Tết bây giờ còn ai chờ Xuân Hinh (2): Hết thời hay... thức thời?

Tết bây giờ còn ai chờ Xuân Hinh (1): Từ chiếu chèo đến "ông vua băng đĩa"

GiadinhNet - Suốt những năm cuối thập niên 90, Xuân Hinh là cái tên thống trị cả thị trường hài đất Bắc. Mỗi khi Tết đến Xuân về, người ta hỏi nhau đã mua đĩa hài Tết Xuân Hinh chưa...

Chuyển hướng khéo

Từ nhiều năm nay, bên cạnh những tên tuổi đã có "thương hiệu" như Hoài Linh, Hồng Vân, Xuân Bắc, Tự Long, … thì làng hài Việt xuất hiện thêm rất hàng loạt nghệ sĩ mới và đều đặn duy trì độ hot cực tốt như: Trấn Thành, Trường Giang, … Câu hỏi đặt ra là, phải chăng khán giả đang dần thay đổi tư duy hài hước và kiếm tìm những nhân tố giải trí mới? Xuân Hinh trở thành một gương mặt đã cũ khiến khán giả không mấy háo hức như xưa?

Vì lẽ đó mà không ít người nói Xuân Hinh hết thời? Cũng không đúng. Vì Xuân Hinh chưa hề "mất tích" khỏi nghệ thuật hay bị rơi vào quên lãng. Nơi nào Xuân Hinh xuất hiện, có Xuân Hinh diễn nơi đó vẫn rất “hút” đám đông. Tuy nhiên, nhìn vào mặt bằng chung thì chỉ có một điều phải thừa nhận là Xuân Hinh đã bỏ hài Tết. Có lẽ thứ giải trí thời vụ này đã không còn phù hợp với "vua hài đất Bắc"?

Thực tế, trước năm 2014, Xuân Hinh vẫn không - đều - đặn ra mắt những phim hài Tết như: Thị Hến kén chồng (2012), Bắt đền đại gia (2010), ... Năm 2014, Xuân Hinh tham gia nhiều phim hài, đồng thời ra mắt DVD “Tết để yêu thương” gồm tiểu phẩm hài: “Hàm răng của ai?” và 2 ca khúc: “Duyên tình”, “Nỗi niềm Thị Nở”. Phim hài “Hàm răng của ai?” thuộc thể loại đề tài hiện đại với sự thể hiện diễn xuất của "bộ ba quyền lực": Xuân Hinh, Hồng Vân, Thanh Thanh Hiền… Tuy nhiên, phim hài này lại không hoàn toàn nhận được sự đón nhận của khán giả.

Đâu đó vẫn có những bình luận nhận xét: "Xuân Hinh vẫn rất hay, vẫn rất duyên nhưng kịch bản anh chọn thì lại không còn xuất sắc nữa. Phim hài mà không tạo được tiếng cười sảng khoái cho người xem hay ít ra tôi phải thấy được cái bi trong sự hài - điều mà Xuân Hinh từng làm rất giỏi".

Sau lần ra mắt DVD đó, Xuân Hinh từ bỏ con đường phát hành băng đĩa. Thay vào đó, nghệ sĩ này sản xuất MV và phát hành trên mạng xã hội, kênh youtube riêng. Đó là sự "chuyển đổi hình thức kinh doanh".

Thời thế, thế thời và dừng đúng lúc

Nghệ sĩ hài Giang Còi cho rằng, Xuân Hinh là nghệ sĩ rất thời thế. Không chỉ là người tiên phong hài Tết mà về tài năng kiếm tiền bằng nghệ thuật thì Xuân Hinh là bậc thầy. Nhưng cái hay của Xuân Hinh là luôn biết điểm dừng.

Nam nghệ sĩ phân tích, cũng không khó hiểu khi thị trường hài Tết càng lúc càng nhàm, nhảm, sốc, sếch (sex), sến. Vì nhu cầu giải trí của khán giả dịp này mỗi ngày một nhiều, nhận thấy sự tiềm năng đó, thị trường hài Tết được biến thành sân chơi lớn, miếng mồi ngon cho các đơn vị sản xuất tư nhân. Mức cát sê hậu hĩnh cũng thu hút được nhiều nghệ sĩ tiếng tăm tham gia. Song song, kéo theo sự ồ ạt đó là sự cạnh tranh quá mức về số lượng là sự sụt giảm chất lượng.

Các tác phẩm ra thời vụ nên việc thiếu chau chuốt về kịch bản là điều dễ hiểu. Vậy bài toán đặt ra: Lấy gì để “câu khán giả”? Nghiễm nhiên các sản phẩm hài này sẽ phải lụy vào các chân dài, lạm dụng cảnh nóng lộ liễu câu khách, câu view và “câu” quảng cáo.

Cùng với đó, sự phát triển của công nghệ khiến việc “phát hành” hài không còn quá khó khăn. Người người, nhà nhà đều có thể làm hài. Chỉ cần một cái click chuột cũng đã phát tán được sản phẩm. Đồng nghĩa với việc sản phẩm đó vô tội vạ, thậm chí có tiểu phẩm còn không qua kiểm duyệt.

Giữa những cái thị trường hài Tết như thế thì một Xuân Hinh “tục mà thanh” liệu có sức cạnh tranh? Thực tế không phải là không có cửa, mà Xuân Hinh không muốn tham gia vào sân chơi đó nữa mà thôi.

Xuân Hinh đi về với tín ngưỡng dân gian

“Thời của những món giải trí, Xuân Hinh và những cái “tục mà thanh - thanh mà tục” không còn phù hợp nên anh ấy lui về sau, chuyên tâm cho những đam mê nghệ thuật chính chuyên khác. Chứ không bao giờ có chuyện Xuân Hinh hết thời!” - nghệ sĩ Giang còi nhận xét.

NSND Quốc Anh - từng đóng cặp với Xuân Hình nhiều tiểu phẩm hài nhận xét: “Thời kỳ Xuân Hinh thống trị làng hài vì hài ít, Xuân Hinh lại có giọng chèo hợp thời nhưng tôi cũng khẳng định 1 câu xanh rờn, yếu tố để Xuân Hinh có chỗ đứng đến ngày hôm nay đó là cái duyên. Xuân Hinh cực kỳ có duyên.

Mỗi nghệ sĩ có chất hài khác nhau, có cái duyên riêng. Đó là cái duyên trời phú, duyên đó không luyện tập hay “tỏ ra” mà được, cũng không ai cho được mà chỉ có trời cho. Mà trời phú thì không phải ai cũng có. Duyên hài Xuân Hinh thì miễn bàn.

Xuân Hinh có duyên lắm. Kể cả cuộc nói chuyện rất bình thường cũng khiến ta cười bò lăn. Năm tháng đứng hay đổ là nhờ cái duyên ấy. Trong sân khấu hài, tất cả các loại hài, kể cả cho đến giờ, các nghệ sĩ hài trẻ nhiều vô kể nhưng để thích ứng với xu hướng đều kém Xuân Hinh.

Nói về việc vắng bóng của hài Tết Xuân Hinh những năm gần đây, nghệ sĩ Quốc Anh cho rằng: “Với nghệ sĩ nào tôi không biết nhưng riêng Xuân Hinh không bao giờ có sự lãng quên hay thụt lùi. Xuân Hinh vốn sinh ra không phải để phai nhạt. Chỉ có là không rầm rộ hẳn như ngày xưa nhưng rộ đều đều. Biết đâu dăm mười năm nữa cậu ấy lại trở lại rầm rộ trở lại thì sao?

Điều này không phải không có cơ sở. Tôi ví dụ: Cách đây mấy năm, một chương trình kỷ niệm 15 năm “Gặp nhau cuối tuần”. Suốt 15 năm ấy, Xuân Hinh không tham gia một số nào của chương trình này. Nhưng show kỷ niệm, đạo diễn Khải Hưng mời Xuân Hinh tham gia một tiểu phẩm, đó chính là “Người ngựa ngựa người”. Nét duyên trời phú cộng một kịch bản cực hay và đạo diễn cực giỏi - Lê Hùng khỏi phải bàn cãi sự thành công như thế nào. Và Xuân Hinh vẫn oách nhất, vẫn chứng tỏ được vị trí số 1.

Nghệ sĩ có tầm, có tên tuổi, có sự độc đáo, duyên nghề thì dù có bẵng đi 10 năm im ắng thì năm thứ 11 xuất hiện trở lại vẫn nổi như thường. Đó chính là Xuân Hinh!".

An Khánh