Phát hiện đại dương thứ 6, chứa lượng nước gấp 3 lần tổng lượng nước của 5 đại dương cộng lại, nhưng không phải dạng lỏng

Có 5 đại dương trên bề mặt Trái Đất: Đại Tây Dương, Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương, Bắc Băng Dương và Nam Đại Dương. Thế nhưng mới đây, các nhà khoa học đã phát hiện ra một vùng chứa nước có thể tích lớn gấp 3 lần tất cả các đại dương trên bề mặt Trái Đất cộng lại, giống như một đại dương thứ 6. Tuy nhiên, thay vì tồn tại trên bề mặt hành tinh, lượng nước này đã được tìm thấy giữa vùng chuyển tiếp của lớp phủ (mantle) trên và dưới của Trái Đất.

Lộ diện đại dương thứ 6

Gần đây, những khám phá khoa học mang tính đột phá đã diễn ra với tốc độ chóng mặt, từ nghiên cứu thiên văn về những gì bên trong hố đen cho đến lục địa thứ 8 hùng vĩ và hồ Bắc Mỹ lớn hơn cả Ngũ Đại Hồ cộng lại.

Song, có lẽ điều đáng kinh ngạc nhất là: sâu dưới chân chúng ta, bên dưới lớp vỏ Trái đất, có một đại dương khổng lồ.

Phát hiện này được thực hiện bởi nhà địa vật lý Steve Jacobsen từ Đại học Northwestern và nhà địa chấn học Brandon Schmandt từ Đại học New Mexico.

Theo đó, ở độ sâu đáng kinh ngạc khoảng 400 dặm bên dưới bề mặt trái đất, có một hồ chứa nước dồi dào được lưu trữ trong đá ringwoodite. Khám phá hấp dẫn này đang định hình lại sự hiểu biết của chúng ta về chu trình nước của Trái đất và các quá trình địa vật lý phức tạp của nó

Điều đặc biệt, nước này không phù hợp với các phân loại thông thường của chúng ta là rắn, lỏng hoặc khí. Thay vào đó, nó tồn tại ở trạng thái thứ tư bí ẩn - giống như bên trong một miếng bọt biển.

Nhà địa vật lý Steve Jacobsen, một thành viên chủ chốt của nhóm nghiên cứu, giải thích: "Ringwoodite giống như một miếng bọt biển, thấm nước. Có điều gì đó rất đặc biệt về cấu trúc tinh thể của ringwoodite cho phép nó thu hút hydro và giữ nước." Tuyên bố này cung cấp cái nhìn sâu sắc về bản chất độc đáo, gần như từ tính của loại khoáng chất đặc biệt này.

"Tôi nghĩ rằng cuối cùng chúng ta cũng đang chứng kiến bằng chứng về một chu trình nước trên toàn Trái Đất. Điều này có thể làm sáng tỏ lượng nước lỏng khổng lồ trên bề mặt hành tinh duy trì sự sống của chúng ta. Trong nhiều thập kỷ, cộng đồng khoa học đã săn lùng nguồn nước sâu khó nắm bắt này", ông giải thích thêm.

Các nhà khoa học tìm thấy đại dương thứ 6 ra sao?

Người ta có thể hỏi, làm thế nào các nhà khoa học tình cờ tìm thấy kho báu chìm này? Câu trả lời, thật thú vị, nằm ở những cơn chấn động và động đất liên tục mà hành tinh của chúng ta trải qua.

Các nhà nghiên cứu, khi đào sâu vào các hoạt động địa chấn của Trái đất đã nhận ra rằng, máy đo địa chấn – thiết bị được thiết kế để phát hiện và ghi lại động đất – đã thu được sóng xung kích phát ra từ bên dưới bề mặt Trái đất.

Thông qua phân tích tỉ mỉ dữ liệu này, các nhà nghiên cứu kết luận rằng những con sóng này đang tương tác với nước chứa trong ringwoodite. Để đưa ra một số góc nhìn về khối lượng tuyệt đối của khối nước ngầm này: nếu đá ringwoodite chỉ chứa 1% nước, thì lớp vỏ Trái đất sẽ che chở một khối lượng nước gấp ba lần tổng khối lượng của tất cả các đại dương trên bề mặt của nó.

Trong khi các đại dương, sông ngòi và hồ nước rộng lớn trên hành tinh xanh của chúng ta luôn hấp dẫn loài người, thì chính đại dương ẩn giấu này, nằm im lặng sâu bên trong lớp phủ của Trái Đất, hiện đang thúc đẩy các nhà khoa học xem xét lại sự hiểu biết của chúng ta về Trái Đất.

Những khám phá như vậy nhắc nhở chúng ta về những bí ẩn vô tận mà hành tinh xanh nắm giữ và vùng biển thú vị, chưa được khám phá (theo đúng nghĩa đen) của cuộc khám phá khoa học đang ở phía trước.

Ringwoodite - đá quý nhưng khó nắm bắt

Ringwoodite, một loại khoáng chất có áp suất cao với màu xanh lam quyến rũ, được đặt theo tên của nhà địa chất người Úc Alfred Ringwood, hình thành sâu bên trong lớp phủ của Trái đất ở độ sâu từ 410 đến 660 km (250-410 dặm). Điều khiến ringwoodite thực sự đáng chú ý là khả năng lưu trữ nước bên trong cấu trúc tinh thể của nó.

Mẫu ringwoodite được tìm thấy vào năm 2008 tại khu vực Juina thuộc Mato Grosso, Brazil, nơi những người thợ mỏ thủ công đã đào được một viên kim cương từ những viên sỏi sông nông.

Viên kim cương, được đưa lên bề mặt Trái Đất bởi một loại đá núi lửa có nguồn gốc sâu xa gọi là kimberlite, có chứa tạp chất ringwoodite.

Nhóm của Pearson (một trong những chuyên gia hàng đầu thế giới trong lĩnh vực nghiên cứu đá chứa kim cương sâu dưới lòng đất) đã tìm kiếm một loại khoáng chất khác khi họ mua được viên kim cương màu nâu rộng 3mm, trông bẩn và không có giá trị thương mại này.

Bản thân loại đá ringwoodite, vô hình với mắt thường và bị chôn vùi bên dưới bề mặt, may mắn thay đã được John McNeill, nghiên cứu sinh của Pearson, phát hiện vào năm 2009.

Pearson cho biết: “Vật thể này quá nhỏ, cực kỳ khó tìm, chưa nói đến việc khai thác nó”, “vì vậy, khám phá này thực sự là một điều may mắn, cũng giống như nhiều khám phá khoa học khác”.

Theo The Brighter side, earth.com

Nguyễn Phượng