Katoey

Katoey -  một phần văn hoá Thái   

Khái niệm về giới tính thứ ba đã định hình trong tâm tưởng người Thái từ rất lâu đời. Họ truyền tụng một câu chuyện từ thời vạn vật được sáng tạo. Có đôi vợ chồng nọ sinh được ba người con. Một trai, một gái và một người con có giới tính thứ ba, người Thái gọi đó là Katoey. Ngày nay, từ Katoey còn được người Thái hiểu là những người chuyển đổi giới tính từ nam sang nữ (vì ở Thái Lan những người thuộc giới tính thứ ba chủ yếu theo dạng này - PV).

Các Katoey tham gia tích cực vào đời sống, có vị trí trong xã hội cũng như trong tâm thức của người dân. Đặc biệt, những vũ công Katoey là một phần không thể thiếu và làm nên sự hấp dẫn của ngành du lịch phát triển rất thịnh vượng của Thái Lan.

“Đẹp - Thon thả - Gương mặt khả ái - Hoàn toàn nữ tính” đó là những cụm từ mà những người xem trầm trồ thán phục khi tận mắt nhìn các vũ công Katoey. “Pê đê show” khác với những hình dung của nhiều người, chỉ là một buổi “khoe hàng” của những người đồng tính. Nó thật sự như một buổi trình diễn thời trang dạ hội và ca nhạc hoàn hảo.

Múa thật dẻo, dáng thật xinh.

Các vũ công biểu diễn rất điêu luyện và nghiêm túc. Cảm giác hiếu kỳ và có chút kinh ngạc của người xem dần được thay bằng sự khâm phục. Với du khách, không ít người trước khi vào đây từng suy nghĩ, hình dung về một buổi trình diễn lố lăng và thác loạn. Nhưng hoàn toàn khác. Đêm trình diễn mang lại một buổi thư giãn tuyệt hảo.

Một người bạn bản địa cho chúng tôi biết, người dân nước này rất yêu quý và luôn cầu nguyện cho các Katoey. Bởi theo họ, Katoey là những người đáng thương, sống một cuộc sống luôn có những giằng xé trong tâm hồn. Đa số những Katoey đều cho biết, ngay từ khi còn nhỏ họ đã cảm nhận cơ thể mình không phù hợp với giới tính đàn ông.

Alcazar - Đêm sôi động

Nơi chúng tôi “mục sở thị” một buổi “Pê đê show” là tại sân khấu Alcazar ở TP Pataya, cách Thủ đô Bangkok của Thái Lan gần 300km về phía Nam. Tại sân khấu này, mỗi đêm các vũ công Katoey thường trình diễn các tiết mục của một nước nào đó. Có đêm văn hoá Nga, Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc... và Việt Nam cũng có. Nhưng cũng có những đêm, các vũ công biểu diễn “tổng hợp”. 

Trên sân khấu, những vũ công Katoey biểu diễn như các ca sĩ chuyên nghiệp. Những cử chỉ, sắc thái biểu lộ trên gương mặt phù hợp với nội dung từng câu chữ của lời bài hát, cho dù là tiếng bất cứ nước nào. Nhưng ai cũng biết, những Katoey này chỉ có nhiệm vụ trình diễn thân thể nuột nà, hấp dẫn mà thôi còn lại việc hát đã có đài bật sẵn... Cho dù như thế, cả đám người xem bỏ tới 800 bạt (khoảng 400 ngàn đồng tiền Việt Nam theo tỷ giá hiện nay) vẫn thấy thư giãn và thích thú vì những ladyboy... nhép nhạc quá chuẩn.

Hôm tôi có mặt tại Alcazar, các vũ công trình diễn một tiết mục của Việt Nam. Một chiếc xích lô, những cô gái mặc trang phục áo dài dân tộc Việt Nam cùng chiếc nón Huế xuất hiện trên sân khấu với phông nền là Nhà hát lớn Hà Nội. Các vũ công Katoey bắt đầu mấp máy môi và múa.

Các vũ công Katoey mặc áo dài hoa đỏ hát với cả tấm lòng. Gương mặt của những vũ công Katoey “đớp” lời thể hiện cảm xúc thật biểu cảm, có khi hơn cả diễn viên thật, nhưng cũng rất... Katoey! Gương mặt vừa thể hiện sự đau khổ vì mất mát tình yêu những bước đi quằn quại.

Bên cạnh “ca sỹ chính”, những vũ công múa phụ họa mặc áo dài trắng, cầm nón tung cao, kiểu như màn múa phụ hoạ cho bài hát “Một thoáng quê hương” hay như trình diễn trên sân khấu trong nước. Chính động tác thuần thục, đã khiến nhóm du khách đến từ Việt Nam có mặt trong sân khấu hôm đó vỗ tay không ngớt.

Chị Ánh Mai (Nguyễn Chí Thanh, Hà Nội) chia sẻ cảm xúc: “Tôi tới đây xem đã là lần thứ 2 nhưng lần nào cũng cảm thấy thư giãn vô cùng. Những buổi trình diễn như thế này đều được thể hiện công phu và tôn trọng khán giả. Lần này, các Katoey biểu diễn với bài hát khác lần trước. Nếu có cơ hội, lần sau tôi sẽ trở lại đây”. Người bạn bản địa cũng cho chúng tôi biết, mỗi buổi trình diễn như thế này sẽ phải chuẩn bị trước đó tới 3 tháng với chi phí lên đến hàng trăm ngàn Bạt.

Muốn đẹp phải...  chịu đau

Đất nước Thái Lan hiện nay cũng rất cởi mở và coi những Katoey như một phần của xã hội. Từ Bangkok đến Pataya chúng tôi đều bắt gặp nhiều Katoey nói riêng và lady-boy (từ tiếng Anh chỉ những người có giới tính thứ ba nói chung) làm việc tại khách sạn, hiệu làm tóc, quán bar...

Các buổi trình diễn lady-boy diễn ra hàng đêm tại Bangkok, Pataya và Phuket, những địa điểm du lịch nổi tiếng của Thái Lan. Và những buổi biểu diễn như vậy đều rất cuốn hút khách du lịch trên toàn thế giới.

Theo những số liệu không chính thức thì trên toàn Thái Lan có thể lên đến 200.000 Katoey đang sống và làm việc. Không ai có thể biết mỗi năm có bao nhiêu ca phẫu thuật chuyển đổi giới tính diễn ra. Đó là con đường “sinh sản” của những Katoey. Để được phẫu thuật hợp pháp, Katoey phải đủ 18 tuổi, được sự cho phép từ phía gia đình, có đại diện pháp luật công nhận và giám sát, cùng với chứng nhận của bác sỹ và một vài người làm chứng.

Các Katoey làm việc chủ yếu cho ngành công nghiệp giải trí của Thái Lan với mức thu nhập khá cao. Ngoài ra, họ còn đóng vai trò tích cực trong những thành công của thể thao Thái Lan trong 2 môn boxing Thái và bóng chuyền. Một số người bản địa mà tôi hỏi cho biết: nếu như trước đây các gia đình ở làng quê của Thái Lan có “phong trào” gửi con gái lên Bangkok kiếm tiền nuôi gia đình trong các quán bar, karaoke thì giờ đây họ khuyến khích con trai trở thành Katoey.

Tác giả (đứng thứ 2 từ trái sang) chụp hình lưu niệm cùng một Katoey bên ngoài sân khấu Alcazar (Thái Lan) - Ảnh: T.N

Đất nước Thái Lan có rất nhiều các bệnh viện có thể phẫu thuật chuyển đổi giới tính và chi phí thấp hơn tại một số nước trong khu vực. Chi phí cho những ca phẫu thuật này cũng rất đa dạng từ $1.000 - $22.000 tùy vào độ phức tạp và mức hoàn thiện mà Katoey mong muốn. Những người đàn ông muốn chuyển đổi giới tính có thể chỉ cần tạo hình ngực như phụ nữ hoặc chuyển đổi cả bộ phận sinh dục. Liệu pháp đầu tiên sẽ là tiêm hormone.

Nhưng kể cả khi ca phẫu thuật chuyển đổi giới tính thành công thì những Katoey vẫn có giọng nói không thanh thoát, bàn tay và chân vẫn thô. Giải quyết vấn đề này, các Katoey phải trải qua nhiều lần phẫu thuật khác như: mài xương, hút mỡ làm nhỏ các phần của cánh tay, đùi, bàn tay, bàn chân. Có rất nhiều Katoey không chịu được cuộc phẫu thuật hoàn hảo kéo dài nên họ không tiến hành phẫu thuật mà chỉ mặc những trang phục như phụ nữ. Hay nhiều Katoey cũng chỉ tiến hành phẫu thuật phần ngực và giữ nguyên “phần dưới” là đàn ông.

Lee, 27 tuổi, người chuyển đổi giới tính từ năm 13 tuổi và tham gia trình diễn đã được 7 năm nay cho biết: “Tôi đã nói với bạn bè và gia đình rằng tôi thích trở thành Katoey. Và mọi người cũng hoàn toàn ủng hộ”. Farida, 28 tuổi cho biết, thích trở thành Katoey từ khi còn nhỏ. Chính bố mẹ Farida cũng đồng ý và cho tiền để con đi phẫu thuật trở thành một Katoey chuyên nghiệp.

Sau buổi trình diễn, các Katoey ào ra theo chân khách du lịch, đứng giữa sân ngoài trời chờ chụp hình lưu niệm. Khách du lịch sẽ lựa chọn Katoey ưa thích và đứng cạnh chụp hình. Các Katoey sau khi chụp hình xong thì luôn miệng: “Đưa tôi tiền. 150 bạt/người”...

Người hùng của những vũ công Katoey Năm 2006, ở tuổi 55, Jim Sara - công dân Thái Lan đã chính thức được công nhận là một phụ nữ, sau đúng 30 năm ngày cô thực hiện ca phẫu thuật chuyển đổi giới tính của mình. Jim Sara và chồng. Vào năm 1976, bệnh viện Kensington ở London (Anh) đăng tin tuyển tình nguyện viên cho những ca phẫu thuật chuyển đổi giới tính đầu tiên. Tình cờ lúc đó Jim Sara đang đi du lịch tại Anh với hộ chiếu của người chị gái. Cô là người Thái Lan duy nhất trong tổng số hơn 100 ứng viên đã đăng ký. Ngoài Jim còn có hai công dân châu Á khác. Sau một loạt những cuộc phỏng vấn và xét nghiệm phản ứng với hormone, Jim đã khóc òa khi lọt vào danh sách 7 người cuối cùng chính thức tham gia dự án. Biểu hiện nữ tính cả trong những cử chỉ lẫn tâm hồn cùng với niềm khát khao cháy bỏng mong tìm lại hình dáng thực của Jim đã thuyết phục được hội đồng giám định. Sau 14 tiếng phẫu thuật và 7 ngày nghỉ ngơi hoàn toàn, Jim đã không thể tin giấc mơ từ nhỏ giờ đã trở thành hiện thực. Cô là một phụ nữ bằng xương bằng thịt. Nhưng cuộc chiến về pháp lý để Jim có được một cuộc hôn nhân hợp pháp mới chỉ bắt đầu. Việt Sơn

Vân Khánh