Tai biến do ngưng dùng thuốc
Bất cứ thuốc nào, kể cả vitamin, khi sử dụng đều có thể gây tác dụng phụ bên cạnh tác dụng chính là điều trị hoặc phòng bệnh.
Tuy nhiên, thực tế dùng thuốc lại có hiện tượng ngược đời: thay vì do dùng thuốc thì chính sự ngưng dùng, đặc biệt ngưng đột ngột lại gây ra tác dụng phụ, làm khốn khổ người bệnh!
Tác dụng phụ của thuốc nói chung được định nghĩa là: “tác dụng không mong muốn, gây khó chịu, thậm chí độc hại; xảy ra khi dùng một thứ thuốc ở liều thông thường để chữa bệnh, phòng bệnh và chẩn đoán bệnh; hoặc để thay đổi một chức năng sinh lý ở người”. Tác dụng phụ thường xuất hiện khi đang dùng thuốc, có thể ở lần dùng đầu tiên (như uống thuốc kháng histamin trị dị ứng thuộc thế hệ thứ nhất sẽ gây tác dụng phụ buồn ngủ); có thể do dùng lâu ngày (như dùng thuốc phenylbutazon lâu ngày có thể bị tác dụng phụ mất bạch cầu hạt).
![]() |
Đặc biệt có một tác dụng phụ không thuộc loại phổ biến có thể xảy ra, đó là tác dụng phụ do ngưng dùng thuốc. Tác dụng phụ này còn gọi là “tai biến do ngưng dùng thuốc” (nước ngoài viết tắt ADWE, xuất phát từ Adverse Drug Withdrawal Events), được định nghĩa là biến cố xảy ra với các triệu chứng rối loạn, do đang dùng một thứ thuốc nào đó mà lại đột ngột ngưng không dùng nữa.
Thuốc nào có thể là thủ phạm?
Để khắc phục những tác dụng phụ đó, có một biện pháp là dùng thuốc giảm liều từ từ trước khi ngưng hẳn, để giúp cơ thể thích ứng dần và không được đột ngột ngưng. Điển hình của giảm liều từ từ có thể kể là chỉ định ngưng từ từ sau khi dùng thuốc glucocorticoid trong thời gian dài (nhóm thuốc thường được gọi tắt corticoid, như prednisolon, dexamethason…), bởi dùng lâu glucocorticoid sẽ làm hoạt động tuyến vỏ thượng thận ức chế. Khi đó, giảm liều từ từ giúp tuyến nội tiết này thích nghi và trở lại hoạt động bình thường, nếu không bệnh nhân sẽ khốn khổ vì thiếu corticoid nội sinh do chính tuyến vỏ thượng thận tiết ra.
Để tránh các tai biến
Những điều trình bày trên đã cho thấy phần nào tác dụng phụ của thuốc rất đa dạng. Do đó, ngoài quan tâm tác dụng phụ xảy ra khi đang dùng thuốc (đặc biệt khi dùng thuốc kéo dài), người bệnh còn phải hết sức lưu tâm đến cả các rối loạn do ngưng dùng thuốc.
|
Tỉnh táo trước thông tin cảnh báo Khi đang dùng một thuốc nào điều trị bệnh và đọc được thông tin cảnh báo về thuốc đó thì không nên tự ý ngưng bỏ thuốc nửa chừng mà cần chờ ý kiến quyết định của bác sĩ điều trị. Như cách đây vài năm, có tin cơ quan quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA) thông báo thuốc trị tâm thần phân liệt olanzapine (zyprexa) là loại thuốc gây tác dụng phụ nhiều nhất so với nhiều thuốc khác và đưa vào danh sách mười thuốc cần cảnh giác.
Ở ta, một số bệnh nhân đang điều trị rất tốt với thuốc này, trước thông tin như thế, đã vội không dùng nữa và bệnh tái phát rất trầm trọng. Hiện olanzapine vẫn được tiếp tục lưu hành mà chẳng có việc gì.
Gần đây, có một công bố của cơ quan quản lý dược phẩm Pháp (AFSSAPS) về danh mục gồm 59 thuốc cần đặc biệt theo dõi đã làm nhiều bệnh nhân rất lo, đến độ tính chuyện bỏ dùng thuốc có trong danh sách đó.
Đúng là có một thuốc nằm trong danh mục công bố sau đó bị cấm lưu hành (benfluorex) nhưng các thuốc còn lại đều đã được chứng minh mang đến lợi ích điều trị (thông qua cấp phép lưu hành) và chưa có quyết định pháp lý nào bắt buộc ngưng không cho tiếp tục lưu hành và ngưng sử dụng trong điều trị.
Cơ quan AFSSAPS cũng có khuyến cáo, bệnh nhân không được ngưng sử dụng những thuốc có trong danh mục cần cảnh giác nêu trên trong bất cứ trường hợp nào, nếu không có ý kiến của bác sĩ điều trị. |
Thiết bị kích thích não cho bệnh nhân trầm cảm
Y tế - 6 năm trướcThiết bị kích thích não được phê duyệt y tế đầu tiên của Châu Âu để điều trị trầm cảm hiện nay đã có sẵn cho mọi người sử dụng tại nhà.
Xét nghiệm tại nhà phát hiện sớm ung thư tuyến tiền liệt
Y tế - 6 năm trướcNam giới có thể tự xét nghiệm nước tiểu (PUR) ngay tại nhà mà không cần đến phòng khám hay trải qua kiểm tra trực tràng.
Tế bào ung thư bị tiêu diệt nhờ căn bệnh 'nhẹ' người Việt ai cũng mắc
Y tế - 6 năm trướcPhát hiện mới nhất của các nhà khoa học ở Anh đã phát hiện ra virus cảm lạnh có khả năng chống lại và tiêu diệt các tế bào ung thư một cách dễ dàng.
Tìm ra tế bào "khóa" ung thư ngay trong xương người
Y tế - 7 năm trướcMột quần thể tế bào xương tự thay đổi chức năng kỳ lạ vừa được các nhà khoa học Mỹ xác định, triển vọng tạo ra phương pháp mới "khóa" ung thư di căn.
Vòng 2 càng to, nguy cơ mắc ung thư vú càng tăng
Y tế - 7 năm trướcNhững phụ nữ cân nặng bình thường nhưng nhiều mỡ bụng có nguy cơ mắc ung thư vú gấp gần 2 lần so với những người có lượng mỡ ít.
Chế tạo thành công loại virus chuyên diệt tế bào ung thư
Y tế - 7 năm trướcCác nhà khoa học vừa thử nghiệm thành công loại virus được họ biến đổi trong phòng thí nghiệm để phục vụ cho liệu pháp trị ung thư mới cực kỳ hiệu quả.
Phụ nữ thức dậy sớm ít bị ung thư vú
Y tế - 7 năm trướcNghiên cứu mới đây của các nhà khoa học Anh cho thấy phụ nữ ngủ sớm và dậy sớm ít bị ung thư vú so với người hay thức khuya.
Tìm thấy "thần dược chăn gối" mà quý ông đang săn lùng
Y tế - 7 năm trướcNghiên cứu mới cho thấy quý ông có thể kéo dài thời gian "yêu" lên gần gấp đôi và phòng ngừa chứng xuất tinh sớm nếu mỗi ngày chịu khó chạy bộ hoặc đạp xe 40 phút.
'Tuổi của não' xác định ai sẽ chết trẻ
Nghiên cứu - Trao đổi - 9 năm trướcCác nhà thần kinh học cho biết có thể đoán được một người nào đó sẽ chết trẻ chỉ bằng cách quét não của họ.
Aspirin liều thấp có thể giúp giảm nguy cơ ung thư tuyến tụy
Y tế - 9 năm trướcNghiên cứu mới cho thấy có bằng chứng xác định uống aspirin liều thấp mỗi ngày có thể làm giảm rủi ro ung thư tuyến tụy, theo hãng tin UPI.
'Tuổi của não' xác định ai sẽ chết trẻ
Nghiên cứu - Trao đổiCác nhà thần kinh học cho biết có thể đoán được một người nào đó sẽ chết trẻ chỉ bằng cách quét não của họ.
