Thái Nguyên: Hàng nghìn người dân khốn khổ vì dự án xử lý rác lởm khởm

Bên trong bãi rác Đồng Hầm, Phổ Yên, Thái Nguyên. Ảnh: M.Tùng

Năm 2005, huyện Phổ Yên có chủ trương xây dựng bãi rác thải tại khu vực Đồng Hầm (xóm 2, xã Minh Đức) nhằm mục đích thu gom, xử lý rác thải của toàn bộ huyện Phổ Yên. Khi triển khai khu xử lý rác này, người dân được thông báo, khu vực chôn lấp rác sẽ có 3 bể chứa, đảm bảo nước thải thoát ra ngoài được xử lý, không gây ô nhiễm. Thế nhưng, kể từ khi bãi rác đi vào hoạt động, chỉ có một cái hố được đào xuống, lót bạt sơ sài. Các xe thu gom rác mà huyện Phổ Yên thuê khoán thu gom, xử lý rác trong huyện tự ý đổ rác trong khu vực bãi rác mà không cần chôn lấp, dùng hóa chất khử mùi.

Bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi ô nhiễm từ bãi rác Đồng Hầm là hàng nghìn người dân tại xóm 2, xóm 10, xóm Đậu, xóm Cầu Dao (xã Minh Đức). Ban ngày, ruồi bay như trấu, ban đêm muỗi bám đen kịt quanh màn. Nước bẩn chảy ra từ bãi rác khiến nhiều vật nuôi của người dân bị chết hoặc mắc bệnh. Mùi xú uế nồng nặc suốt ngày đêm cũng khiến nhiều người bị mắc bệnh về đường hô hấp, đặc biệt là người già và trẻ nhỏ.

Ông Lương Thanh Tuấn, Bí thư Chi bộ xóm Đoàn Kết (xã Minh Đức) cho biết, rác của toàn huyện Phổ Yên tập trung về khu vực này, các xe vận chuyển chở rác chạy đến đâu, rác rơi vãi đến đó. Những hộ dân ở gần bãi rác phải đóng cửa cả ngày. Quan sát của chúng tôi cho thấy, do quá tải nên đơn vị quản lý bãi rác phải dùng phương tiện san gạt rác xuống vực, không được xử lý khử trùng, khử mùi như theo quy định.

Khoảng 10 năm trước, bãi rác Đồng Hầm được UBND huyện Phổ Yên giao cho HTX dịch vụ vệ sinh môi trường Trung Thành và HTX môi trường Phổ Yên quản lý và đổ rác thải sinh hoạt của toàn bộ cư dân trong vùng. Trước năm 2011, HTX dịch vụ vệ sinh môi trường Trung Thành đã được tỉnh Thái Nguyên giao cho lập dự án để xây dựng nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt tại bãi rác Đồng Hầm (rộng hơn 9ha). Tuy nhiên, doanh nghiệp này không có động thái nào cụ thể để xây dựng nhà máy xử lý rác thải nên UBND tỉnh Thái Nguyên đã chuyển cho Công ty CP Môi trường Thái Nguyên tiếp tục dự án.

Để thực hiện dự án, Công ty CP Môi trường Thái Nguyên được cấp giấy chứng nhận đầu tư với tổng mức đầu tư 540 tỉ đồng. Theo yêu cầu, sau 12 tháng kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận, nếu nhà đầu tư không triển khai hoặc không có khả năng thực hiện theo tiến độ đã cam kết và không có lý do chính đáng thì sẽ bị thu hồi. Tuy nhiên, hết thời hạn 12 tháng, dự án này vẫn nằm trên giấy. Đầu năm 2015, UBND tỉnh Thái Nguyên gia hạn cho Công ty CP Môi trường Thái Nguyên thêm 18 tháng. Nhưng đến nay, dự án này lại một lần nữa vẫn nằm trên giấy.

Bà Trần Thị Minh Hương, Phó Giám đốc Sở TN&MT tỉnh Thái Nguyên thừa nhận, dự án của Công ty CP Môi trường Thái Nguyên hoàn toàn không có phương án, hạng mục đầu tư xử lý rác thải sinh hoạt để xử lý rác thải của nhân dân địa phương. Tuy nhiên, việc thu hồi dự án của Công ty CP Môi trường Thái Nguyên lại không thuộc thẩm quyền của Sở TN&MT.

Liên hệ làm việc với lãnh đạo UBND tỉnh Thái Nguyên, chúng tôi nhận được sự đùn đẩy khất lần. Liệu người dân huyện Phổ Yên phải sống chung với rác đến bao giờ? Câu hỏi này xin gửi đến lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên.

H.Châu - M.Tùng