Thấy con dâu bưng mâm cỗ mặn lên ban thờ Tết, mẹ chồng vội bảo bỏ ngay xuống…

Kể chuyện lần đầu về quê chồng làm mâm cỗ Tết

Ra giêng là con gái đi lấy chồng nên chị Lê Thị Nhã (Hà Đông, Hà Nội) bảo con bớt đi chơi để trình bày mâm cỗ Tết. Thấy con gái ngần ngừ, chị bèn bảo xưa mẹ về làm dâu đã biết làm mọi việc, con từ nhỏ học hành vui chơi giờ sắp làm vợ, nếu không học cách sắp xếp đi thì mẹ chồng lại mắng cho.

Rồi hai mẹ con vừa làm, chị vừa thủ thỉ kể con nghe chuyện lần đầu tiên về làm mâm cỗ Tết nhà chồng của chị.

Hồi đó cả nước nghèo lắm. Cưới được 1 tháng chị khăn gói theo chồng về quê, trúng dịp nhà nào cũng làm tất niên. Xứ ấy mùa Tết toàn ăn vịt, nhà nào cũng thịt vịt. Mượn tiếng dâu mới nên chị ở nhà phụ mẹ chồng chuẩn bị Tết, không theo chồng đến ăn cỗ nhà ai.

Rồi nhà chồng cũng làm mâm cỗ cúng tất niên gói gọn trong gia đình, nhưng cũng phải làm 2 con vịt.

Ảnh minh họa.

Mẹ chồng cắt tiết vịt, bảo chị ra ao làm lông. Chị vâng dạ, rồi bê siêu nước nóng ra ao làm lông vịt như làm lông gà. Làm mãi mà nhổ lông đi rồi quay lại vẫn thấy những cọng lông khác mọc lên… Mẹ chồng chờ lâu quá mới chạy ra bờ ao giục, nhưng thấy con dâu chìa hai con vịt đầy lông măng, bả biết ngay con dâu đã dội nước sôi vào vịt rồi.

Thế là mẹ chồng sà xuống, vừa làm nói: vặt lông vịt không khéo sẽ khiến miếng thịt mất thẩm mỹ, mất ngon. Khi cắt tiết phải dốc ngược vịt lên cho tiết chảy hết thì thịt vịt sẽ trắng, ngon hơn khi chế biến.

Để nhổ lông vịt dễ dàng, cần nhúng vịt thấm nước đều khắp, rồi vớt ra tưới dấm (hoặc rượu) ngâm khoảng 10 phút nữa mới vặt lông vịt dễ. Không nên dùng nước sôi 100 độ quá nóng sẽ làm lỗ chân lông vịt co lại ôm lấy chân lông khiến khó nhổ hơn (dùng nước nóng 40 – 50 độ) ngâm ít phút rồi nhổ thử lông ở trên cánh, rồi vớt vịt ra khỏi chậu nước rồi tiến hành vặt lông vịt theo từng khu vực. Vặt ở đâu thì vặt gọn gàng luôn, nhớ miết tay xuống để “quét” luôn đám lông tơ bên dưới. Như vậy lông sẽ sạch, da vịt căng bóng trông rất đẹp mắt. Làm sạch lông, nên xát muối, rửa nhiều nước để vịt và không có mùi hôi đặc trưng.

Trước khi quyết định nên chế biến thịt như thế nào thì hãy cho cả con vịt vào ngâm với nước lã trong khoảng 20 phút để thịt vịt trắng tươi, như vậy món ăn cũng hấp dẫn hơn.

Cỗ mặn nên bày phía dưới ban thờ. Anh rminh họa.

Không bày đồ cúng mặn lên ban thờ Tết

Làm cỗ xong, mẹ chồng bảo chị bê mâm cỗ mặn lên cúng. Chị bê lên và cẩn thận đặt những bát canh măng, thịt vịt hấp, dứa xào… lên ban thờ Tết, xong xuôi quay ra gọi mẹ chồng vào cúng.

Mẹ chồng vừa bước vào gian thờ đã sửng sốt trước những món ăn mặn trên ban thờ. Bà giục con dâu nhanh chóng hạ xuống, kẻo bố chồng vào sẽ la to. Chị không dám hỏi lại mẹ chồng, nhưng cũng vội bê toàn bộ đồ ăn mặn đã bày biện trên ban thờ bỏ xuống mâm. Mẹ chồng lấy cái bàn nhỏ, bảo con dâu đặt mâm cỗ mặn lên đó, rồi ra mời bố chồng vào cúng lễ.

Xuống bếp, mẹ chồng mới nhẹ nhàng bảo chị: "Nhà mẹ lễ tết và kể cả những ngày giỗ chạp trên ban thờ tuyệt đối không sắp xếp mâm cỗ mặn dâng cúng. Nghe nói từ thời cụ nội của chồng con đã không muốn con cháu cúng đồ mặn vì sợ dâng lên ban thờ Tết khiến các cụ dưới âm bị tội nghiệp thêm sẽ không phù hộ được cho con cháu, sẽ bị tán tài, mất lộc... Muốn cúng cỗ mặn thì không được phép để lên trên ban thờ, mà chỉ để ở mâm phía dưới, thấp hơn so với bàn thờ chính. Còn trên ban thờ, ngày lễ tết chỉ cúng dường đồ chay như thanh bông hoa quả, xôi chè... Từ nay con về làm dâu, thay mẹ coi sóc việc nhà thì nhớ những việc cúng lễ tâm linh này".

Đó là những nguyên tắc cúng bái cơ bản trong nhà, mẹ hướng dẫn lại để trước khi đi lấy chồng con gái biết để bước chân về nhà chồng không bỡ ngỡ, cái gì không biết thì hỏi luôn để mẹ chồng dạy bảo. Như thế năm mới cả nhà mới an vui, phúc lộc.

Ngọc Hà