Sửng sốt với "Thạch Sanh cởi truồng, Trăn tinh bị chém phọt óc"

Nhầm Thạch Sanh với Chử Đồng Tử?

Cụ thể, tại trang 40 của cuốn sách có đoạn kể về chuyện mẹ con Thạch Sanh:

“Thạch Sanh con ơi! Mẹ phải chết đây con ạ! Con sống được là nhờ xóm nhờ làng, vậy khi con khôn lớn, con phải hết lòng vì làng vì xóm. - Nói rồi, bà cởi chiếc quần độc nhất của mình trao cho con: - Con cũng đã lớn rồi đấy, cởi truồng mãi thế người ta cười cho, hãy giữ lấy cái quần này của mẹ mà mặc. Rồi bà tắt thở.

Thạch Sanh không nỡ để mẹ chết trần, nên chỉ xé một mảnh ống quần để làm cái khố, còn mặc vào cho mẹ rồi nhờ xóm làng chôn cất tử tế.”

Tiếp đó, trong đoạn miêu tả Thạch Sanh giết Trăn tinh cũng xuất hiện những chi tiết miêu tả bạo lực: “Thạch Sanh vung búa đánh nhau với Trăn tinh suốt một ngày một đêm không phân thắng bại. Cuối cùng Trăn tinh bị đuối sức, Thạch Sanh giơ búa nhè giữa đầu Trăn tinh bổ xuống thật nhanh, nó bị vỡ đầu, óc phọt ra chết tươi.”

Ngày 20/3, Cục Xuất bản, in và phát hành đã gửi công văn cho NXB Kim Đồng yêu cầu thẩm định lại nội dung cuốn sách "Truyện cổ tích Việt Nam" tập 1, đề xuất phương án xử lý đối với cuốn sách và có văn bản báo cáo trước ngày 2/4.

Những tình tiết gây tranh cãi ở tập 1 "Truyện cổ tích Việt Nam"

Trong khi đó, câu chuyện này vẫn đang trở thành chủ đề chỉ trích trên các diễn đàn. “Chúng tôi không còn bất ngờ với những lỗi ngớ ngẩn này nữa vì năm nào cũng diễn ra. Dường như đã có sự nhầm lẫn giữa truyện Thạch Sanh và Chử Đồng Tử chăng? Nhưng dù gì cũng không thể chấp nhận được”, anh Vũ Duy Hưng (Hà Nội) bình luận.

Nhiều ý kiến cũng đồng tình rằng có lẽ nhóm tác giả biên soạn đã nhầm lẫn, tắc trách trong khâu tuyển chọn, biên tập.

Cụ thể, trích đoạn trong truyện Chử Đồng Tử được cho là “gốc” của sự nhầm lẫn trên như sau: “Nhà họ Chử vốn nghèo lại càng thêm sa sút sau một trận cháy, trong nhà chỉ còn mỗi một chiếc khố. Hai cha con phải thay phiên nhau mà mặc mỗi khi ra ngoài. Khi người cha bị bệnh nặng sắp mất, dặn con giữ khố lại, còn cứ chôn mình xác trần”.

Được biết, cuốn sách “Truyện cổ tích Việt Nam” do nhóm 6 tác giả biên soạn gồm: Trần Đình Nam (chủ biên), Lê Thanh Nga, Nguyễn Hường Lý, Nguyễn Thị Huế, Bùi Thị Thiên Thai, Nguyễn Huy Bỉnh.

Sách tập hợp 66 truyện cổ tích, đều là những truyện quen thuộc như: Thạch Sanh, Sọ Dừa, Nàng Tô Thị, Trương Chi, Hòn Trống Mái, Hà rầm hà rạc...

Có thể chấp nhận là dị bản không?

Ngày 23/3, trả lời PV Báo Gia đình & Xã hội, đại diện NXB Kim Đồng cho biết, truyện cổ tích Việt Nam vốn có nhiều dị bản khác nhau và những câu chuyện, tình tiết nói trên cũng là một dị bản và được nhóm biên soạn sưu tầm chứ không tự ý sáng tác ra đồng thời cách nhìn của mỗi thời đại về truyện cổ cũng đang có sự thay đổi và truyện cố tích, truyện dân gian nói chung đều có thể chấp nhận dấu ấn của yếu tố hoang dã.

Trước những ý kiến của đại diện NXB Kim Đồng, nhiều giáo viên, phụ huynh vẫn bức xúc cho rằng nếu NXB cho đây là dị bản thì cần công khai trả lời cụ thể về xuất xứ dị bản. Bên cạnh đó, kể cả khi đã là dị bản thì nhóm biên soạn vẫn cần chọn lọc ra những chi tiết phù hợp với văn hóa, thuần phong mỹ tục của người Việt chứ không phải cứ “nhắm mắt cho qua” những tình tiết kiểu như mẹ cởi quần nhường cho con hay cách miêu tả việc chém giết một cách tỉ mỉ, man rợ.

Bìa cuốn sách có tình tiết gây bức xúc dư luận

"Trong văn hóa của người Việt, xưa nay, dù nghèo khổ hay mông muội thì cũng chỉ có đàn ông cởi trần, đóng khố chứ chưa thấy tài liệu, tư liệu nào hay câu chuyện cổ nào tả đàn bà mà chỉ mặc mỗi cái quần. Tôi cho đó là không phù hợp. Ngoài ra, tình tiết chém giết đến vỡ đầu, phọt óc, chết tươi... sẽ tác động đến tâm lý của trẻ em. Nếu cuốn sách này mà ở trên tay tôi, tôi sẽ chọn cách bỏ đi thay vì đọc cho con nghe và giải đáp các câu hỏi xoay quanh những tình tiết kiểu này", chị Hoàng Thu Hồng (Hà Nội) chia sẻ.

“Khi độc giả có những ý kiến như vậy về sách của chúng tôi, NXB đều tiếp thu ý kiến và chỉnh sửa khi tái bản để phù hợp với quan niệm thẩm mỹ và cách dùng từ ngữ của thời hiện đại. Những từ ngữ khiến độc giả có cảm giác là hơi bạo lực thì chúng tôi sẽ xem xét loại bỏ để những ở lần tái bản sau này sách được hoàn thiện hơn”, đại diện NXB khẳng định.

Thùy Phương