Sức khỏe tâm thần trẻ em và người cao tuổi trong đại dịch COVID-19 – Những điều cần lưu ý!

Sau đây là một số gợi ý có thể hữu ích khi chăm sóc sức khỏe tâm thần cho trẻ em và người cao tuổi trong các đợt bùng phát dịch COVID-19 và các trường hợp khẩn cấp khác.

Chăm sóc sức khỏe tâm thần cho trẻ em

Một số trẻ em có thể trở nên quá sợ hãi và lo lắng khi đối mặt với một tình huống nghiêm trọng, từ đó gây nguy hiểm sức khỏe thể chất và tinh thần của trẻ em. Cha mẹ, người chăm sóc cố gắng trò chuyện một cách bình tĩnh và giải thích sự việc một cách rõ ràng với ngôn ngữ dễ hiểu, thái độ của cha mẹ ảnh hưởng rất nhiều đến con cái của họ.

Nhận biết những thay đổi nhỏ ở trẻ em như:

- Thường xuyên khóc hoặc thay đổi tâm trạng 

- Thoái triển (ví dụ xuất hiện đái dầm lại) 

- Quá lo lắng, buồn bã hoặc thất vọng 

- Đi ngủ muộn 

- Có những phàn nàn không xác định được, chẳng hạn như đau đầu hoặc đau khắp cơ thể -

- Không muốn thực hiện các hoạt động mà trẻ từng yêu thích

Hãy tạo cho trẻ cảm giác an toàn:

• - Cung cấp thông tin thích hợp, thay vì tránh nói về COVID-19.
• - Hạn chế thời gian nghe tin tức về COVID-19 trên TV, báo chí và phương tiện truyền thông xã hội. Trẻ có thể hiểu sai hoặc không nhận thức được điều gì đang xảy ra, từ đó làm cho trẻ hoảng sợ.
• - Nói cho trẻ biết cảm giác căng thẳng hoặc bồn chồn trong tình huống như hiện tại là điều tự nhiên
• - Khuyến khích trẻ chú ý đến những sự kiện tích cực dù là nhỏ nhất trong cuộc sống hàng ngày của trẻ, chẳng hạn như có một bữa ăn ngon hoặc mặc quần áo yêu thích của trẻ.
• - Hướng dẫn trẻ tập các kỹ thuật thư giãn và chánh niệm như một cách để đối phó với căng thẳng. 

Khuyến khích trẻ em thực hành các biện pháp phòng ngừa kiểm soát nhiễm khuẩn

• - Hạn chế thời gian trẻ em ở với người già và những người bị bệnh nặng.
• - Dạy trẻ em trên 2 tuổi đeo khẩu trang.
• - Dạy trẻ các biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn hàng ngày như: rửa tay và súc miệng. Ví dụ, rửa tay trong khi hát một bài hát ngắn từ 20 đến 30 giây có thể giúp trẻ tạo thói quen rửa tay đúng kỹ thuật.
• - Hãy để trẻ duy trì các hoạt động thường ngày. 

Dạy trẻ em không có thành kiến với những người bị nhiễm COVID-19 

• - Trẻ em có thể phát triển thành kiến đối với những người đến từ hoặc sống ở các khu vực hoặc thành phố nơi phát tán vi rút hoặc thành kiến những người bị nhiễm COVID-19. Hãy cho trẻ biết rằng mọi người bị nhiễm COVID-19 không phải là người xấu và bất kỳ ai cũng có thể bị nhiễm vi rút.
• - WHO khuyến nghị ít nhất 20 phút tập thể dục nhịp điệu vừa phải mỗi ngày.
• - Nên tập thể dục (trị liệu tĩnh tâm, kéo giãn cơ, v.v.) ở nhà, trong vườn, hoặc trên ban công.

Chăm sóc sức khỏe tâm thần cho người cao tuổi

Điều quan trọng là người cao tuổi phải biết các biện pháp phòng ngừa kiểm soát lây nhiễm như rửa tay hoặc súc miệng. Việc bị hạn chế ra ngoài, ít hoạt động trong dịch bệnh có thể ảnh hưởng đến thể chất và tinh thần của họ. Đặc biệt quan trọng đối với sức khỏe tâm thần của người cao tuổi là phải duy trì thói quen hàng ngày của họ.

Thường xuyên tập thể dục vừa phải 

- Tham gia vào các công việc gia đình (dọn dẹp nhà cửa, làm vườn, v.v.) cũng là các hình thức của bài tập.

- Khuyến khích hoạt động thể chất thường xuyên để giảm tình trạng ngồi lâu.

- Tránh bỏ bữa.

- Ăn một chế độ ăn uống cân bằng để giữ cho hệ thống miễn dịch khỏe mạnh.

- Đánh răng sau mỗi bữa ăn và trước khi đi ngủ.

- Nhai kỹ thức ăn.

- Luyện tập cơ miệng / cơ mặt bằng cách nói chuyện với ai đó, hát một bài hát. 

Duy trì lối sống ăn uống lành mạnh 

 - Tránh bỏ bữa. 

 - Ăn một chế độ ăn uống cân bằng để giữ cho hệ thống miễn dịch khỏe mạnh.  

Giữ vệ sinh răng miệng tốt                             

- Đánh răng sau mỗi bữa ăn và trước khi đi ngủ. 

- Nhai kỹ thức ăn. 

- Luyện tập cơ miệng / cơ mặt bằng cách nói chuyện với ai đó, hát một bài hát. 

Giữ tương tác xã hội và trân trọng những cảm xúc tích cực. 

• Cách ly xã hội gây hại cho sức khỏe thể chất và tinh thần của người cao tuổi.

Khi tham gia hoạt động xã hội với 2-3 người nhớ đeo khẩu trang.

• Khi không thể gặp trực tiếp, hãy thường xuyên nói chuyện với gia đình và bạn

bè qua điện thoại hoặc cuộc gọi video.

• Đảm bảo ai đó có thể giúp người cao tuổi nếu họ cần hỗ trợ mua sắm, vận

chuyển, v.v.

• Trân trọng bất kỳ cảm xúc tích cực nào trong cuộc sống hàng ngày, chẳng hạn

như cảm giác như "bữa ăn này thật tuyệt" hoặc "thời tiết tốt".

Việc phổ biến kiến thức chăm sóc sức khỏe tâm thần rộng rãi cho người dân sẽ giúp giảm gánh nặng bệnh tật, cải thiện sức khỏe và tăng chất lượng sống cho người dân Việt Nam, là mục tiêu của Chương trình Chăm Sóc Sức Khỏe Việt (https://davipharm.info/vi/) được phối hợp thực hiện giữa công ty Davipharm (https://davipharm.info/vi/) và Cục Y Tế Dự Phòng, Bộ Y Tế. Bạn có thể truy cập vào Fanpage CHĂM SÓC SỨC KHỎE VIỆT (https://www.facebook.com/ChamSocSucKhoeVietBKLN) để có những thông tin hữu ích và hỗ trợ từ chuyên gia. Chúng tôi luôn ở đây để hỗ trợ bạn. 

 Nguồn tham khảo: Bệnh viện tâm thần Đà Nẵng

PV