Tầm quan trọng của sổ bảo hiểm xã hội đối với người tham gia bảo hiểm

Sổ bảo hiểm xã hội là gì?

Sổ bảo hiểm xã hội là một loại sổ dùng để ghi chép quá trình đóng, hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội của người tham gia. Sổ bảo hiểm xã hội được cấp cho từng người lao động khi tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và là cơ sở để giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội.

Những thông tin trong sổ bao gồm thời gian làm việc, quá trình đóng và hưởng bảo hiểm xã hội. Mỗi người lao động chỉ được cấp và bảo quản một sổ bảo hiểm xã hội duy nhất.

Như vậy, sổ bảo hiểm xã hội dùng để ghi chép quá trình tham gia BHXH và là căn cứ để giải quyết chế độ BHXH cho người tham gia theo quy định của pháp luật. Mỗi sổ BHXH có một mã số riêng và duy nhất được cấp từ cơ quan bảo hiểm xã hội.

Sổ bảo hiểm xã hội gồm những gì?

Sổ bảo hiểm xã hội là một cuốn sổ giấy có nền màu xanh nhạt và trắng, gồm 4 trang bìa và các tờ rời.

- Trang thứ nhất có ghi quốc hiệu, tiêu ngữ của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, lô gô biểu tượng của Bảo hiểm xã hội màu xanh và ô màu trắng để ghi họ tên, số sổ, số lần cấp.

- Trang thứ hai có ghi số mã số định danh cá nhân, họ và tên đầy đủ, ngày tháng năm sinh, giới tính, quốc tịch, số căn cước công dân của người tham gia.

- Trang thứ ba có ghi chế độ người tham gia đã hưởng như chế độ thai sản, tai nạn lao động, số quyết định, ngày tháng năm hưởng bảo hiểm.

- Trang thứ tư có ghi những lưu ý khi sử dụng sổ bảo hiểm xã hội. Các tờ rời có ghi quá trình đóng bảo hiểm xã hội của người tham gia.

Mỗi trang trong sổ BHXH đều đóng góp một vai trò nhất định, việc sổ BHXH không toàn vẹn (do thiếu tờ) có thể ảnh hưởng đến quá trình xét hưởng các chế độ BHXH của người tham gia.

Ai có quyền giữ sổ bảo hiểm xã hội?

Theo Khoản 2, Điều 18, Luật Bảo hiểm xã hội 2014 thì người lao động sẽ tự quản lý sổ BHXH của mình. Người lao động tự quản lý sổ BHXH sẽ giúp họ dễ dàng theo dõi thông tin về quá trình đóng bảo hiểm xã hội. Người lao động cũng có thể tự kiểm tra thông tin ghi trên sổ BHXH của mình. Trong trường hợp thông tin sai có thể thông báo lại với người sử dụng lao động hoặc cơ quan BHXH để kịp thời xử lý sớm tránh làm ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động sau này.

Người lao động tự giữ sổ sẽ tự bảo quản sổ nguyên vẹn và sạch sẽ tránh làm ảnh hưởng đến thông tin ghi trong sổ. Trong trường hợp làm mất, có thể liên hệ cơ quan BHXH để được hướng dẫn làm thủ tục cấp lại sổ bảo hiểm.

Tại một số công ty người lao động có thể ủy quyền cho công ty giữ sổ BHXH để dễ dàng quản lý và thực hiện các thủ tục giải quyết hưởng chế độ bảo hiểm cho người lao động.

Sổ bảo hiểm xã hội được cấp mấy lần?

Theo Luật BHXH năm 2014, mỗi người lao động chỉ được cấp một sổ BHXH duy nhất, tương ứng với một mã số BHXH.

Pháp luật không quy định số lần cấp sổ BHXH cho người tham gia. Tuy nhiên, pháp luật có quy định về cấp sổ BHXH mới và cấp lại sổ BHXH trong các trường hợp sau:

- Cấp sổ BHXH mới cho người tham gia BHXH lần đầu tiên.

- Cấp lại sổ BHXH (bìa và tờ rời) trong các trường hợp: mất, hỏng; gộp; thay đổi số sổ; họ, tên, chữ đệm; ngày, tháng, năm sinh; người đã hưởng BHXH một lần còn thời gian đóng bảo hiểm tự nguyện chưa hưởng.

- Cấp lại bìa sổ BHXH trong các trường hợp: sai giới tính, quốc tịch.

- Cấp lại tờ rời sổ BHXH trong các trường hợp: mất, hỏng.

Nếu người lao động có từ hai sổ BHXH trở lên do nhiều lần thay đổi công việc mà không gộp sổ, thì phải làm thủ tục gộp sổ theo quy định.

Thủ tục gộp sổ BHXH bao gồm: tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin BHXH; sổ BHXH (tất cả các sổ); bảng kê thông tin. Hồ sơ được nộp cho người sử dụng lao động nơi làm việc hoặc trực tiếp nộp tại cơ quan BHXH nơi tham gia bảo hiểm.

Cấp sổ bảo hiểm xã hội điện tử cho từng người lao động

Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam đã yêu cầu bao phủ ứng dụng VssID (ứng dụng do BHXH Việt Nam phát triển, giúp tra cứu, theo dõi và quản lý thông tin bảo hiểm xã hội một cách nhanh chóng và tiện lợi) tới 100% nhóm người cùng tham gia BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT) tại các đơn vị sử dụng lao động; 100% người tham gia BHXH tự nguyện mới.

VssID chính thức được BHXH Việt Nam đưa vào sử dụng từ tháng 11/2020. Đến nay, người dùng VssID có thể dễ dàng tra cứu thông tin tham gia và thụ hưởng các chế độ BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN); thực hiện dịch vụ công với cơ quan BHXH.

Qua theo dõi quá trình tham gia và hưởng các chế độ BHXH, BHYT, BHTN của bản thân trên ứng dụng VssID, người lao động có thể trực tiếp tự giám sát, bảo vệ quyền lợi của mình.

Từ ngày 1/6/2021, người dùng VssID còn có thể sử dụng hình ảnh thẻ BHYT trên ứng dụng khi đi khám chữa bệnh thay thế cho việc sử dụng thẻ BHYT giấy. Thông qua VssID, người dùng nắm rõ được lịch sử khám chữa bệnh BHYT của bản thân.

Sổ bảo hiểm xã hội điện tử là gì?

Sổ bảo hiểm xã hội điện tử là một loại sổ được cơ quan bảo hiểm xã hội số hóa từ sổ bảo hiểm xã hội bản giấy. Sổ bảo hiểm xã hội điện tử chứa đựng các thông tin liên quan đến người lao động cùng quá trình đóng và hưởng bảo hiểm xã hội của người lao động.

Sổ bảo hiểm xã hội điện tử được lưu trữ trên cơ sở dữ liệu dùng chung của Bảo hiểm xã hội Việt Nam để đáp ứng việc thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử và nhu cầu tra cứu và cung cấp thông tin cho cá nhân, tổ chức.

Để đăng ký sổ bảo hiểm xã hội điện tử, có thể tải và cài đặt ứng dụng VssID trên thiết bị điện thoại thông minh.

Sau khi tải và cài đặt ứng dụng, cần đăng ký tài khoản BHXH (cũng là tài khoản dùng đăng nhập cổng dịch vụ công BHXH) với cơ quan BHXH, gửi ảnh chân dung, ảnh thẻ CCCD và chờ cơ quan BHXH duyệt và trả mã đăng nhập qua số điện thoại/Email cá nhân đã đăng ký.

Làm sao biết mình có sổ bảo hiểm xã hội?

Để tra cứu mã số sổ BHXH bằng CMND/CCCD cần thực hiện theo cách sau:

Bước 1: Truy cập trang web https://baohiemxahoi.gov.vn/

Bước 2: Tại danh mục "Tra cứu trực tuyến"

Bước 3: Chọn "Tra cứu mã số BHXH"

Bước 4: Nhập thông tin để tra cứu mã số BHXH.