Phó Thủ tướng: Trong cộng đồng đã có mầm bệnh, phải sẵn sàng "trực chiến"

Bản tin COVID-19 tối 14/5: 60 ca mắc mới, riêng Hà Nội 12 ca

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam - Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia phòng, chống dịch COVID-19 - nhấn mạnh tại cuộc họp chiều 14/5: Cả hệ thống phải trong tình trạng "trực chiến", khi phát hiện ca chỉ điểm là "ra quân" nhanh nhất, khoanh vùng ngay lập tức.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam - Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia phòng, chống dịch COVID-19. Ảnh: VGP

Cơ bản kiểm soát các nguồn lây

TS Đặng Quang Tấn - Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho biết diễn biến các nguồn lây nhiễm liên quan đến Hà Nam; Vĩnh Phúc, Yên Bái đã được kiểm soát, không có khả năng lây lan ra cộng đồng. Bệnh viện K đang thực hiện làm sạch từng bộ phận, khoa phòng.

Tại Bắc Ninh, đa số các trường hợp bệnh tập trung tại chùm ca bệnh ở huyện Thuận Thành và bắt đầu ghi nhận một số ca bệnh tại khu công nghiệp. Bắc Ninh là địa phương có nhiều khu công nghiệp và đã có các trường hợp là F1 của các bệnh nhân trước đó tới làm việc. Do vậy, nguy cơ các khu công nghiệp có ca xâm nhập từ cộng đồng là rất lớn.

Còn tại Bắc Giang, hầu hết các ca bệnh liên quan đến Khu công nghiệp Vân Trung, từ 1 công ty đã lan sang nhiều công ty. Ngoài ra, những công nhân mắc bệnh đã làm lây nhiễm bệnh cho người dân ở khu vực xung quanh. Nếu không quản lý chặt chẽ ổ dịch tại khu công nghiệp thì nguy cơ xuất hiện các chùm ca bệnh lớn ngoài cộng đồng là rất cao.

Qua phân tích việc kiểm soát dịch bệnh tại Bắc Ninh, Bắc Giang, Thường trực Ban Chỉ đạo, các chuyên gia nhận định dù đã khoanh vùng nhanh chóng, kịp thời nhưng năng lực xét nghiệm chưa đáp ứng được tốc độ lấy mẫu, truy vết nên thời gian dập dịch, kiểm soát dịch bệnh bị kéo dài.

Cụ thể, công suất xét nghiệm của Bắc Giang khoảng 1.500 mẫu/ngày, tỉnh đã lấy được khoảng 30.000 mẫu, nhưng đến nay vẫn còn khoảng trên 6.000 mẫu chưa có kết quả. Bắc Giang đang gấp rút tăng cường năng lực xét nghiệm với sự hỗ trợ của Bộ Y tế, một số tỉnh lân cận như Quảng Ninh, một số đơn vị để giải quyết cơ bản vấn đề xét nghiệm, đáp ứng được tốc độ truy vết, lấy mẫu.

Truy vết và quản lý các trường hợp F2, F3 vẫn còn lỏng lẻo

Theo báo cáo của Bộ Y tế, một trong những khó khăn hiện nay là người lao động làm việc trong các khu công nghiệp ở Bắc Ninh sinh sống ở nhiều tỉnh, thành phố khác nhau, do đó, việc quản lý công nhân, đặc biệt những trường hợp F2 tại nơi cư trú gặp nhiều khó khăn.

Cụ thể, ngày 14/5, Tổ thông tin đáp ứng nhanh của Ban Chỉ đạo Quốc gia đã gọi điện kiểm tra, phát hiện còn 22/66 trường hợp F2 (được công bố vào ngày 12/5) chưa được chính quyền, y tế cơ sở đưa vào diện theo dõi, cách ly y tế tại nhà.

Liên quan đến vấn đề này, Phó Thủ tướng nêu rõ, trên thực tế, việc truy vết và quản lý các trường hợp F2, F3 vẫn còn lỏng lẻo. Các địa phương thực hiện nghiêm túc trong việc quản lý những trường hợp này, tránh tạo nên "mầm họa dịch bệnh trong cộng đồng".

Phó Thủ tướng đề nghị nhanh chóng kiện toàn và tái kích hoạt Tổ thông tin đáp ứng nhanh của Ban Chỉ đạo Quốc gia; ngoài công cụ nhắn tin tự động, trực tiếp gọi điện cho các trường hợp F2, F3 như đã thực hiện trong những đợt chống dịch trước đó; tăng cường sự phối hợp, chia sẻ dữ liệu giữa lực lượng công an truy vết ở cơ sở với lực lượng theo dõi các trường hợp F2, F3 dựa vào các mã QR code khai báo y tế để có thông tin hữu ích để truy vết, khoanh vùng hiệu quả hơn.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam hoan nghênh Bộ Y tế vừa qua đã tiếp thu ý kiến của các nhà khoa học và các địa phương, đã tiến hành bàn bạc để sớm có hướng dẫn kết hợp các loại xét nghiệm.

Cùng với việc xây dựng các chiến lược mới trong công tác xét nghiệm, Phó Thủ tướng lưu ý cần có các phương án, hướng dẫn cụ thể đối với từng tình huống dịch bệnh cho hiệu quả nhất, tránh cực đoan "tuyệt đối hóa xét nghiệm Realtime RT-PCR" hoặc ồ ạt xét nghiệm nhanh. Nếu không có hướng dẫn kỹ lưỡng sẽ dẫn đến lãng phí, không hiệu quả.

Do đó, ngoài hướng dẫn bằng văn bản, Bộ Y tế sớm thành lập, củng cố Tổ chuyên gia tư vấn cho các địa phương trong mọi tình huống dịch bệnh, tương tự như cơ chế hoạt động của nhóm chuyên gia hỗ trợ điều trị các ca bệnh COVID-19 nặng cho các bệnh viện cả nước.

Mỗi người an toàn thì cả nước mới an toàn

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho biết theo báo cáo của các địa phương, đến nay, ổ dịch ở Hà Nam, Đà Nẵng, Vĩnh Phúc - Yên Bái cơ bản được kiểm soát; dự kiến, sau 3-5 ngày nữa, Bắc Giang, Bắc Ninh cũng cơ bản được kiểm soát. Trong những ngày tới đây, các địa phương sẽ ghi nhận thêm các ca mắc COVID-19 nhưng đều được cách ly, khoanh vùng trước đó hoặc rõ nguồn lây.

Đáng chú ý, xét nghiệm chậm là một trong những nguyên nhân Bắc Ninh, Bắc Giang kiểm soát dịch bệnh chậm hơn so với dự kiến. Do đó, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Y tế tăng cường chỉ đạo và hỗ trợ 2 địa phương này để cơ bản trong 2-3 ngày tới, kiểm soát được dịch bệnh.

Theo Phó Thủ tướng, mặc dù các ổ dịch đang trong tầm kiểm soát nhưng như Ban Chỉ đạo đã nhấn mạnh nhiều lần, rõ ràng trong cộng đồng đã có mầm bệnh, với điều kiện giao lưu, thông thương hiện nay, có thể bùng phát ở bất kỳ địa phương nào, lây nhiễm cho bất cứ ai. Cả hệ thống phải trong tình trạng "trực chiến", khi phát hiện ca chỉ điểm là "ra quân" nhanh nhất, khoanh vùng ngay tập tức.

Thực tiễn vừa qua cho thấy những nơi không làm nghiêm việc thực hiện 5K đối với cá nhân, an toàn COVID đối với tổ chức, cơ quan, doanh nghiệp thì đã để xảy ra hậu quả. Tới đây, theo tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng, nơi nào thực hiện không nghiêm, để xảy ra lây nhiễm dịch bệnh, dứt khoát phải xử lý trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan theo quy định.

T.Nguyên