Thị xã Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông: Ba nguy cơ gây ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt

Lồng nuôi cá của người dân trên lòng hồ thủy điện Đắk Rtih gần vị trí hút nước thô của nhà máy cấp nước sinh hoạt cho thị xã Gia Nghĩa. Ảnh: Ngọc Minh

Nguồn nước phục vụ 5.000 hộ dân

Theo báo cáo của Ban Kinh tế - Ngân sách, Hội đồng Nhân dân (HĐND) tỉnh Đắk Nông vào cuối tháng 3 vừa qua, nước từ lòng hồ thủy điện Đắk Rtih (nằm trên địa bàn thị xã Gia Nghĩa và huyện Đắk Rlấp) đang là nguồn cấp nước thô cho Nhà máy cấp nước sinh hoạt Gia Nghĩa từ tháng 4/2014 đến nay. Công suất của nhà máy nước này khoảng 12.000 m3/ngày đêm và đang cung ứng nước cho khoảng hơn 5.000 khách hàng ở thị xã Gia Nghĩa. Đáng chú ý, so với nguồn nước thô được khai thác từ các giếng khoan, việc chuyển sang sử dụng nguồn nước từ lòng hồ thủy điện Đắk Rtih từ tháng 4/2014 đã giúp chất lượng nước sinh hoạt đến từng khách hàng được cải thiện rõ rệt. Cũng nhờ đó, số khách hàng của nhà máy tăng rất nhanh, tới hơn 4 lần sau 2 năm, tức từ 1.300 lên hơn 5.000 khách hàng hiện nay.

Theo Phòng TN&MT thị xã Gia Nghĩa, chất lượng nước sinh hoạt tại thị xã được nhiều chuyên gia đánh giá cao. Hàm lượng các chất cặn gần như bằng 0 và đạt các tiêu chuẩn về nước sạch theo quy định. Cùng nhận định trên, ông Nguyễn Công, Giám đốc Công ty Cổ phần cấp thoát nước và công trình đô thị Đắk Nông cho rằng, thời gian qua, đơn vị này luôn luôn đảm bảo chất lượng, cũng như lưu lượng nước cho khách hàng. Ông Nguyễn Công cũng khẳng định, nguồn nước thô từ lòng hồ thủy điện Đắk Rtih vẫn đảm bảo cho việc xử lý. Tuy nhiên, nguy cơ ô nhiễm là có thật, do các hoạt động kinh tế, xã hội trên lòng hồ cũng như khu vực xung quanh.

Theo báo cáo của Ban Kinh tế - Ngân sách, HĐND Đắk Nông: Hiện nguồn nước cấp cho Nhà máy cấp nước sinh hoạt Gia Nghĩa chưa bị ô nhiễm. Tuy nhiên, nguy cơ ô nhiễm là có thật. Nếu không có biện pháp ngăn chặn, phòng ngừa hiệu quả thì việc nguồn nước tại đây bị ô nhiễm, dẫn tới chất lượng cấp nước sinh hoạt cho nhân dân tại thị xã Gia Nghĩa bị ảnh hưởng là điều khó tránh khỏi. Cũng theo đơn vị này, có 3 nguyên nhân chính dẫn tới nguy cơ ô nhiễm nguồn nước thô của Nhà máy cấp nước sinh hoạt Gia Nghĩa. Thứ nhất, do trên lòng hồ thủy điện Đắk Rtih hiện có 7 lồng bè nuôi cá. Một số lồng bè nằm khá gần với ống hút của nhà máy cấp nước. Lượng thức ăn thừa, cá chết và các hoạt động xả thải từ các lồng bè này rất khó kiểm soát và dễ gây ô nhiễm nguồn nước. Thứ hai, là do 4 gara ô tô nằm ven hồ (dọc theo Quốc lộ 14, thuộc địa phận thị xã Gia Nghĩa). Nếu việc kiểm soát nước thải không hiệu quả sẽ dễ gây ô nhiễm nghiêm trọng nguồn nước do các chất thải là dầu nhớt, nước rửa xe, a-xít… từ các gara này thải ra. Thứ ba, là việc xả thải nước mưa, nước thải từ khu dân cư bên cạnh hồ và các hoạt động chăn nuôi, trồng trọt tại các khu vực tiếp giáp.

Theo ông Nguyễn Công, Giám đốc Công ty Cổ phần cấp thoát nước và công trình đô thị Đắk Nông đến, nay các nguồn xả thải nêu trên vẫn chưa ảnh hưởng lớn đến chất lượng nguồn nước thô tại lòng hồ thủy điện Đắk Rtih. Thêm nữa, đơn vị này cũng chủ động đảm bảo khoảng cách từ ống hút của nhà máy nước đến các lồng bè nuôi cá và các "nguồn" dễ gây ô nhiễm như đã nói ở trên. Tuy nhiên, nguy cơ về lâu về dài nguồn nước tại đây bị ô nhiễm là có thật. Ông Nguyễn Công nêu ví dụ như tình trạng người dân đóng thêm lồng bè để nuôi cá, hoặc các nguồn xả thải xuống lòng hồ không được kiểm soát hiệu quả…

Sớm chấm dứt nuôi thủy sản trên lòng hồ

Sau khi có thông tin về nguy cơ ô nhiễm nguồn nước tại lòng hồ thủy điện Đắk Rtin, HĐND tỉnh Đắk Nông đã có văn bản đề nghị UBND tỉnh Đắk Nông chỉ đạo các đơn vị liên quan khẩn trương triển khai các giải pháp nhằm phòng ngừa. Qua đó, các ngành, địa phương cần tuyên truyền sâu rộng trong nhân dân, đặc biệt là người dân sinh sống ven lòng hồ về tác hại của việc ô nhiễm nguồn nước tại đây sẽ ảnh hưởng tới hàng chục nghìn người dân tại thị xã Gia Nghĩa. Lưu ý, các hộ dân xung quanh hồ không xả nước thải, rác thải xuống hồ. Xây dựng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất tại đây theo hướng bền vững. Đồng thời lên phương án để chấm dứt việc xả nước mưa, nước thải xuống lòng hồ.

Liên quan đến các gara ôtô hoạt động ở khu vực xung quanh và lồng bè cá trên lòng hồ, HĐND tỉnh Đắk Nông đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo các đơn vị liên quan thực hiện việc di dời các lồng bè cũng như yêu cầu chủ các gara tuân thủ, thực hiện đầy đủ các quy định về bảo vệ môi trường cũng như xử lý chất thải nguy hại.

Theo UBND thị xã Gia Nghĩa, đơn vị này đã yêu cầu 7 hộ dân có lồng bè nuôi cá tự phát trên lòng hồ thủy điện Đắk Rtih phải chấm dứt hoạt động nuôi cá lồng trong phạm vi ảnh hưởng đến nguồn cấp nước sinh hoạt của thị xã Gia Nghĩa. Trước ngày 15/5/2016, các hộ dân này phải di dời lồng bè đến vị trí cách trạm bơm ít nhất 2km. UBND thị xã Gia Nghĩa cũng lưu ý nếu hộ dân nào không tháo dỡ theo quy định sẽ bị xử phạt hành chính và cưỡng chế tháo dỡ theo quy định. Liên quan đến các gara ôtô, UBND thị xã Gia Nghĩa cũng đã làm việc với các chủ gara và lưu ý các chủ gara này phải hoàn thành các thủ tục pháp lý cần thiết cũng như tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường, xử lý, chôn lấp chất thải độc hại. Hộ nào vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

H.Thịnh - N.Minh/Báo Gia đình & Xã hội